చతుర్భుజత్వం సంప్రాప్తః శంఖచక్రాదిచిహ్నితమ్ । పురుషోత్తమదర్శనేన న పునర్గర్భమావిశమ్
నాలుగు చేతులతో, శంఖం చక్రం వంటి లక్షణాలతో, పరమాత్ముని దర్శనం వల్ల నేను మళ్లీ గర్భంలోకి ప్రవేశించను.
రాజంస్త్వమపి తత్రాశు గచ్ఛ నీలాభిధం గిరిమ్ । కృతార్థం కురు చాత్మానం గర్భదుఃఖవివర్జితమ్
ఓ రాజా! నీవు కూడా త్వరగా నీలా అనే పర్వతానికి వెళ్లి, నీ జీవిత ప్రయోజనాన్ని సాధించి, గర్భంలో కలిగే బాధల నుండి విముక్తుడవు కావాలి.
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య వాడవాగ్ర్యస్య ధీమతః । పప్రచ్ఛ హృష్టగాత్రస్తు తీర్థయాత్రావిధిం మునిమ్
ఆ వాడవాగ్ర మహర్షి చెప్పిన మాటలు వినగానే, ఆనందంతో అతని శరీరం ఉల్లాసంగా మారింది. వెంటనే అతడు ఆ మహర్షిని తీర్థయాత్ర విధానం గురించి అడిగాడు.
రాజోవాచ। సాధు విప్రాగ్ర్య హే సాధో త్వయా ప్రోక్తం మమానఘ । పురుషోత్తమమాహాత్మ్యం శృణ్వతాం పాపనాశనమ్
రాజు ఇలా అన్నాడు: ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా! పవిత్రుడవు, నీవు నాకు పాపాలను తొలగించే పరమాత్ముని మహిమను వివరించావు. ఇది చాలా మంచిది.
బ్రూహి తత్తీర్థయాత్రాయాం విధిం శ్రుతిసమన్వితమ్ । విధినా కేన సంపూర్ణ ఫలప్రాప్తిర్నృణాం భవేత్
దయచేసి, వేదమూలకంగా తీర్థయాత్ర ఎలా చేయాలో చెప్పు. ఏ విధంగా చేయగలిగితే మనుషులకు సంపూర్ణ ఫలితం లభిస్తుంది?
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి తీర్థయాత్రావిధిం శుభమ్ । యేన సంప్రాప్యతే దేవః సురాసురనమస్కృతః
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! విను, దేవతలు మరియు రాక్షసులు పూజించే ఆ దేవుడిని పొందే పవిత్రమైన తీర్థయాత్ర విధానాన్ని నేను చెబుతాను.
వలీపలితదేహో వా యౌవనేనాన్వితోఽపి వా । జ్ఞాత్వా మృత్యుమనిస్తీర్యం హరిం శరణమావ్రజేత్
శరీరం ముడతలు, తెల్ల జుట్టుతో ఉన్నా, లేక యువకుడైనా, మరణం తప్పదని తెలిసి, హరిలో శరణు పొందాలి.
తత్కీర్తనే తచ్ఛ్రవణే వందనే తస్య పూజనే । మతిరేవ ప్రకర్తవ్యా నాన్యత్ర వనితాదిషు
ఆయనను స్తుతించడంలో, ఆయన కథలు వినడంలో, నమస్కరించడంలో, పూజలో మనస్సు నిమగ్నం చేయాలి; ఇతరత్రా, స్త్రీలలో లేదా మరెక్కడా కాదు.
సర్వం నశ్వరమాలోక్య క్షణస్థాయి సుదుఃఖదమ్ । జన్మమృత్యుజరాతీతం భక్తివల్లభమచ్యుతమ్
ఈ లోకం అంతా నశ్వరమై, క్షణకాలమే ఉండి, బాధలతో నిండినదిగా చూడాలి. జననం, మరణం, వృద్ధాప్యానికి అతీతుడైన, భక్తులకు ప్రియమైన అచ్యుతుడిని స్మరించాలి.
క్రోధాత్కామాద్భయాద్ద్వేషాల్లోభాద్దంభాన్నరః పునః । యథాకథంచిద్విభజన్న స దుఃఖం సమశ్నుతే
కోపం, కామం, భయం, ద్వేషం, లోభం, దంభం వల్ల అయినా, ఎవరైనా ఆయనను భజించినా, వారికి బాధలు కలుగవు.
స హరిర్జాయతే సాధుసంగమాత్పాపవర్జితాత్ । యేషాం కృపాతః పురుషా భవంత్యసుఖవర్జితాః
పాపరహితమైన సద్గుణుల సమాజంలో హరి ప్రత్యక్షమవుతాడు. ఆయన కృప వల్ల వారు దుఃఖాలను దాటి సుఖంగా ఉంటారు.
తే సాధవః శాంతరాగాః కామలోభవివర్జితాః । బ్రువంతి యన్మహారాజ తత్సంసారనివర్తకమ్
ఆ సద్గుణులు, రాగం, కామం, లోభం లేని వారు, మహారాజా! వారు చెప్పేది సంసార బంధాన్ని తొలగించేదే.
తీర్థేషు లభ్యతే సాధూ రామచంద్ర పరాయణః । యద్దర్శనం నృణాం పాపరాశిదాహాశుశుక్షణిః
తీర్థస్థలాల్లో రామునికి అంకితమైన సద్గుణులు ఉంటారు. వారిని చూడగానే మనుషుల పాపాలు త్వరగా నశించిపోతాయి.
తస్మాత్తీర్థేషు గంతవ్యం నరైః సంసారభీరుభిః । పుణ్యోదకేషు సతతం సాధుశ్రేణివిరాజిషు
అందువల్ల, సంసార భయంతో ఉన్నవారు ఎప్పుడూ పవిత్ర జలాలు ఉన్న తీర్థస్థలాలకు, సద్గుణుల సమూహాలతో ఉన్న చోట్లకు వెళ్లాలి.
తాని తీర్థాని విధినా దృష్టాని ప్రహరంత్యఘమ్ । తం విధిం నృపశార్దూల కురుష్వ శ్రుతిగోచరమ్
విధి ప్రకారం దర్శించిన తీర్థాలు పాపాలను తొలగిస్తాయి. రాజులలో శ్రేష్ఠుడవు, వేదమార్గంలో చెప్పిన విధానాన్ని నీవు ఆచరించు.
విరాగం జనయేత్పూర్వం కలత్రాది కుటుంబకే । అసత్యభూతం తజ్జ్ఞాత్వా హరిం తు మనసా స్మరేత్
ముందుగా భార్య, కుటుంబం లాంటి వాటిపై విరక్తి కలిగి, అవి అసత్యమని తెలుసుకుని, హరిని మనసులో స్మరించాలి.
క్రోశమాత్రం తతో గత్వా రామరామేతి చ బ్రువన్ । తత్ర తీర్థాదిషు స్నాత్వా క్షౌరం కుర్యాద్విధానవిత్
తర్వాత, ఒక క్రోశ దూరం నడిచి, 'రామా రామా' అని పలుకుతూ, అక్కడి తీర్థాలలో స్నానం చేసి, విధానాన్ని తెలిసినవాడు తల ముండనం చేయాలి.
మనుష్యాణాం చ పాపాని తీర్థాని ప్రతి గచ్ఛతామ్ । కేశానాశ్రిత్య తిష్ఠంతి తస్మాద్వపనమాచరేత్
తీర్థయాత్రకు వెళ్లే వారి పాపాలు వారి జుట్టులో నిలుస్తాయి. అందువల్ల, తల ముండనం చేయడం అవసరం.
తతో దండం తు నిర్గ్రన్థిం కమండలుమథాజినమ్ । బిభృయాల్లోభనిర్ముక్తస్తీర్థవేషధరో నరః
అప్పుడు మనిషి లోభం లేకుండా, ముడులు లేని దండం, నీళ్లు పోసుకునే కుండ, మృగచర్మం ధరించి, తీర్థయాత్రికుడిలా వేషం వేసుకోవాలి.
విధినా గచ్ఛతాం నౄణాం ఫలావాప్తిర్విశేషతః । తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన తీర్థయాత్రావిధిం చరేత్
నిబంధనల ప్రకారం నడిచేవారికి ఫలితం తప్పక లభిస్తుంది. అందుకే, తీర్థయాత్రా విధిని అన్ని శ్రమతో పాటించాలి.
యస్య హస్తౌ చ పాదౌ చ మనశ్చైవ సుసంహితమ్ । విద్యా తపశ్చ కీర్తిశ్చ స తీర్థఫలమశ్నుతే
ఎవరి చేతులు, కాళ్లు, మనస్సు సరిగ్గా నియంత్రణలో ఉంటాయో, ఎవరికీ జ్ఞానం, తపస్సు, కీర్తి ఉంటాయో, వారు తీర్థయాత్ర ఫలితాన్ని పొందుతారు.
హరేకృష్ణ హరేకృష్ణ భక్తవత్సల గోపతే । శరణ్య భగవన్విష్ణో మాం పాహి బహుసంసృతేః
హరే కృష్ణ, హరే కృష్ణ, భక్తులకు ప్రియమైనవాడా, గోపాలకా, శరణాగతులకు ఆశ్రయమైన భగవంతుడా, విష్ణువా, ఎన్నో జన్మల బంధనాల నుంచి నన్ను కాపాడవు.
ఇతి బ్రువన్రసనయా మనసా చ హరిం స్మరన్ । పాదచారీ గతిం కుర్యాత్తీర్థం ప్రతి మహోదయః
ఇలా నోటితో పలుకుతూ, మనసులో హరిని స్మరిస్తూ, పాదయాత్రగా తీర్థానికి వెళ్లాలి. అలా చేస్తే గొప్ప పుణ్యం కలుగుతుంది.
యానేన గచ్ఛన్పురుషః సమభాగఫలం లభేత్ । ఉపానద్భ్యాం చతుర్థాంశం గోయానే గోవధాదికమ్
వాహనంలో వెళ్లేవారికి సమాన ఫలం లభిస్తుంది. చెప్పులు వేసుకుని వెళ్లితే నాలుగవ వంతు ఫలం, ఆవుపై వెళ్లడం లేదా ఆవులను హింసించడం వలన ఇంకా తక్కువ ఫలం లభిస్తుంది.
వ్యవహర్తా తృతీయాంశం సేవయాష్టమభాగభాక్ । అనిచ్ఛయా వ్రజంస్తత్ర తీర్థమర్ధఫలం లభేత్
వ్యాపారస్తుడికి మూడవ వంతు ఫలం, సేవకుడికి ఎనిమిదవ వంతు ఫలం లభిస్తుంది. ఇష్టంలేకుండా వెళ్లేవారికి తీర్థయాత్ర ఫలం సగమే లభిస్తుంది.
యథాయథం ప్రకర్తవ్యా తీర్థానామభియాత్రికా । పాపక్షయో భవత్యేవ విధిదృష్ట్యా విశేషతః
తీర్థయాత్రను నిబంధనల ప్రకారం చేయాలి. ముఖ్యంగా నియమాన్ని పాటిస్తే పాపాలు తప్పక పోతాయి.
తత్ర సాధూన్నమస్కుర్యాత్పాదవందనసేవనైః । తద్ద్వారా హరిభక్తిర్హి ప్రాప్యతే పురుషోత్తమే
అక్కడ సద్గురువులను నమస్కరించి, వారి పాదాలకు సేవ చేయాలి. వారి ద్వారా హరికి భక్తి పరమాత్ముని దగ్గర లభిస్తుంది.
ఇతి తీర్థవిధిః ప్రోక్తః సమాసేన న విస్తరాత్ । ఏవం విధిం సమాశ్రిత్య గచ్ఛ త్వం పురుషోత్తమమ్
ఇలా తీర్థయాత్ర విధిని సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఈ విధిని అనుసరించి నీవు పరమాత్ముని దర్శించడానికి వెళ్లు.
తుభ్యం తుష్టో మహారాజ దాస్యతే భక్తిమచ్యుతః । యథా సంసారనిర్వాహః క్షణాదేవ భవిష్యతి
మహారాజా, నీవు సంతృప్తి పరచినప్పుడు అచ్యుతుడు నీకు భక్తిని ప్రసాదిస్తాడు. అప్పుడు ఈ సంసారం ఒక్క క్షణంలోనే పూర్తవుతుంది.
తీర్థయాత్రావిధిం శ్రుత్వా సర్వపాతకనాశనమ్ । ముచ్యతే సర్వపాపేభ్య ఉగ్రేభ్యః పురుషర్షభ
తీర్థయాత్ర విధిని వినినవాడు, అన్ని పాపాలను నాశనం చేసి, ఘోరమైన పాపాల నుంచి కూడా విముక్తి పొందుతాడు, ఓ మానవశ్రేష్ఠా.