వారాణసీ మయా దృష్టా విశ్వనాథకృతాలయా । యత్రోపదిశతే మంత్రం తారకం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్
వారణాసిని నేను చూశాను, అది విశ్వనాథుని స్థానం. అక్కడ తారకమనే బ్రహ్మమంత్రము ఉపదేశించబడుతుంది.
యస్యాం మృతాః కీటపతంగభృంగాః పశ్వాదయో వా సురయోనయో వా । స్వకర్మసంభోగసుఖం విహాయ గచ్ఛంతి కైలాసమతీతదుఃఖాః
అక్కడ చనిపోయే వారు — పురుగులు, పతంగులు, తేనెటీగలు, పశువులు, లేదా దేవతలు అయినా — తమ కర్మఫల సుఖాలను వదిలి, అన్ని దుఃఖాలు తొలగిపోయి, కైలాసానికి చేరుకుంటారు.
మణికర్ణిర్యత్ర తీర్థం యస్యాముత్తరవాహినీ । కరోతి సంసృతేర్బంధచ్ఛేదం పాపకృతామపి
అక్కడ మణికర్ణికా అనే పవిత్రతీర్థం ఉంది, నది ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తుంది. అది పాపులు అయినా సంసార బంధాన్ని తెంచేస్తుంది.
కపర్దినః కుండలినః సర్పభూషాధరావరాః । గజచర్మపరీధానా వసంతి గతదుఃఖకాః
కపర్దిని అనుచరులు, పాము అలంకారాలు ధరించిన వారు, ఏనుగు చర్మాన్ని కప్పుకున్న వారు, అక్కడ దుఃఖం లేకుండా నివసిస్తున్నారు.
కాలభైరవనామాత్ర కరోతి యమశాసనమ్ । న కరోతి నృణాం వార్తాం యమో దండధరః ప్రభుః
కాలభైరవుడు మాత్రమే యముని ఆజ్ఞను అమలు చేస్తాడు. యముడు, దండాన్ని ధరించిన ప్రభువు, మానవుల విషయాల్లో తలదూర్చడు.
ఏతాదృశీ మయా దృష్టా కాశీ విశ్వేశ్వరాంకితా । అనేకాన్యపి తీర్థాని మయా దృష్టాని భూమిప
ఇలాంటి విశ్వేశ్వరుని చిహ్నంతో అలంకరించబడిన కాశిని నేను చూశాను, రాజా. ఇంకా ఎన్నో పవిత్ర స్థలాలను కూడా నేను దర్శించాను.
పరమేకం మహచ్చిత్రం యద్దృష్టం నీలపర్వతే । పురుషోత్తమసాన్నిధ్యే తన్న క్వాప్యక్షిగోచరమ్
నీలపర్వతంపై పరమాత్ముడి సన్నిధిలో నేను చూసిన ఆ అద్భుతమైన గొప్ప విషయం, మరెక్కడా కనబడదు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। రాజంస్త్వం శృణు యద్వృత్తం నీలే పర్వతసత్తమే । యచ్ఛ్రద్దధానాః పురుషా యాంతి బ్రహ్మ సనాతనమ్
బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు: రాజా! నీలపర్వతంపై జరిగిన సంగతిని విను. అక్కడ విశ్వాసంతో ఉన్నవారు శాశ్వత బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు.
మయా పర్యటతా తత్ర గతం నీలాభిధే గిరౌ । గంగాసాగరతోయేన క్షాలితప్రాంగణే ముహుః
అక్కడ నేను తిరుగుతూ, నీల అనే పర్వతానికి వెళ్లాను. ఆ ప్రాంగణం గంగా, సముద్ర జలాలతో పదే పదే కడుగబడుతోంది.
తత్ర భిల్లా మయా దృష్టాః పర్వతాగ్రే ధనుర్భృతః । చతుర్భుజా మూలఫలైర్భక్ష్యైర్నిర్వాహితక్లమాః
ఆ పర్వత శిఖరంపై, విల్లు పట్టిన, నలుగురు చేతులు ఉన్న భిల్లులను నేను చూశాను. వారు మూలికలు, పండ్లు, తినదగిన పదార్థాలతో అలసటను తీర్చుకుంటున్నారు.
తదా మే మనసి క్షిప్రం సంశయః సుమహానభూత్ । చతుర్భుజాః కిమేతే వై ధనుర్బాణధరా నరాః
అప్పుడే నా మనసులో పెద్ద సందేహం పుట్టింది: ఈ నలుగురు చేతులు, విల్లు, బాణాలు పట్టినవారు నిజంగా మనుషులేనా?
వైకుంఠవాసినాం రూపం దృశ్యతే విజితాత్మనామ్ । కథమేతైరుపాలబ్ధం బ్రహ్మాద్యైరపి దుర్ల్లభమ్
వైకుంఠవాసుల రూపం ఆత్మను జయించినవారిలో కనిపిస్తుంది. బ్రహ్మాది దేవతలకు కూడా దుర్లభమైనదాన్ని వీరు ఎలా పొందారు?
శంఖచక్రగదాశార్ఙ్గపద్మోల్లసితపాణయః । వనమాలాపరీతాంగా విష్ణుభక్తా ఇవాంతికే
శంఖం, చక్రం, గద, ధనుస్సు, పద్మం చేతుల్లో మెరిసిపోతుండగా, అడవి పూల మాలలతో అలంకరించబడి, వీరు దగ్గర్లో ఉన్న విష్ణుభక్తుల్లా కనిపించారు.
సంశయావిష్టచిత్తేన మయా పృష్టం తదా నృప । యూయం కే బత యుష్మాభిర్లబ్ధం చాతుర్భుజం కథమ్
సందేహంతో నిండిన మనసుతో నేను వారిని అడిగాను: మీరు ఎవరు? ఈ నలుగురు చేతుల రూపాన్ని మీరు ఎలా పొందారు?
తదా తైర్బహు హాస్యం తు కృత్వా మాం ప్రతిభాషితమ్ । బ్రాహ్మణోఽయం న జానాతి పిండమాహాత్మ్యమద్భుతమ్
అప్పుడు వారు చాలా నవ్వుతూ ఇలా చెప్పారు: 'ఈ బ్రాహ్మణుడు పిండప్రదాన మహిమను తెలియదు.'
ఇతి శ్రుత్వాఽవదం చాహం కః పిండః కస్య దీయతే । తన్మమ బ్రూత ధర్మిష్ఠాశ్చతుర్భుజశరీరిణః
వారి మాటలు విని నేను అడిగాను: 'పిండం అంటే ఏమిటి? అది ఎవరికిచ్చేది? ధర్మపరాయణులైన నలుగురు చేతులవారూ, దయచేసి నాకు చెప్పండి.'
తదా మద్వాక్యమాకర్ణ్య కథితం తైర్మహాత్మభిః । సర్వం తత్ర తు యద్వృత్తం చతుర్భుజభవాదికమ్
అప్పుడు నా మాటలు విని, ఆ మహాత్ములు అక్కడ జరిగిన సంగతులన్నీ, తమ నలుగురు చేతుల రూపం ఎలా కలిగిందో నాకు వివరంగా చెప్పారు.
కిరాతా ఊచుః। శృణు బ్రాహ్మణ వృత్తాంతమస్మాకం పృథుకః శిశుః । నిత్యం జంబూఫలాదీని భక్షయన్క్రీడయా చరన్
కిరాతులు చెప్పారు: 'బ్రాహ్మణుడా! మా కథను విను. మా మధ్య పృథుక అనే చిన్నవాడు ఎప్పుడూ జాంబు పండ్లు తింటూ, ఆడుకుంటూ తిరుగేవాడు.'
ఏకదా రమమాణస్తు గిరిశృంగం మనోరమమ్ । సమారురోహ శిశుభిః సమంతాత్పరివారితః
ఒక రోజు ఆడుకుంటూ, ఇతర పిల్లలతో చుట్టూ ఉండగా, ఆ ఆకర్షణీయమైన పర్వత శిఖరాన్ని ఎక్కాడు.
తదా తత్ర దదర్శాహం దేవాయతనమద్భుతమ్ । గారుత్మతాదిమణిభిః ఖచితం స్వర్ణభిత్తికమ్
అప్పుడు అక్కడ నేను ఒక అద్భుతమైన దేవాలయాన్ని చూశాను. అది గరుడపర్వత మణులతో అలంకరించబడి, బంగారు గోడలతో మెరిసిపోతుండింది.
స్వకాంత్యాతిమిరశ్రేణీం దారయద్రవివద్భృశమ్ । దృష్ట్వా విస్మయమాపేదే కిమిదం కస్య వై గృహమ్
దాని స్వంత ప్రకాశం, ముదురు చీకటిని దాటి ప్రవహించే ద్రవంలా విరబూసింది. దాన్ని చూసి నేను ఆశ్చర్యపోయాను: 'ఇది ఏమిటి? ఎవరి ఇల్లు?' అని.
గత్వా విలోకయామీతి కిమిదం మహతాం పదమ్ । ఇతి సంచింత్య గేహాంతర్జగామ బహుభాగ్యతః
‘ఇది ఎంత గొప్ప స్థలం? వెళ్లి చూడాలి’ అని ఆలోచించి, అదృష్టవశాత్తు ఆ ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
దదర్శ తత్ర దేవేశం సురాసురనమస్కృతమ్ । కిరీటహారకేయూరగ్రైవేయాద్యైర్విరాజితమ్
అక్కడ దేవతలకీ, రాక్షసులకీ నమస్కారాలు అందుకుంటున్న దేవతాధిపతిని చూశాడు. ఆయన తలపై కిరీటం, మెడలో హారం, చేతుల్లో కంకణాలు, ఛాతీపై అలంకారాలు, ఇంకా ఇతర ఆభరణాలతో ఎంతో ప్రకాశవంతంగా కనిపించారు.
మనోహరావతంసౌ చ ధారయంతం సునిర్మలౌ । పాదపద్మే తులసికా గంధమత్తషడంఘ్రికే
ఆయన రెండు చెవుల్లో ఎంతో అందమైన, నిర్మలమైన కుండలాలు ధరించి ఉన్నాడు. ఆయన పద్మపాదాలలో సువాసనతో తులసి దళాలు అలంకరించబడి, వాటి పరిమళానికి మత్తులో మునిగిపోయిన తేనెటీగలు చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి.
శంఖచక్రగదాశార్ఙ్గ పద్మాద్యైర్మూర్తిసంయుతైః । ఉపాసితాంఘ్రిం శ్రీమూర్తిం నారదాద్యైః సుసేవితమ్
ఆయన చుట్టూ శంఖం, చక్రం, గద, ధనుస్సు, పద్మం వంటి ఆయుధాలు పట్టుకున్న రూపాలు ఉన్నాయి. ఆయన మహిమాన్వితమైన పాదాలను నారదుడు మొదలైన వారు భక్తితో సేవిస్తూ పూజిస్తున్నారు.
కేచిద్గాయంతి నృత్యంతి హసంతి పరమాద్భుతమ్ । ప్రీణయంతి మహారాజం సర్వలోకైకవందితమ్
కొంతమంది పాటలు పాడుతున్నారు, మరికొందరు నృత్యం చేస్తున్నారు, ఇంకొందరు ఆశ్చర్యంతో నవ్వుతున్నారు. అందరూ కలసి అన్ని లోకాలవారు వందించే ఆ మహారాజును ఆనందింపజేస్తున్నారు.
హరిం వీక్ష్య మదీయోర్భస్తత్ర సంజగ్మివాన్మునే । దేవాస్తత్ర విధాయోచ్చైః పూజాం ధూపాదిసంయతామ్
హరి దర్శనంతో నా హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది, మునీశ్వరా! అక్కడ దేవతలు ధూపాది పూజలు ఘనంగా చేసి, ఉత్సాహంగా ఆయనను ఆరాధించారు.
నైవేద్యం శ్రీప్రియస్యార్థే కృత్వా నీరాజనం తతః । జగ్ముః స్వం స్వం గృహం రాజన్కృపాం పశ్యంత ఆదరాత్
శ్రీదేవి ప్రియుడి కోసం నైవేద్యం సమర్పించి, ఆ తరువాత హారతిచేసి, రాజా! అందరూ ఆయన కృపను గౌరవంగా చూసుకుంటూ తమ తమ ఇళ్ళకు తిరిగి వెళ్లారు.
మహాభాగ్యవశాత్తేన ప్రాప్తం నైవేద్యసిక్థకమ్ । పతితం బ్రహ్మదేవాద్యైర్దుర్ల్లభం సురమానుషైః
అక్కడ గొప్ప అదృష్టంతో బ్రహ్మదేవుడు మొదలైన దేవతల చేత పడిన నైవేద్య మిఠాయి లభించింది. అది దేవతలకు, మనుష్యులకు కూడా దొరకని అరుదైన వంటకం.
తద్భక్షణం చ కృత్వాథో శ్రీమూర్తిమవలోక్య చ । చతుర్భుజత్వమాప్తం వై పృథుకేన సుశోభినా
ఆ మిఠాయి తిని, ఆ మహిమాన్విత రూపాన్ని దర్శించి, అతను నాలుగు చేతులతో, ఎంతో అందంగా ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు.