ఏకో వదతి చైతస్య కరౌ కృంతామి పాపినః । అన్యో వదత్యహం కర్ణౌ కర్తయామి దురాత్మనః
ఇంకొకరు అంటున్నారు — ఈ పాపికి చేతులు కోసేస్తాను; మరొకరు అంటున్నారు — ఈ దురాత్ముడి చెవులు నేను కోసేస్తాను.
ఏవం వదంతః సుభృశం దన్తైర్దన్తనిపీడకాః । ఆగత్య తం దురాత్మానం సాయుధాస్తస్థురున్మదాః
ఇలా భయంకరంగా మాట్లాడుతూ, దంతాలు ముద్గరాల్లా ఉన్న వారు ఆయుధాలతో, కోపంతో ఆ దురాత్ముని దగ్గరకు వచ్చారు.
ఏకో దూతస్తదా సర్పరూపం ధృత్వాదశత్పదే । స దష్టమాత్రః సహసా గతాసుః పర్యజాయత
అప్పుడు ఒక దూతుడు పది నోర్లు ఉన్న సర్పరూపంలో వచ్చి అతన్ని కరిచాడు. కరవగానే వెంటనే అతని ప్రాణం పోయింది.
తదా తం లోహపాశేన బద్ధ్వా తే యమకింకరాః । కశాభిస్తాడయామాసుర్ముద్గరైః ప్రాహరన్క్రుధా
తర్వాత యముని సేవకులు అతన్ని ఇనుప గొలుసులతో కట్టేసి, కొరడాలతో కొట్టి, ముద్గరాలతో కోపంగా కొట్టారు.
అహో దుష్ట దురాత్మంస్త్వం కదాచిన్నాచరః శుభమ్ । మనసాపి యతస్త్వాం వై క్షేప్స్యామో రౌరవేషు చ
ఓ దుష్టుడు, దురాత్ముడా! నీవు ఎప్పుడూ మంచిది చేయలేదు, మనసులో కూడా కాదు. అందుకే, మేము నిన్ను రౌరవ నరకాల్లో పడేస్తాము.
త్వఙ్మాంసం వాయసా రౌద్రా భక్షయిష్యంతి వై క్రుధా । ఆజన్మతస్తు భవతా న కృతం హరిసేవనమ్
క్రూరమైన కాకులు కోపంతో నీ మాంసాన్ని తినిపోతాయి. జన్మనుంచి నీవు హరిని సేవించలేదు.
త్వయా కలత్రపుత్రాద్యా ద్రోహం కృత్వా సుపోషితాః । న కదాచిత్స్మృతో దేవః పాపహారీ జనార్దనః
నీవు భార్య, పిల్లలు మొదలైనవారిని ఇతరులకు హాని చేసి పోషించావు. కానీ పాపాలను తొలగించే జనార్దనుని ఒక్కసారి కూడా స్మరించలేదు.
తస్మాత్త్వాం లోహశంకౌ వా కుంభీపాకే చ రౌరవే । ధర్మరాజాజ్ఞయా సర్వే నేష్యామో బహుతాడనైః
అందుకే, ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో మేము నిన్ను ఎన్నో దెబ్బలతో ఇనుప ముళ్లపైకి, లేక కుంభీపాక, రౌరవ నరకాలకు తీసుకెళ్తాము.
ఏవముక్త్వా యదానేతుం సమైచ్ఛన్యమకింకరాః । తావత్ప్రాప్తో మహావిష్ణుచరణాబ్జపరాయణః
ఇలా చెప్పి యముని సేవకులు అతన్ని తీసుకెళ్లాలనుకున్నప్పుడు, అదే సమయంలో మహావిష్ణువు పాదపద్మాలకు భక్తుడైన ఒకరు అక్కడికి వచ్చారు.
యమదూతాస్తదా దృష్టా వైష్ణవేన మహాత్మనా । పాశముద్గరదండాదిదుష్టాయుధధరా గణాః
అప్పుడు మహాత్ముడైన వైష్ణవుడు యమదూతులను చూశాడు. వారు పాశాలు, ముద్గరాలు, దండాలు వంటి క్రూరాయుధాలు ధరించి ఉన్నారు.
