న పారక్యే ధనే లోభం కుర్వంతి న హి పాతకమ్ । ఏవం ప్రజా మహారాజ రత్నగ్రీవేణ పాల్యతే
వేరొకరి ధనాన్ని ఆశపడరు, పాపం చేయరు; ఇలా ప్రజలు, మహారాజా, రత్నగ్రీవుని పరిరక్షణలో ఉంటారు.
షష్ఠాంశం తత్ర గృహ్ణాతి నాన్యం లోభవివర్జితః । ఏవం పాలయమానస్య ప్రజాధర్మేణ భూపతేః
అక్కడ రాజు కేవలం ఆరో వంతు మాత్రమే తీసుకుంటాడు, అదికాదు, అతనికి లోభం లేదు; ప్రజలను ధర్మబద్ధంగా పాలించే రాజు—
గతాని బహువర్షాణి సర్వభోగవిలాసినః । విశాలాక్షీం మహారాజ ఏకదా హ్యూచివానిదమ్
అన్ని సుఖాలను అనుభవిస్తూ ఎన్నో సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి; ఓ మహారాజా, ఒకసారి అతడు విశాలాక్షిని ఇలా అన్నాడు.
పతివ్రతాం ధర్మపత్నీం పతివ్రతపరాయణామ్ । పుత్రా జాతా విశాలాక్షి ప్రజారక్షా ధురంధరాః
ఓ విశాలమైన కళ్లవాడా, నీవు ధర్మపత్నిగా, పతివ్రతగా ఉన్నావు; మనకు కుమారులు పుట్టారు, వారు ప్రజల రక్షణ బాధ్యతను భరిస్తున్నారు.
పరీవారో మహాన్మహ్యం వర్తతే విగతజ్వరః । హస్తినో మమ శైలాభా వాజినః పవనోపమాః
నాకు పెద్ద కుటుంబం ఉంది, ఎలాంటి బాధలు లేవు; నా ఏనుగులు కొండల్లా ఉన్నాయి, నా గుర్రాలు గాలివేగంతో పరుగెడతాయి.
రథాశ్చ సుహయైర్యుక్తా వర్తంతే మమ నిత్యశః । మహావిష్ణుప్రసాదేన కించిన్న్యూనం మమాస్తి న
ఉత్తమమైన గుర్రాలతో జతచేసిన రథాలు ఎప్పుడూ నాకు సిద్ధంగా ఉంటాయి; మహావిష్ణువు అనుగ్రహంతో నాకు ఏమీ కొరత లేదు.
ఏవం మనోరథస్త్వేకస్తిష్ఠతే మానసే మమ । పరం తీర్థం మయా నాద్య కృతం పరమశోభనే
అయినా నా మనసులో ఒక కోరిక మిగిలి ఉంది: ఓ అతి అందమైనవాడా, నేను ఇంకా పరమ తీర్థయాత్ర చేయలేదు.
గర్భవాసవిరామాయ క్షమం గోవిందశోభితమ్ । వృద్ధో జాతోఽస్మ్యహం తావద్వలీపలితదేహవాన్
పునర్జన్మ బాధను పోగొట్టడానికి యోగ్యమైనది, గోవిందుని మహిమతో అలంకరించబడినది; నేను వృద్ధుడినయ్యాను, నా శరీరం ముడతలు, తెలుపు జుట్టుతో నిండిపోయింది.
కరిష్యామి మనోహారి తీర్థసేవనమాదృతః । యో నరో జన్మపర్యంతం స్వోదరస్య ప్రపూరకః
మనసును ఆకట్టుకునే తీర్థయాత్రను భక్తితో చేయాలని సంకల్పించాను; జీవితాంతం తన పొట్ట నింపుకోవడమే చేసే మనిషి—
న కరోతి హరేః పూజాం స నరో గోవృషః స్మృతః । తస్మాద్గచ్ఛామి భో భద్రే తీర్థయాత్రాం ప్రతి ప్రియే
హరిదేవుని పూజ చేయని వాడు, ఆ మనిషిని పశువుగా భావిస్తారు; అందుకే, ఓ మంచి మనసున్నవాడా, ప్రియమైనవాడా, నేను తీర్థయాత్రకు వెళ్తున్నాను.
సకుటుంబః సుతే న్యస్య ధురం రాజ్యస్య నిర్భృతామ్ । ఇతి వ్యవస్య సంధ్యాయాం హరిం ధ్యాయన్నిశాంతరే
రాజ్యభారాన్ని తన కుమారుడికి అప్పగించి, కుటుంబంతో కలిసి, అలా నిర్ణయించుకొని, సాయంత్రం హరిని ధ్యానిస్తూ రాత్రంతా మునిగిపోయాడు.
అద్రాక్షీత్స్వప్నమప్యేకం బ్రాహ్మణం తాపసం వరమ్ । ప్రాతరుత్థాయ రాజాసౌ కృత్వా సంధ్యాదికాః క్రియాః
ఒక రాత్రి కలలో ఒక బ్రాహ్మణ తపస్విని చూశాడు; తెల్లవారిన తర్వాత రాజు లేచి సంధ్యాదిక కర్మలు చేశాడు.
సభాం మంత్రిజనైః సార్ద్ధం సుఖమాసేదివాన్మహాన్ । తావద్విప్రం దదర్శాథ తాపసం కృశదేహినమ్
తన మంత్రులతో కూడిన సభలో సంతోషంగా కూర్చున్నాడు; అప్పుడే అతడు క్షీణమైన శరీరంతో ఉన్న తపస్వి బ్రాహ్మణుడిని చూశాడు.
జటావల్కలకౌపీనధారిణం దండపాణినమ్ । అనేకతీర్థసేవాభిః కృతపుణ్యకలేవరమ్
జటలు, వల్కలాలు, కౌపీనంతో, చేతిలో దండతో, అనేక తీర్థయాత్రల వల్ల పవిత్రమైన శరీరంతో ఉన్నవాడిని చూశాడు.
రాజా తం వీక్ష్య శిరసా ప్రణనామ మహాభుజః । అర్ఘ్యపాద్యాదికం చక్రే ప్రహృష్టాత్మా మహీపతిః
రాజు అతన్ని చూసి తల వంచి నమస్కరించాడు; ఆనందంతో పాద్యార్ఘ్యాదులు సమర్పించాడు.
సుఖోపవిష్టం విశ్రాంతం పప్రచ్ఛ విదితం ద్విజమ్ । స్వామింస్త్వద్దర్శనాన్మేఽద్య గతం దేహస్య పాతకమ్
బ్రాహ్మణుడు సుఖంగా విశ్రాంతి తీసుకున్న తరువాత, రాజు అతడిని ప్రశ్నించాడు: 'స్వామీ, నిన్ను చూడటం వల్ల నా శరీరపాపం పోయింది.'
మహాంతః కృపణాన్పాతుం యాంతి తద్గేహమాదరాత్ । తస్మాత్కథయ భో విప్ర వృద్ధస్య మమ సంప్రతి
మహాత్ములు దయతో బాధపడే వారికి రక్షణ కల్పించేందుకు వారి ఇళ్లకు గౌరవంగా వెళ్తారు. అందుకే, బ్రాహ్మణా, ఇప్పుడు నా వృద్ధ తండ్రి గురించి నాకు చెప్పు.
కో దేవో గర్భనాశాయ కిం తీర్థం చ క్షమం భవేత్ । యూయం సర్వగతాః శ్రేష్ఠాః సమాధిధ్యానతత్పరాః
గర్భస్రావం నివారణకు ఏ దేవునిని పూజించాలి? దానికి ఏ తీర్థం అనుకూలంగా ఉంటుంది? మీరు అందరూ ధ్యానం, సమాధిలో నిమగ్నమై ఉన్న ఉత్తములు.
సర్వతీర్థావగాహేన కృతపుణ్యాత్మనోఽమలాః । యథావచ్ఛృణ్వతే మహ్యం శ్రద్దధానాయ విస్తరాత్
ప్రతి తీర్థంలో స్నానం చేసి పుణ్యాత్ములై, మీరు నాపట్ల విశ్వాసంతో నా మాటలను పూర్తిగా, శ్రద్ధగా వింటున్నారు.
కథయస్వ ప్రసాదేన సర్వతీర్థవిచక్షణ । బ్రాహ్మణ ఉవాచ। శృణు రాజేంద్ర వక్ష్యామి యత్పృష్టం తీర్థసేవనమ్
ప్రతి తీర్థాన్ని తెలుసుకున్నవాడవు, నీ కృపతో నాకు వివరంగా చెప్పు. బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: రాజేంద్రా! నీవు అడిగిన తీర్థసేవనం గురించి నేను చెబుతాను, విను.
