స్వామిన్గచ్ఛామి శత్రుఘ్న పృష్ఠరక్షాకరోఽన్వహమ్ । సన్నద్ధః సర్వశస్త్రాస్త్ర చాపబాణధరః ప్రభో
ప్రభూ! నేను ప్రతిరోజూ శత్రుఘ్నుని వెనుక భాగాన్ని కాపాడుతూ, అన్ని ఆయుధాలతో, విల్లు బాణాలు ధరించి, సిద్ధంగా వెళ్తున్నాను.
సర్వమద్య క్షితితలం త్వత్ప్రతాపో విజేష్యతే । ఏతే నిమిత్తభూతా వై రామచంద్ర మహామతే
రామచంద్ర మహాప్రజ్ఞా! ఈ రోజు నీ తేజస్సుతో భూమంతా జయించబడుతుంది. ఇవన్నీ శుభసూచకాలు.
భవత్కృపాతః సకలం ససురాసురమానుషమ్ । ఉపస్థితం ప్రయుద్ధాయ తన్నిషేధే క్షమో హ్యహమ్
నీ కృప వల్ల దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు అందరూ యుద్ధానికి చేరుకున్నారు. వారిని అడ్డుకోవడం నాకు సాధ్యమే.
సర్వం స్వామీ జ్ఞాస్యతి యన్మమవిక్రమ దర్శనాత్ । ఏష గంతాస్మి శత్రుఘ్న పృష్ఠరక్షాప్రకారకః
నా పరాక్రమాన్ని నా కార్యాల ద్వారా నా ప్రభువు తెలుసుకుంటాడు. ఇప్పుడు నేను శత్రుఘ్నుని వెనుక భాగాన్ని కాపాడుతూ వెళ్తున్నాను.
ఏవం బ్రువంతం భరతాత్మజం స ప్రస్తూయ సాధ్విత్యనుమోదమానః । శశంస సర్వాన్కపివీరముఖ్యాన్ప్రభంజనోద్భూతముఖాన్హరిః ప్రభుః
భరతుని కుమారుడు ఇలా మాట్లాడినప్పుడు, ప్రభువు అతన్ని ప్రశంసిస్తూ 'బాగుంది' అని అనుమతించాడు. అప్పుడు వాయుదేవుని కుమారుడైన హనుమంతుడు మొదలైన వానర వీరులందరికి ఆజ్ఞాపించాడు.
భో హనూమన్మహావీర శృణు మద్వాక్యమాదృతః । త్వత్ప్రసాదాన్మయా ప్రాప్తమిదం రాజ్యమకంటకమ్
హనుమంత మహావీరా! నా మాటలు శ్రద్ధగా విను. నీ అనుగ్రహంతో నాకు ఈ రాజ్యం నిరవధిగా లభించింది.
సీతయా మమ సంయోగే యో భవాఞ్జలధిం తరేః । చరితం తద్ధరే వేద్మి సర్వం తవ కపీశ్వర
సీతతో నా కలయిక కోసం నీవు సముద్రాన్ని దాటి వచ్చినప్పుడు, వానరాధిపతీ! నీ కార్యాలన్నీ నాకు తెలుసు.
త్వం గచ్ఛ మమ సైన్యస్య పాలకః సన్మమాజ్ఞయా । శత్రుఘ్నః సోదరో మహ్యం పాలనీయస్త్వహం యథా
నీవు నా ఆజ్ఞతో నా సైన్యాన్ని కాపాడుతూ వెళ్ళు. శత్రుఘ్నుడు నా సోదరుడు, అతన్ని నేను కాపాడినట్టు నీవు కూడా కాపాడాలి.
యత్ర యత్ర మతిభ్రంశః శత్రుఘ్నస్య ప్రజాయతే । తత్ర తత్ర ప్రబోద్ధవ్యో భ్రాతా మమ మహామతే
శత్రుఘ్నునికి ఎక్కడైనా బుద్ధి తడబడితే, అక్కడ అక్కడ నా సోదరుడిని నీవు జాగృతం చేయాలి, మహాప్రజ్ఞా!
ఇతి శ్రుత్వా మహద్వాక్యం రామచంద్రస్య ధీమతః । శిరసా తత్సమాధాయ ప్రణామమకరోత్తదా
ధీమంతుడైన రామచంద్రుని గొప్ప మాటలు విని, హనుమంతుడు తలవంచి ఆజ్ఞను అంగీకరించి నమస్కరించాడు.
అథాదిశన్మహారాజో జాంబవంతం కపీశ్వరమ్ । రఘునాథస్య సేవాయై కపిషూత్తమతేజసమ్
ఆ తరువాత మహారాజు, వానరాధిపతిగా జాంబవంతుని రఘునాథుని సేవకు నియమించాడు. అతడు వానరులలో అతి ప్రతిభావంతుడు, ఉత్తముడు.
అంగదో గవయో మైందస్తథా దధిముఖః కపిః । సుగ్రీవః ప్లవగాధీశః శతవల్యక్షికౌ కపీ
అంగదుడు, గవయుడు, మైందుడు, అలాగే వానరుడైన దధిముఖుడు, వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు, శతవలి, అక్షికా అనే వానరులు—
నీలో నలో మనోవేగోఽధిగంతా వానరాంగజః । ఇత్యేవమాదయో యూయం సజ్జీభూతా భవంతు భోః
నీలుడు, నలుడు, మనస్సు వేగంతో పరిగెత్తగల వానర కుమారుడు—ఇలా మీరు అందరూ సిద్ధంగా ఉండాలి, వీరులారా!
సర్వైర్గజైః సదశ్వైశ్చ తప్తహాటకభూషణైః । కవచైః సశిరస్త్రాణైర్భూషితాయాం తు సత్వరాః
అన్ని ఏనుగులు, గుర్రాలు, మెరిసే బంగారు అలంకారాలతో, కవచాలు, తలకట్టులు ధరించి, మీరు త్వరగా సిద్ధంగా ఉండాలి.
శేష ఉవాచ। సుమంత్రమాహూయ సుమంత్రిణం తదా జగాద రామో బలవీర్యశోభనః । అమాత్యమౌలే వద కేఽత్ర యోజ్యా నరా హయం పాలయితుం సమర్థాః
శేషుడు చెప్పెను: అప్పుడు బలవంతుడు, పరాక్రమశాలి రాముడు, సుమంత్రుడనే మంత్రిని పిలిపించి, 'మంత్రివరుడా! ఇక్కడ గుర్రాన్ని కాపాడటానికి యోగ్యులెవరో చెప్పు' అని అడిగాడు.
తదుక్తమేవమాకర్ణ్య జగాద పరవీరహా । హయస్య రక్షణే యోగ్యాన్బలినోఽత్ర నరాధిపాన్
ఆ ఆజ్ఞను విని, శత్రువులను సంహరించగలవాడు ఇలా చెప్పాడు: 'ఇక్కడ గుర్రాన్ని కాపాడటానికి శక్తివంతమైన రాజులు ఉన్నారు.'
రఘునాథ శృణుష్వైతాన్నవవీరాన్సుసంహితాన్ । ధనుర్ధరాన్మహావిద్యాన్సర్వశస్త్రాస్త్రకోవిదాన్
ఓ రఘునాథా, వీరులైన ఈ కొత్త యోధులను విను. వీరు ధనుస్సులను ధరించి, గొప్ప విద్యలో నిపుణులు, అన్ని ఆయుధాలు, అస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలవారు.
ప్రతాపాగ్ర్యం నీలరత్నం తథా లక్ష్మీనిధిం నృపమ్ । రిపుతాపం చోగ్రహయం తథా శస్త్రవిదం నృపమ్
ఈ రాజు పరాక్రమంలో ముందు వరుసలో ఉండి, నీలమణిలాంటి వాడై, ఐశ్వర్యానికి నిలయమై, శత్రువులకు భయంకరుడై, యుద్ధంలో ఉగ్రుడై, ఆయుధాల్లో నిపుణుడు.
రాజన్యోఽసౌ నీలరత్నో మహావీరో రథాగ్రణీః । స ఏవ లక్షం రక్షేత లక్షం యుధ్యేత నిర్భయః
ఆ రాజకుమారుడు, నీలమణిలాంటి మహావీరుడు, రథాల నాయకుడు. వాడు ఒక్కడే లక్ష్యాన్ని కాపాడగలడు, లక్ష్యంతో నిర్భయంగా యుద్ధం చేయగలడు.
అక్షౌహిణీభిర్దశభిర్యాతు వాహస్య రక్షణే । దంశితైస్స శిరస్త్రాణైర్మమ బాహుభిరుద్ధతైః
వాడు పది అక్షౌహిణి సైన్యంతో, కవచాలు ధరించిన యోధులతో, నా కోసం చేతులు ఎత్తి, గుర్రాన్ని కాపాడేందుకు వెళ్లాలి.
ప్రతాపాగ్ర్యో యో హ్యయం చ రిపుగర్వమశాతయత్ । సవ్యాపసవ్యబాణానాం మోక్తా సర్వాస్త్రవిత్తమః
ఈయన పరాక్రమంలో అగ్రగణ్యుడు, శత్రువుల గర్వాన్ని తగ్గించినవాడు, రెండు చేతులతో బాణాలను వదిలే, అన్ని అస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలవాడు.
ఏషోఽక్షౌహిణివింశత్యా యాతు యజ్ఞహయావనే । సన్నద్ధో రిపునాశాయ యువాకో దండదండభృత్
ఈ యువకుడు, శక్తివంతమైన దండాన్ని ధరించి, శత్రువులను నాశనం చేయడానికి కవచంతో, ఇరవై అక్షౌహిణి సైన్యంతో యజ్ఞ గుర్రం వద్దకు వెళ్లాలి.
తథా లక్ష్మీనిధిస్త్వేష యాతు రాజన్యసత్తమః । యస్తపోభిః శతధృతిం ప్రసాద్యాస్త్రాణి చాభ్యసత్
అలాగే, ఈ రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, ఐశ్వర్యానికి నిలయమైనవాడు, తపస్సుతో ధైర్యవంతుణ్ణి ప్రసన్నం చేసి, ఆయుధ వినియోగాన్ని అభ్యసించినవాడు కూడా వెళ్లాలి.
బ్రహ్మాస్త్రం పాశుపత్యాస్త్రం గారుడం నాగసంజ్ఞితమ్ । మాయూరం నాకులం రౌద్రం వైష్ణవం మేఘసంజ్ఞితమ్
వాడు బ్రహ్మాస్త్రం, పాశుపతాస్త్రం, గరుడాస్త్రం, నాగాస్త్రం, మయూరాస్త్రం, నకులాస్త్రం, రౌద్రాస్త్రం, వైష్ణవాస్త్రం, మేఘాస్త్రం వంటి అస్త్రాలను నేర్చుకున్నవాడు.
వజ్రం పార్వతసంజ్ఞం చ తథా వాయవ్యసంజ్ఞితమ్ । ఇత్యాదికానామస్త్రాణాం సంప్రయోగవిసర్గవిత్
వజ్రాస్త్రం, పర్వతాస్త్రం, వాయవ్యాస్త్రం మొదలైన అస్త్రాలను వాడటం, విడిచిపెట్టడం వంటి విద్యల్లో వాడు నిపుణుడు.
స ఏష నిజసైన్యానామక్షౌహిణ్యైకయా యుతః । ప్రయాతు శూరముకుటః సర్వవైరిప్రభంజనః
ఈయన, తన సొంత సైన్యంలో ఒక అక్షౌహిణితో, వీరులలో ముకుటమణిగా, అన్ని శత్రువులను సంహరించేవాడిగా ముందుకు వెళ్లాలి.
రిపుతాపోఽయమేవాద్య గచ్ఛత్వగ్ర్యో ధనుర్భృతామ్ । సర్వశస్త్రాస్త్రకుశలో రిపువంశదవానలః
ఈయనే శత్రువులకు భయంకరుడు, ఈ రోజు ధనుర్ధారులలో అగ్రగణ్యుడు, అన్ని ఆయుధాలు, అస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలవాడు, శత్రువుల వంశాన్ని కాల్చే అగ్ని. వాడు ముందుకు వెళ్లాలి.
గచ్ఛతాత్సేనయా బహ్వ్యా చతురంగసమేతయా । శత్రుఘ్నాజ్ఞాం శిరస్యేతే దధత్వద్య బలోత్కటాః
బలవంతులు నేడు పెద్ద సైన్యంతో, నాలుగు విభాగాలతో కూడిన సేనతో, శత్రుఘ్నుని ఆజ్ఞను తలపై ధరించి ముందుకు వెళ్లాలి.
ఉగ్రాశ్వోఽపి మహారాజా తథా శస్త్రవిదేష చ । సర్వే యాంతు సుసంనద్ధాస్తవ వాహస్య పాలకాః
మహారాజు ఉగ్రాశ్వుడు, ఆయుధాల్లో నైపుణ్యమున్నవాడు, అలాగే నీ గుర్రాన్ని కాపాడే అన్ని బలగాలు, బలంగా కవచాలు ధరించి, ముందుకు వెళ్లాలి.
ఇతి భాషితమాకర్ణ్య మంత్రిణః ప్రజహర్ష చ । ఆజ్ఞాపయామాస చ తాన్సుమంత్రకథితాన్భటాన్
ఈ మాటలు విని, మంత్రులు ఆనందించారు. సుమంతుడు చెప్పినట్లు యోధులకు ఆజ్ఞాపించారు.