పుల్కసం లోహనిగడైర్బద్ధ్వా యాతుం సముద్యతాః । బన్ధ బన్ధ గ్రసచ్ఛిన్ధి భిన్ధి భిన్ధీతి వాదినః
వారు ఆ పుల్కసాన్ని ఇనుప సంకెళ్లతో కట్టేసి తీసుకెళ్లడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. 'కట్టు! కట్టు! మింగు! కోయి! చీల్చు! విరువు!' అని అరుస్తున్నారు.
తదా కృపాలుస్తం ప్రేక్ష్య పద్మనాభపరాయణః । అత్యంతకృపయాయుక్తం చేతస్తత్ర తదాకరోత్
అప్పుడు పద్మనాభునికి భక్తుడైన కరుణామయుడు అతన్ని చూసి, పరమ దయతో తన మనసులో నిర్ణయం చేసుకున్నాడు.
అసౌ మహాదుష్ట పీడాం మా యాతు మమ సన్నిధౌ । మోచయామ్యహమద్యైవ యమదూతేభ్య ఏవ చ
ఈ మహా పాపి నా సమక్షంలో బాధపడకూడదు. ఈరోజే నేను ఇతన్ని యమదూతల నుండి విమోచిస్తాను.
ఇతి కృత్వా మతిం తస్మిన్కృపాయుక్తో మునీశ్వరః । శాలగ్రామశిలాం హస్తే గృహీత్వాస్య గతోంఽతికే
అలా నిర్ణయం తీసుకుని, కరుణతో నిండిన మునీశ్వరుడు తన చేతిలో శాలగ్రామ శిలను తీసుకుని అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తస్య పాదోదకం పుణ్యం తులసీదలమిశ్రితమ్ । ముఖే వినిక్షిపన్కర్ణే రామనామ జజాప హ
తన పాదోదకాన్ని తులసీదళంతో కలిపి అతని నోటిలో, చెవిలో పెట్టి, రాముని నామాన్ని జపించాడు.
తులసీం మస్తకే తస్య ధారయామాస వైష్ణవః । శిలాం హృది మహావిష్ణోర్ధృత్వా ప్రాహ స వైష్ణవః
వైష్ణవుడు అతని తలపై తులసిని పెట్టి, హృదయంలో మహావిష్ణువు శిలను ఉంచి, మాట్లాడాడు.
గచ్ఛంతు యమదూతా వై యాతనాసు పరాయణాః । శాలగ్రామశిలాస్పర్శో దహతాత్పాతకం మహత్
యమదూతలు బాధల్లో మునిగిపోయి వెళ్ళిపోవాలి; శాలగ్రామ శిలను తాకిన వెంటనే ఎంత పెద్ద పాపమైనా కాలిపోతుంది.
ఇత్యుక్తవతి తస్మిన్వై గణా విష్ణోర్మహాద్భుతాః । ఆయయుస్తస్య సవిధే శిలాస్పర్శాద్గతాంహసః
అలా చెప్పిన వెంటనే, విష్ణువు యొక్క అద్భుతమైన గణాలు అక్కడికి వచ్చారు. శిలను తాకడం వల్ల అతని పాపాలు పోయినవాడైయ్యాడు.
పీతవస్త్రాః శంఖచక్రగదాపద్మవిరాజితాః । ఆగత్య మోచయామాసుర్లోహపాశాద్దురాసదాత్
పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మంతో అలంకరించబడి, వారు వచ్చి భయంకరమైన ఇనుప గొలుసుల నుండి అతన్ని విడిపించారు.
మోచయిత్వా మహాపాపకారకం పుల్కసం నరమ్ । ఊచుః కిమర్థం బద్ధోఽయం వైష్ణవః పూజ్యదేహభృత్
మహా పాపాలు చేసిన పుల్కసుడైన ఆ మనిషిని విడిపించిన తరువాత, వారు ఇలా అన్నారు: 'పూజ్యమైన శరీరం కలిగిన ఈ వైష్ణవుడు ఎందుకు బంధించబడ్డాడు?'
కస్యాజ్ఞాకారకా యూయం యదధర్మప్రకారకాః । ముంచంతు వైష్ణవం త్వేనం కిమర్థం విధృతో హ్యయమ్
'మీరు ఎవరి ఆజ్ఞతో ఇలాంటి అధర్మమైన పని చేస్తున్నారు? ఈ వైష్ణవుణ్ణి వెంటనే విడిపించండి—ఇతడిని మీరు ఎందుకు పట్టుకున్నారు?'
ఇతి వాక్యం సమాకర్ణ్య జగదుర్యమకింకరాః । ధర్మరాజాజ్ఞయా ప్రాప్తా నేతుం పాపినముద్యతాః
ఈ మాటలు విని, యమదూతలు ఇలా చెప్పారు: 'ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో మేము వచ్చాము, ఈ పాపిని తీసుకెళ్లడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము.'
నాసౌ కదాచిన్మనసా ప్రాణిమాత్రోపకారకః । ప్రాణిహత్యా మహాపాపకారీ దుష్టశరీరభృత్
'ఇతడు ఎప్పుడూ, మనసులో కూడా, ఏ ప్రాణికీ సహాయం చేయలేదు; ప్రాణులను హత్య చేసి, మహా పాపాలు చేసిన దుష్టుడు.'
నౄన్బహూంస్తీర్థయాత్రాయాం గచ్ఛతోఽసౌ వ్యలుంఠయత్ । పరదారరతో నిత్యం సర్వపాపాధికారకః
'తీర్థయాత్రకు వెళ్ళే అనేక మందిని దోచుకున్నాడు, ఎప్పుడూ పరస్త్రీలతో మమకారం చూపాడు, అన్ని రకాల పాపాల్లో నిమగ్నమయ్యాడు.'
తస్మాన్నేతుం వయం ప్రాప్తాః పాపినం పుల్కసం నరమ్ । భవద్భిర్మోచితః కస్మాదకస్మాదాగతైర్భటైః
'అందుకే ఈ పాపి పుల్కసుడిని తీసుకెళ్లడానికి మేము వచ్చాము. మీరు అకస్మాత్తుగా వచ్చిన వీరులుగా ఇతడిని ఎందుకు విడిపించారు?'
విష్ణుదూతా ఊచుః। బ్రహ్మహత్యాదికం పాపం ప్రాణికోటివధోద్భవమ్ । శాలగ్రామశిలాస్పర్శః సర్వం దహతి తత్క్షణాత్
విష్ణుదూతలు ఇలా అన్నారు: 'బ్రహ్మహత్య మొదలైన పాపాలు, కోట్లాది ప్రాణులను హత్యచేసిన పాపాలు కూడా, శాలగ్రామ శిలను తాకిన వెంటనే పూర్తిగా కాలిపోతాయి.'
రామేతి నామ యచ్ఛ్రోత్రే విశ్రంభాదాగతం యది । కరోతి పాపసందాహం తూలం వహ్నికణో యథా
'రామ అనే నామం నమ్మకంతో చెవిలో పడితే, అది పాపాన్ని అగ్ని చినుకు పత్తిని కాల్చినట్టు కాల్చేస్తుంది.'
తులసీ మస్తకే యస్య శిలా హృది మనోహరా । ముఖే కర్ణేఽథవా రామ నామ ముక్తస్తదైవ సః
'ఎవరైనా తలపై తులసి, హృదయంలో ఆ మణిపర్వత శిల, నోటిలో లేదా చెవిలో రామనామం ఉంటే, వెంటనే విముక్తి పొందుతారు.'
తస్మాదనేన తులసీ మస్తకే విధృతా పురా । శ్రావితం రామనామాశు శిలా హృది సుధారితా
'అందుకే ఇతడు ముందుగా తలపై తులసిని పెట్టించుకున్నాడు, రామనామాన్ని త్వరగా వినిపించించుకున్నాడు, శిలను హృదయంలో బలంగా ఉంచుకున్నాడు.'
తస్మాత్పాపసమూహోఽస్య దగ్ధః పుణ్యకలేవరః । యాస్యతే పరమం స్థానం పాపినాం యత్సుదుర్ల్లభమ్
'అందువల్ల ఇతని పాపాలన్నీ కాలిపోయాయి; ఇతని శరీరం పుణ్యమయం అయింది, ఇప్పుడు ఇతడు పాపులకు చాలా దుర్లభమైన పరమస్థానాన్ని పొందతాడు.'