కస్య దేవస్య కృపయా గర్భనిర్వారణం భవేత్ । సేవ్యః శ్రీరామచంద్రోఽసౌ సంసారజ్వరనాశకః
గర్భస్రావం నివారణకు ఏ దేవుని దయ అవసరం? ఆ లోకంలో సంసారజ్వరాన్ని తొలగించే శ్రీరాముని సేవ చేయాలి.
పూజ్యః స ఏవ భగవాన్పురుషోత్తమసంజ్ఞకః । నానా పుర్యో మయా దృష్టాః సర్వపాపక్షయంకరాః
పురుషోత్తముడని పిలవబడే ఆ భగవంతుడే పూజించదగినవాడు. నేను ఎన్నో పాపాలను నశింపజేసే నగరాలను చూశాను.
అయోధ్యా సరయూస్తాపీ తథా ద్వారం హరేః పరమ్ । అవంతీ విమలా కాంచీ రేవా సాగరగామినీ
అయోధ్య, సరయూ, తాపీ, అలాగే హరిద్వారం, అవంతీ, పవిత్రమైన కాంచీ, సముద్రాన్ని చేరే రేవా నదిని చూశాను.
గోకర్ణం హాటకాఖ్యం చ హత్యాకోటివినాశనమ్ । మల్లికాఖ్యో మహాశైలో మోక్షదః పశ్యతాం నృణామ్
గోకర్ణం, హాటకమనే స్థలం, కోట్లాది హత్యలను నశింపజేసేది; మల్లికా అనే మహాశైలాన్ని చూసేవారికి మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది.
యత్రాంగేషు నృణాం తోయం శ్యామం వా నిర్మలం భవేత్ । పాతకస్యాపహారీదం మయా దృష్టం తు తీర్థకమ్
ఎక్కడైతే మనుషుల శరీరాన్ని నలుపు లేదా పారదర్శకమైన నీరు తాకుతుందో, ఆ తీర్థం పాపాలను తొలగిస్తుంది — నేను ఇదే చూశాను.
మయా ద్వారవతీ దృష్టా సురాసుర నిషేవితా । గోమతీ యత్ర వహతి సాక్షాద్బ్రహ్మజలా శుభా
దేవతలు, అసురులు సేవించే ద్వారావతిని నేను చూశాను. అక్కడ గోమతి నది ప్రవహిస్తూ, నిజంగా బ్రహ్మ జలంలా పవిత్రంగా ఉంటుంది.
యత్ర స్వాపో లయః ప్రోక్తో మృతిర్మోక్ష ఇతి శ్రుతిః । యస్యాం సంవసతాం నౄణాం న కలి ప్రభవేత్క్వచిత్
ఎక్కడ నిద్ర, లయం, మరణం మోక్షంగా చెప్పబడుతాయో, ఆ శాస్త్రం ప్రకటించింది. అక్కడ నివసించే వారికి కలియుగ ప్రభావం ఉండదు.
చక్రాంకా యత్ర పాషాణా మానవా అపి చక్రిణః । పశవః కీటపక్ష్యాద్యాః సర్వే చక్రశరీరిణః
ఎక్కడ శిలలపై చక్రం గుర్తు ఉంటుందో, అక్కడ మనుషులకే కాదు, పశువులు, పురుగులు, పక్షులు — అందరికీ శరీరంపై చక్రం గుర్తు ఉంటుంది.
త్రివిక్రమో వసేద్యస్యాం సర్వలోకైకపాలకః । సా పురీ తు మహాపుణ్యైర్మయా దృగ్గోచరీకృతా
త్రివిక్రముడు, అన్ని లోకాల రక్షకుడు, ఎక్కడ నివసిస్తాడో, ఆ నగరం మహాపుణ్యంతో నాకూ దర్శనమైంది.
కురుక్షేత్రం మయా దృష్టం సర్వహత్యాపనోదనమ్ । స్యమంతపంచకం యత్ర మహాపాతకనాశనమ్
కురుక్షేత్రాన్ని నేను చూశాను, అది అన్ని హత్యలను తొలగిస్తుంది. అక్కడ స్యమంతపంచకం ఉంది, అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది.