సకుటుంబః సుతే న్యస్య ధురం రాజ్యస్య నిర్భృతామ్ । ఇతి వ్యవస్య సంధ్యాయాం హరిం ధ్యాయన్నిశాంతరే
రాజ్యభారాన్ని తన కుమారుడికి అప్పగించి, కుటుంబంతో కలిసి, అలా నిర్ణయించుకొని, సాయంత్రం హరిని ధ్యానిస్తూ రాత్రంతా మునిగిపోయాడు.
అద్రాక్షీత్స్వప్నమప్యేకం బ్రాహ్మణం తాపసం వరమ్ । ప్రాతరుత్థాయ రాజాసౌ కృత్వా సంధ్యాదికాః క్రియాః
ఒక రాత్రి కలలో ఒక బ్రాహ్మణ తపస్విని చూశాడు; తెల్లవారిన తర్వాత రాజు లేచి సంధ్యాదిక కర్మలు చేశాడు.
సభాం మంత్రిజనైః సార్ద్ధం సుఖమాసేదివాన్మహాన్ । తావద్విప్రం దదర్శాథ తాపసం కృశదేహినమ్
తన మంత్రులతో కూడిన సభలో సంతోషంగా కూర్చున్నాడు; అప్పుడే అతడు క్షీణమైన శరీరంతో ఉన్న తపస్వి బ్రాహ్మణుడిని చూశాడు.
జటావల్కలకౌపీనధారిణం దండపాణినమ్ । అనేకతీర్థసేవాభిః కృతపుణ్యకలేవరమ్
జటలు, వల్కలాలు, కౌపీనంతో, చేతిలో దండతో, అనేక తీర్థయాత్రల వల్ల పవిత్రమైన శరీరంతో ఉన్నవాడిని చూశాడు.
రాజా తం వీక్ష్య శిరసా ప్రణనామ మహాభుజః । అర్ఘ్యపాద్యాదికం చక్రే ప్రహృష్టాత్మా మహీపతిః
రాజు అతన్ని చూసి తల వంచి నమస్కరించాడు; ఆనందంతో పాద్యార్ఘ్యాదులు సమర్పించాడు.
సుఖోపవిష్టం విశ్రాంతం పప్రచ్ఛ విదితం ద్విజమ్ । స్వామింస్త్వద్దర్శనాన్మేఽద్య గతం దేహస్య పాతకమ్
బ్రాహ్మణుడు సుఖంగా విశ్రాంతి తీసుకున్న తరువాత, రాజు అతడిని ప్రశ్నించాడు: 'స్వామీ, నిన్ను చూడటం వల్ల నా శరీరపాపం పోయింది.'
మహాంతః కృపణాన్పాతుం యాంతి తద్గేహమాదరాత్ । తస్మాత్కథయ భో విప్ర వృద్ధస్య మమ సంప్రతి
మహాత్ములు దయతో బాధపడే వారికి రక్షణ కల్పించేందుకు వారి ఇళ్లకు గౌరవంగా వెళ్తారు. అందుకే, బ్రాహ్మణా, ఇప్పుడు నా వృద్ధ తండ్రి గురించి నాకు చెప్పు.
కో దేవో గర్భనాశాయ కిం తీర్థం చ క్షమం భవేత్ । యూయం సర్వగతాః శ్రేష్ఠాః సమాధిధ్యానతత్పరాః
గర్భస్రావం నివారణకు ఏ దేవునిని పూజించాలి? దానికి ఏ తీర్థం అనుకూలంగా ఉంటుంది? మీరు అందరూ ధ్యానం, సమాధిలో నిమగ్నమై ఉన్న ఉత్తములు.
సర్వతీర్థావగాహేన కృతపుణ్యాత్మనోఽమలాః । యథావచ్ఛృణ్వతే మహ్యం శ్రద్దధానాయ విస్తరాత్
ప్రతి తీర్థంలో స్నానం చేసి పుణ్యాత్ములై, మీరు నాపట్ల విశ్వాసంతో నా మాటలను పూర్తిగా, శ్రద్ధగా వింటున్నారు.
