ద్వారావతీ భవం చక్రం తథా వై గండకీభవమ్ । ఉభయోః సంగమో యత్ర తత్ర గంగా సముద్రగా
ద్వారావతీ కూడా చక్రానికి జన్మస్థలం, అలాగే గండకీ నదీ కూడా. ఈ రెండూ కలిసే చోటే గంగా నది సముద్రానికి చేరుతుంది.
రూక్షాః కుర్వంతి పురుషా నాయుః శ్రీబలవర్జితాన్ । తస్మాత్స్నిగ్ధా మనోహారి రూపిణ్యో దదతి శ్రియమ్
కఠినమైన మనుషులు ఇతరుల ఆయుష్షు, ఐశ్వర్యం, బలాన్ని పోగొడతారు. అందుకే మృదువైన, ఆకర్షణీయమైన రూపాలు సంతోషాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తాయి.
ఆయుష్కామో నరో యస్తు ధనకామో హి యః పుమాన్ । పూజయన్సర్వమాప్నోతి పారలౌకికమైహికమ్
ఎవరైనా ఆయుష్షు కోరినా, ధనం కోరినా, భక్తితో పూజ చేస్తే, వారికి ఇహలోకంలోను పరలోకంలోను కావలసినదంతా లభిస్తుంది.
ప్రాణాంతకాలే పుంసస్తు భవేద్భాగ్యవతో నృప । వాచి నామ హరేః పుణ్యం శిలా హృది తదంతికే
రాజా! మరణ సమయానికి అదృష్టవంతుడైనవాడికి హరిదేవుని పవిత్ర నామం నోట్లో ఉండి, శిలా హృదయానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.
గచ్ఛత్సు ప్రాణమార్గేషు యస్య విశ్రంభతోఽపి చేత్ । శాలగ్రామశిలా స్ఫూర్తిస్తస్య ముక్తిర్న సంశయః
ప్రాణాలు విడిచే సమయంలో, ఎవరికైనా శాలగ్రామ శిలా దగ్గర ఉంటే, అతడికి భయముండకపోయినా, విముక్తి ఖచ్చితంగా లభిస్తుంది.
పురా భగవతా ప్రోక్తమంబరీషాయ ధీమతే । బ్రాహ్మణా న్యాసినః స్నిగ్ధాః శాలగ్రామశిలాస్తథా
పూర్వం భగవంతుడు అమ్బరీష మహారాజుకు ఇలా చెప్పాడు: బ్రాహ్మణులు, సన్యాసులు, మృదువైన శాలగ్రామ శిలలు.
స్వరూపత్రితయం మహ్యమేతద్ధి క్షితిమండలే । పాపినాం పాపనిర్హారం కర్తుం ధృతముదం చ తా
ఈ మూడు రూపాలు భూమిపై నాది. పాపులను పాపాల నుండి విముక్తి చేయడానికి, ఆనందాన్ని ఇవ్వడానికి వీటిని ఉంచాను.
నిందంతి పాపినో యే వా శాలగ్రామశిలాం సకృత్ । కుంభీపాకే పచంత్యాశు యావదాభూతసంప్లవమ్
ఎవరైనా పాపులు ఒక్కసారి అయినా శాలగ్రామ శిలను నిందిస్తే, వారు సృష్టి అంతం వరకు కుంబీపాక నరకంలో వేడి పడతారు.
పూజాం సముద్యతం కర్తుం యో వారయతి మూఢధీః । తస్య మాతాపితాబంధువర్గా నరకభాగినః
ఎవరైనా మూర్ఖుడై పూజ చేయకుండా అడ్డుకుంటే, అతని తల్లి, తండ్రి, బంధువులు నరకంలో పాలుపంచుకుంటారు.
యో వా కథయతి ప్రేష్ఠం శాలగ్రామార్చనం కురు । సకృతార్థో నయత్యాశు వైకుంఠం స్వస్య పూర్వజాన్
ఎవరైనా ప్రియమైనవారికి 'శాలగ్రామ ఆరాధన చేయు' అని చెప్పితే, ఒక్కసారి చెప్పినా అతడు తన పుర్వీకులను త్వరగా వైకుంఠానికి చేర్చగలడు.
అత్రైవోదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనమ్ । మునయో వీతరాగాశ్చ కామక్రోధవివర్జితాః
ఇక్కడ నేను ఒక పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెప్పబోతున్నాను: కామక్రోధాలు లేని, రాగరహితులైన మునులు.
పురా కీకటసంజ్ఞే వై దేశే ధర్మవివర్జితే । ఆసీత్పుల్కసజాతీయో నరః శబరసంజ్ఞితః
పూర్వం ధర్మం లేని కీకట అనే దేశంలో, పుల్కస వంశానికి చెందిన శబరుడు అనే వ్యక్తి ఉండేవాడు.
నిత్యం జంతువధోద్యుక్తః శరాసనధరో ముహుః । తీర్థం ప్రతి యియాసూనాం బలాద్ధరతి జీవితమ్
అతడు ఎప్పుడూ ప్రాణులను చంపడంలో తలమునకగా ఉండేవాడు. ఎప్పుడూ బాణసాయుధంతో, తీర్థయాత్రకు వెళ్ళేవారి ప్రాణాలను బలవంతంగా తీసేవాడు.
అనేకప్రాణిహత్యాకృత్పరస్వే నిరతః సదా । సదా రాగాదిసంయుక్తః కామక్రోధాదిసంయుతః
అతడు అనేకమంది ప్రాణాలను హరిస్తూ, ఎప్పుడూ పరుల సొత్తు దోచడంలో, ఎప్పుడూ రాగం, కామం, క్రోధం వంటి దుర్గుణాలతో ఉండేవాడు.
విచరత్యనిశం భీమే వనే ప్రాణివధంకరః । విషసంసక్తబాణాగ్ర రూఢచాపగుణోద్ధురః
అతడు రాత్రింబవళ్ళు భయంకరమైన అడవిలో తిరుగుతూ, ప్రాణులను హరిస్తూ, విషం పూసిన బాణాలతో, గట్టిగా వంగిన విల్లుతో సంచరించేవాడు.
సైకదా పర్యటన్వ్యాధః ప్రాణిమాత్రభయంకరః । కాలం ప్రాప్తం న జానాతి సమీపేఽప్యుగ్రమానసః
ఒకసారి ఆ వేటగాడు తిరుగుతూ, అన్ని ప్రాణులకు భయంకరంగా ఉండగా, మరణం దగ్గర వచ్చినా, తన ఉగ్రమైన మనసుతో అది గ్రహించలేకపోయాడు.
యమదూతాస్తు సంప్రాప్తాః పాశముద్గరపాణయః । తామ్రకేశా దీర్ఘనఖా లంబదంష్ట్రా భయానకాః
అప్పుడు యమదూతలు అక్కడికి వచ్చారు. వారు కట్టే కయిరులు, గొడ్డళ్లతో, తామ్రవర్ణపు జుట్టుతో, పొడవాటి గోళ్లతో, వేలాడే పళ్లతో, భయంకరంగా కనిపించారు.
శ్యామా లోహస్యనిగడాన్బిభ్రతో మోహకారకాః । బధ్నంతు పాపినం హ్యేనం ప్రాణిమాత్రభయంకరమ్
వారు నల్లగా, ఇనుప గొలుసులు ధరించి, మాయ కలిగించే వారు. వారు ఆ పాపిని, అన్ని ప్రాణులకు భయంకరుడైన వాడిని కట్టేశారు.
కదాచిన్మనసా నాయం ప్రాణిమాత్రోపకారకః । పరదార పరద్రవ్య పరద్రోహపరాయణః
ఈ వ్యక్తి ఎప్పుడూ, మనసులో కూడా, ఏ జీవికి ఉపకారం చేయలేదు. ఇతడు పరస్త్రీ, పరధనం, పరులకు హాని చేయడంలోనే మునిగిపోయాడు.
ఏతస్య జిహ్వాం మహతీమహం నిష్కాసయామ్యతః । ఏకో వదతి చైతస్య చక్షురుత్పాటయామ్యహమ్
కాబట్టి, ఇతని గొప్ప నాలుకను నేను పీకేస్తాను; ఇంకొకరు అంటున్నారు — ఇతని కన్ను నేను తీయేస్తాను.
ఏకో వదతి చైతస్య కరౌ కృంతామి పాపినః । అన్యో వదత్యహం కర్ణౌ కర్తయామి దురాత్మనః
ఇంకొకరు అంటున్నారు — ఈ పాపికి చేతులు కోసేస్తాను; మరొకరు అంటున్నారు — ఈ దురాత్ముడి చెవులు నేను కోసేస్తాను.
ఏవం వదంతః సుభృశం దన్తైర్దన్తనిపీడకాః । ఆగత్య తం దురాత్మానం సాయుధాస్తస్థురున్మదాః
ఇలా భయంకరంగా మాట్లాడుతూ, దంతాలు ముద్గరాల్లా ఉన్న వారు ఆయుధాలతో, కోపంతో ఆ దురాత్ముని దగ్గరకు వచ్చారు.
ఏకో దూతస్తదా సర్పరూపం ధృత్వాదశత్పదే । స దష్టమాత్రః సహసా గతాసుః పర్యజాయత
అప్పుడు ఒక దూతుడు పది నోర్లు ఉన్న సర్పరూపంలో వచ్చి అతన్ని కరిచాడు. కరవగానే వెంటనే అతని ప్రాణం పోయింది.
తదా తం లోహపాశేన బద్ధ్వా తే యమకింకరాః । కశాభిస్తాడయామాసుర్ముద్గరైః ప్రాహరన్క్రుధా
తర్వాత యముని సేవకులు అతన్ని ఇనుప గొలుసులతో కట్టేసి, కొరడాలతో కొట్టి, ముద్గరాలతో కోపంగా కొట్టారు.
అహో దుష్ట దురాత్మంస్త్వం కదాచిన్నాచరః శుభమ్ । మనసాపి యతస్త్వాం వై క్షేప్స్యామో రౌరవేషు చ
ఓ దుష్టుడు, దురాత్ముడా! నీవు ఎప్పుడూ మంచిది చేయలేదు, మనసులో కూడా కాదు. అందుకే, మేము నిన్ను రౌరవ నరకాల్లో పడేస్తాము.
త్వఙ్మాంసం వాయసా రౌద్రా భక్షయిష్యంతి వై క్రుధా । ఆజన్మతస్తు భవతా న కృతం హరిసేవనమ్
క్రూరమైన కాకులు కోపంతో నీ మాంసాన్ని తినిపోతాయి. జన్మనుంచి నీవు హరిని సేవించలేదు.
త్వయా కలత్రపుత్రాద్యా ద్రోహం కృత్వా సుపోషితాః । న కదాచిత్స్మృతో దేవః పాపహారీ జనార్దనః
నీవు భార్య, పిల్లలు మొదలైనవారిని ఇతరులకు హాని చేసి పోషించావు. కానీ పాపాలను తొలగించే జనార్దనుని ఒక్కసారి కూడా స్మరించలేదు.
తస్మాత్త్వాం లోహశంకౌ వా కుంభీపాకే చ రౌరవే । ధర్మరాజాజ్ఞయా సర్వే నేష్యామో బహుతాడనైః
అందుకే, ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో మేము నిన్ను ఎన్నో దెబ్బలతో ఇనుప ముళ్లపైకి, లేక కుంభీపాక, రౌరవ నరకాలకు తీసుకెళ్తాము.
ఏవముక్త్వా యదానేతుం సమైచ్ఛన్యమకింకరాః । తావత్ప్రాప్తో మహావిష్ణుచరణాబ్జపరాయణః
ఇలా చెప్పి యముని సేవకులు అతన్ని తీసుకెళ్లాలనుకున్నప్పుడు, అదే సమయంలో మహావిష్ణువు పాదపద్మాలకు భక్తుడైన ఒకరు అక్కడికి వచ్చారు.
యమదూతాస్తదా దృష్టా వైష్ణవేన మహాత్మనా । పాశముద్గరదండాదిదుష్టాయుధధరా గణాః
అప్పుడు మహాత్ముడైన వైష్ణవుడు యమదూతులను చూశాడు. వారు పాశాలు, ముద్గరాలు, దండాలు వంటి క్రూరాయుధాలు ధరించి ఉన్నారు.