రాజ్ఞోఽక్షిగోచరో జాతో నీలనామా మహాగిరిః । రాజతైః కానకైః శృంగైః సమంతాత్పరిరాజితః
రాజు కళ్లముందు నీల అనే మహాపర్వతం, వెండి, బంగారు శిఖరాలతో చుట్టూ అలంకరించబడి కనిపించింది.
కిమగ్నిః ప్రజ్వలత్యేష ద్వితీయః కిము భాస్కరః । కిమయం వైద్యుతః పుంజో హ్యకస్మాత్స్థిరకాంతిధృక్
ఇది మండుతున్న అగ్నియేనా? లేక రెండవ సూర్యుడా? లేక అకస్మాత్తుగా ప్రకాశించే మెరుపు కాంతియుతమైన మేఘమా?
తాపస బ్రాహ్మణో దృష్ట్వా నీలప్రస్థం సుశోభితమ్ । రాజ్ఞే నివేదయామాస ఏష పుణ్యో మహాగిరిః
తపస్వి బ్రాహ్మణుడు ఆ నీలపర్వతాన్ని అందంగా చూసి, రాజుకు ఇలా చెప్పాడు: ఇదే పవిత్రమైన మహాపర్వతం.
తచ్ఛ్రుత్వా నృపతిశ్రేష్ఠః శిరసా ప్రణనామ హ । ధన్యోఽస్మి కృతకృత్యోఽస్మి నీలో మే దృష్టిగోచరః
ఆ మాట విని, రాజు శిరసు వంచి నమస్కరించి, 'నాకు ధన్యం, నా కోరిక నెరవేరింది, నీలపర్వతం నా కళ్లకు కనిపించింది' అన్నాడు.
అమాత్యో రాజపత్నీ చ కరమ్బస్తంతువాయకః । నీలదర్శనసంహృష్టా బభూవుః పురుషర్షభ
అమాత్యుడు, రాజపత్ని, వంటవాడు, నెయ్యివాడు—ఈ నలుగురు నీలపర్వత దర్శనంతో ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయారు.
పంచైతే విజయే కాలే నీలపర్వతమారుహన్ । మహాదుందుభినిర్ఘోషాఞ్చ్ఛృణ్వన్తో హ్యమరైః కృతాన్
ఈ ఐదుగురు విజయ సమయానికి నీలపర్వతాన్ని ఎక్కుతూ, దేవతలు మోగించిన గొప్ప మేళతాళాల శబ్దాన్ని విన్నారు.
తస్యోపరితనే శృంగే చిత్రపాదపరాజితే । దదర్శ హాటకాబద్ధం దేవాలయమనుత్తమమ్
ఆ పర్వత శిఖరంపై, అందమైన మార్గాలతో అలంకరించబడిన చోట, బంగారు అలంకరణతో ఉన్న అద్భుతమైన దేవాలయాన్ని అతను చూశాడు.
బ్రహ్మాగత్య సదా పూజాం కరోతి పరమేష్ఠినః । నైవేద్యం కురుతే యత్ర హరిసంతోషకారకమ్
అక్కడ బ్రహ్మ స్వయంగా వచ్చి, పరమేశ్వరుని ఎప్పుడూ పూజిస్తూ, హరిదేవుడికి ఆనందం కలిగించే నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తాడు.
దృష్ట్వాథ తత్ర విమలం దేవాయతనముత్తమమ్ । ప్రవివేశ పరీవారైః పంచభిః సహ సంవృతః
ఆ పవిత్రమైన, ఉత్తమమైన దేవాలయాన్ని చూసి, తనతో పాటు ఐదుగురు సేవకులతో కలసి అతను లోపలికి ప్రవేశించాడు.
తత్ర దృష్ట్వా జాతరూపే మహామణివిచిత్రితే । సింహాసనే విరాజంతం చతుర్భుజమనోహరమ్
అక్కడ బంగారు, విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన సింహాసనంపై, నాలుగు చేతులతో మెరిసిపోతున్న ఆకర్షణీయమైన ప్రభువును అతను చూశాడు.
చండ ప్రచండ విజయ జయాదిభిరుపాసితమ్ । ప్రణనామ సపత్నీకో రాజా సేవకసంయుతః
చండ, ప్రచండ, విజయ, జయ తదితరులు ఆ ప్రభువును పూజిస్తూ ఉండగా, రాజు తన భార్యతో, సేవకులతో కలిసి నమస్కరించాడు.