కథయస్వ ప్రసాదేన సర్వతీర్థవిచక్షణ । బ్రాహ్మణ ఉవాచ। శృణు రాజేంద్ర వక్ష్యామి యత్పృష్టం తీర్థసేవనమ్
ప్రతి తీర్థాన్ని తెలుసుకున్నవాడవు, నీ కృపతో నాకు వివరంగా చెప్పు. బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: రాజేంద్రా! నీవు అడిగిన తీర్థసేవనం గురించి నేను చెబుతాను, విను.
కస్య దేవస్య కృపయా గర్భనిర్వారణం భవేత్ । సేవ్యః శ్రీరామచంద్రోఽసౌ సంసారజ్వరనాశకః
గర్భస్రావం నివారణకు ఏ దేవుని దయ అవసరం? ఆ లోకంలో సంసారజ్వరాన్ని తొలగించే శ్రీరాముని సేవ చేయాలి.
పూజ్యః స ఏవ భగవాన్పురుషోత్తమసంజ్ఞకః । నానా పుర్యో మయా దృష్టాః సర్వపాపక్షయంకరాః
పురుషోత్తముడని పిలవబడే ఆ భగవంతుడే పూజించదగినవాడు. నేను ఎన్నో పాపాలను నశింపజేసే నగరాలను చూశాను.
అయోధ్యా సరయూస్తాపీ తథా ద్వారం హరేః పరమ్ । అవంతీ విమలా కాంచీ రేవా సాగరగామినీ
అయోధ్య, సరయూ, తాపీ, అలాగే హరిద్వారం, అవంతీ, పవిత్రమైన కాంచీ, సముద్రాన్ని చేరే రేవా నదిని చూశాను.
గోకర్ణం హాటకాఖ్యం చ హత్యాకోటివినాశనమ్ । మల్లికాఖ్యో మహాశైలో మోక్షదః పశ్యతాం నృణామ్
గోకర్ణం, హాటకమనే స్థలం, కోట్లాది హత్యలను నశింపజేసేది; మల్లికా అనే మహాశైలాన్ని చూసేవారికి మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది.
యత్రాంగేషు నృణాం తోయం శ్యామం వా నిర్మలం భవేత్ । పాతకస్యాపహారీదం మయా దృష్టం తు తీర్థకమ్
ఎక్కడైతే మనుషుల శరీరాన్ని నలుపు లేదా పారదర్శకమైన నీరు తాకుతుందో, ఆ తీర్థం పాపాలను తొలగిస్తుంది — నేను ఇదే చూశాను.
మయా ద్వారవతీ దృష్టా సురాసుర నిషేవితా । గోమతీ యత్ర వహతి సాక్షాద్బ్రహ్మజలా శుభా
దేవతలు, అసురులు సేవించే ద్వారావతిని నేను చూశాను. అక్కడ గోమతి నది ప్రవహిస్తూ, నిజంగా బ్రహ్మ జలంలా పవిత్రంగా ఉంటుంది.
యత్ర స్వాపో లయః ప్రోక్తో మృతిర్మోక్ష ఇతి శ్రుతిః । యస్యాం సంవసతాం నౄణాం న కలి ప్రభవేత్క్వచిత్
ఎక్కడ నిద్ర, లయం, మరణం మోక్షంగా చెప్పబడుతాయో, ఆ శాస్త్రం ప్రకటించింది. అక్కడ నివసించే వారికి కలియుగ ప్రభావం ఉండదు.
చక్రాంకా యత్ర పాషాణా మానవా అపి చక్రిణః । పశవః కీటపక్ష్యాద్యాః సర్వే చక్రశరీరిణః
ఎక్కడ శిలలపై చక్రం గుర్తు ఉంటుందో, అక్కడ మనుషులకే కాదు, పశువులు, పురుగులు, పక్షులు — అందరికీ శరీరంపై చక్రం గుర్తు ఉంటుంది.
త్రివిక్రమో వసేద్యస్యాం సర్వలోకైకపాలకః । సా పురీ తు మహాపుణ్యైర్మయా దృగ్గోచరీకృతా
త్రివిక్రముడు, అన్ని లోకాల రక్షకుడు, ఎక్కడ నివసిస్తాడో, ఆ నగరం మహాపుణ్యంతో నాకూ దర్శనమైంది.
కురుక్షేత్రం మయా దృష్టం సర్వహత్యాపనోదనమ్ । స్యమంతపంచకం యత్ర మహాపాతకనాశనమ్
కురుక్షేత్రాన్ని నేను చూశాను, అది అన్ని హత్యలను తొలగిస్తుంది. అక్కడ స్యమంతపంచకం ఉంది, అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది.
వారాణసీ మయా దృష్టా విశ్వనాథకృతాలయా । యత్రోపదిశతే మంత్రం తారకం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్
వారణాసిని నేను చూశాను, అది విశ్వనాథుని స్థానం. అక్కడ తారకమనే బ్రహ్మమంత్రము ఉపదేశించబడుతుంది.
యస్యాం మృతాః కీటపతంగభృంగాః పశ్వాదయో వా సురయోనయో వా । స్వకర్మసంభోగసుఖం విహాయ గచ్ఛంతి కైలాసమతీతదుఃఖాః
అక్కడ చనిపోయే వారు — పురుగులు, పతంగులు, తేనెటీగలు, పశువులు, లేదా దేవతలు అయినా — తమ కర్మఫల సుఖాలను వదిలి, అన్ని దుఃఖాలు తొలగిపోయి, కైలాసానికి చేరుకుంటారు.
మణికర్ణిర్యత్ర తీర్థం యస్యాముత్తరవాహినీ । కరోతి సంసృతేర్బంధచ్ఛేదం పాపకృతామపి
అక్కడ మణికర్ణికా అనే పవిత్రతీర్థం ఉంది, నది ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తుంది. అది పాపులు అయినా సంసార బంధాన్ని తెంచేస్తుంది.
కపర్దినః కుండలినః సర్పభూషాధరావరాః । గజచర్మపరీధానా వసంతి గతదుఃఖకాః
కపర్దిని అనుచరులు, పాము అలంకారాలు ధరించిన వారు, ఏనుగు చర్మాన్ని కప్పుకున్న వారు, అక్కడ దుఃఖం లేకుండా నివసిస్తున్నారు.
కాలభైరవనామాత్ర కరోతి యమశాసనమ్ । న కరోతి నృణాం వార్తాం యమో దండధరః ప్రభుః
కాలభైరవుడు మాత్రమే యముని ఆజ్ఞను అమలు చేస్తాడు. యముడు, దండాన్ని ధరించిన ప్రభువు, మానవుల విషయాల్లో తలదూర్చడు.
ఏతాదృశీ మయా దృష్టా కాశీ విశ్వేశ్వరాంకితా । అనేకాన్యపి తీర్థాని మయా దృష్టాని భూమిప
ఇలాంటి విశ్వేశ్వరుని చిహ్నంతో అలంకరించబడిన కాశిని నేను చూశాను, రాజా. ఇంకా ఎన్నో పవిత్ర స్థలాలను కూడా నేను దర్శించాను.
పరమేకం మహచ్చిత్రం యద్దృష్టం నీలపర్వతే । పురుషోత్తమసాన్నిధ్యే తన్న క్వాప్యక్షిగోచరమ్
నీలపర్వతంపై పరమాత్ముడి సన్నిధిలో నేను చూసిన ఆ అద్భుతమైన గొప్ప విషయం, మరెక్కడా కనబడదు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। రాజంస్త్వం శృణు యద్వృత్తం నీలే పర్వతసత్తమే । యచ్ఛ్రద్దధానాః పురుషా యాంతి బ్రహ్మ సనాతనమ్
బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు: రాజా! నీలపర్వతంపై జరిగిన సంగతిని విను. అక్కడ విశ్వాసంతో ఉన్నవారు శాశ్వత బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు.
మయా పర్యటతా తత్ర గతం నీలాభిధే గిరౌ । గంగాసాగరతోయేన క్షాలితప్రాంగణే ముహుః
అక్కడ నేను తిరుగుతూ, నీల అనే పర్వతానికి వెళ్లాను. ఆ ప్రాంగణం గంగా, సముద్ర జలాలతో పదే పదే కడుగబడుతోంది.
తత్ర భిల్లా మయా దృష్టాః పర్వతాగ్రే ధనుర్భృతః । చతుర్భుజా మూలఫలైర్భక్ష్యైర్నిర్వాహితక్లమాః
ఆ పర్వత శిఖరంపై, విల్లు పట్టిన, నలుగురు చేతులు ఉన్న భిల్లులను నేను చూశాను. వారు మూలికలు, పండ్లు, తినదగిన పదార్థాలతో అలసటను తీర్చుకుంటున్నారు.