ప్రణమ్య పరమాత్మానం మహారాజః సురోత్తమమ్ । స్నాపయామాస విధివద్వేదోక్తైః స్నానమంత్రకైః
పరమాత్మునికి నమస్కరించిన తరువాత, దేవతల్లో ఉత్తముడైన ఆ మహారాజు, వేదాల్లో చెప్పిన మంత్రాలతో యథావిధిగా స్నానం చేయించాడు.
అర్ఘ్యపాద్యాదికం చక్రే ప్రీతేన మనసా నృపః । చందనేన విలిప్యైనం సువస్త్రే వినివేద్య చ
రాజు ఆనందంతో, అర్ఘ్యం, పాద్యం మొదలైన సేవలు చేసి, చందనం పూసి, మంచి వస్త్రాలు సమర్పించాడు.
ధూపమారార్తికం కృత్వా సర్వస్వాదుమనోహరమ్ । నైవేద్యం భగవన్మూర్త్యై న్యవేదయదథో నృపః
ధూపం, దీపారాధన చేసి, అత్యంత రుచికరమైన నైవేద్యాన్ని భగవంతుని మూర్తికి సమర్పించాడు.
ప్రణమ్య చ స్తుతిం చక్రే తాపసబ్రాహ్మణేన చ । యథామతిగుణగ్రామగుంఫితస్తోత్రసంచయైః
నమస్కరించి, తపస్వి, బ్రాహ్మణుడితో కలిసి, అనేక గొప్ప గుణాలతో నిండిన స్తోత్రాలతో స్తుతి చేశాడు.
రాజోవాచ। ఏకస్త్వం పురుషః సాక్షాద్భగవాన్ప్రకృతేః పరః । కార్యకారణతో భిన్నో మహత్తత్త్వాదిపూజితః
రాజు ఇలా అన్నాడు: నీవే ప్రత్యక్ష పురుషుడు, భగవంతుడు, ప్రకృతికి అతీతుడవు, కారణ-కార్యాలకు భిన్నుడవు, మహత్తత్త్వాది దేవతలు నిన్ను పూజిస్తారు.
త్వన్నాభికమలాజ్జజ్ఞే బ్రహ్మా సృష్టివిచక్షణః । తథా సంహారకర్తా చ రుద్రస్త్వన్నేత్రసంభవః
నీ నాభికమలంలో నుంచి సృష్టిలో నిపుణుడైన బ్రహ్మ జన్మించాడు; అలాగే, సంహారకుడు అయిన రుద్రుడు నీ కంటిలో నుంచి ఉద్భవించాడు.
త్వయాజ్ఞప్తః కరోత్యస్య విశ్వస్య పరిచేష్టితమ్ । త్వత్తో జాతం పురాణాద్యజ్జగత్స్థాస్ను చరిష్ణు చ
నీ ఆజ్ఞతో అతను ఈ జగత్తు కార్యాలను నిర్వహిస్తాడు; ప్రాచీనమైనది, స్థిరమైనది, చలించేది అన్నీ నీవే ఉత్పన్నం చేశావు.
చేతనాశక్తిమావిశ్య త్వమేనం చేతయస్యహో । తవ జన్మ తు నాస్త్యేవ నాంతస్తవ జగత్పతే । వృద్ధిక్షయపరీణామాస్త్వయి సంత్యేవ నో విభో
నీవు చైతన్యశక్తిని ప్రవేశపెట్టి ఈ జగత్తుకు చైతన్యం ఇస్తావు. నీకు పుట్టుక లేదు, అంతం లేదు, ఓ జగత్పతీ! నీలో వృద్ధి, నాశనం, మార్పు లేవు, ఓ విభో!
తథాపి భక్తరక్షార్థం ధర్మస్థాపనహేతవే । కరోషి జన్మకర్మాణి హ్యనురూపగుణాని చ
అయినా భక్తులను రక్షించేందుకు, ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, నీవు యోగ్యమైన రూపాలు, జన్మలు, కార్యాలు స్వీకరిస్తావు.
త్వయా మాత్స్యం వపుర్ధృత్వా శంఖస్తు నిహతోసురః । వేదాః సురక్షితా బ్రహ్మన్మహాపురుషపూర్వజ
నీవు మత్స్యరూపం ధరించి, శంఖాసురుడిని సంహరించావు; ఓ బ్రహ్మన్, మహాపురుషుడా, వేదాలను రక్షించావు.
శేషో న వేత్తి మహి తే భారత్యపి మహేశ్వరీ । కిముతాన్యే మహావిష్ణో మాదృశాస్తు కుబుద్ధయః
శేషుడు నీ మహిమను తెలుసుకోడు, భారతీ, మహేశ్వరీ కూడా కాదు; మరి నా వంటి చిన్న జ్ఞానమున్నవారు నీ మహిమను ఎలా గ్రహించగలరు, ఓ మహావిష్ణూ!
మనసా త్వాం న చాప్నోతి వాగియం పరమేశ్వరీ । తస్మాదహం కథం త్వాం వై స్తోతుం స్యామీశ్వరః ప్రభో
మనస్సు నిన్ను చేరలేదు, ఈ గొప్ప వాక్కు కూడా కాదు, ఓ పరమేశ్వరా! కాబట్టి, ఓ ప్రభూ, నేను నిన్ను ఎలా స్తుతించగలను?
ఇతి స్తుత్వా స శిరసా ప్రణామమకరోన్ముహుః । గద్గదస్వరసంయుక్తో రోమహర్షాంకితాంగకః
ఇలా స్తుతించి, అతను పదేపదే తల వంచి నమస్కరించాడు; ఆనందంతో గొంతు కదిలిపోయింది, శరీరం రోమాంచితమైంది.
ఇతి స్తుత్యా ప్రహృష్టాత్మా భగవాన్పురుషోత్తమః । ఉవాచ వచనం సత్యం రాజానం ప్రతి సార్థకమ్
ఈ విధంగా స్తోత్రం విని ఆనందంతో పరిపూర్ణుడైన భగవంతుడు, రాజును చూచి సత్యమైన, ప్రయోజనకరమైన మాటలు పలికాడు.
శ్రీభగవానువాచ। తవ స్తుత్యా ప్రహర్షోఽభూన్మమ రాజన్మహామతే । జానీహి త్వం మహారాజ మాం చ ప్రకృతితః పరమ్
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మహాపండితుడైన రాజా! నీ స్తోత్రం వలన నాకు ఎంతో ఆనందం కలిగింది. మహారాజా! నన్ను సహజంగా పరమాత్ముడిగా తెలుసుకో.
నైవేద్యభక్షణం త్వం హి శీఘ్రం కురు మనోహరమ్ । చతుర్భుజత్వమాప్తః సన్గంతాసి పరమం పదమ్
ఆహ్లాదకరమైన నైవేద్యాన్ని త్వరగా భుజించు. నీవు నాలుగు భుజాలు పొందావు, అతి ఉన్నతమైన స్థానం చేరుకుంటావు.
త్వత్కృత్స్తుతిరత్నేన యో మాం స్తోష్యతి మానవః । తస్యాపి దర్శనం దాస్యే భుక్తిముక్తివరప్రదమ్
నీ రత్నమయమైన స్తోత్రంతో ఎవరు నన్ను స్తుతిస్తారో వారికి కూడా నేను దర్శనం ఇస్తాను; వారికి భోగం, మోక్షం రెండూ ప్రసాదిస్తాను.
ఇత్యేవం వచనం రాజా శ్రుత్వా భగవతోదితమ్ । నైవేద్యభక్షణం చక్రే చతుర్భిః సహ సేవకైః
భగవంతుడు చెప్పిన ఈ మాటలు విని, రాజు తన నలుగురు సేవకులతో కలిసి నైవేద్యాన్ని భుజించాడు.
తతో విమానం సంప్రాప్తం కింకిణీజాలమండితమ్ । అప్సరోవృందసంసేవ్యం సర్వభోగసమన్వితమ్
ఆ తర్వాత మణిపూసలతో అలంకరించబడిన, కింకిణీల శబ్దంతో మ్రోగుతున్న, అప్సరసల సమూహం సేవిస్తున్న, అన్ని సుఖాలతో నిండిన విమానం అక్కడ ప్రత్యక్షమైంది.