విశ్వతః పాణిపచ్చక్షుర్మహాదంష్ట్రో మహాభుజః । దంష్ట్రైకయా తు తం దైత్యం జఘాన పరమేశ్వరః
ప్రపంచం అంతటా చేతులు, కళ్ళు కలిగి, గొప్ప దంతాలతో, బలమైన భుజాలతో ఉన్న పరమేశ్వరుడు, ఒకే ఒక్క దంతంతో ఆ దైత్యుణ్ణి సంహరించాడు.
సంచూర్ణితమహాగాత్రో మమార దితిజాధమః । పతితాం ధరణీం దృష్ట్వా దంష్ట్రయోద్ధృత్య పూర్వవత్
దితి కుమారుడైన ఆ దుష్టుడు, అతని గొప్ప శరీరం నుజ్జునుజ్జయై, అక్కడే చనిపోయాడు. భూమి పడిపోయినదాన్ని చూసి, మునుపటిలాగే తన దంతంతో లేపాడు.
సంస్థాప్య ధారయామాస శేషే కూర్మ్మవపుస్తదా । తం దృష్ట్వా దేవతాః సర్వ్వే క్రోడరూపం మహాహరిమ్ । తుష్టువుర్మ్మునయశ్చైవ భక్తినమ్రాత్మమూర్త్తయః
ఆ భూమిని శేషునిపై స్థాపించి, తాబేలు రూపంలో దానిని మోయించాడు. అప్పుడు దేవతలు, మహాహరిని కూర్మరూపంలో చూసి, మునులు కూడా, భక్తితో నమస్కరించి, ఆయనను స్తుతించారు.
దేవా ఊచుః- నమో యజ్ఞవరాహాయ నమస్తే శతబాహవే । నమస్తే దేవదేవాయ నమస్తే విశ్వరూపిణే
దేవతలు పలికారు— యజ్ఞవరాహా! నీకు నమస్కారం. వంద చేతుల కలవాడా! నీకు నమస్కారం. దేవతల దేవా! నీకు నమస్కారం. విశ్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం.
నమః స్థితిస్వరూపాయ సర్వయజ్ఞస్వరూపిణే । కలాకాష్ఠానిమేషాయ నమస్తే కాలరూపిణే
స్థితిస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. అన్ని యజ్ఞాల రూపమా! నీకు నమస్కారం. క్షణాలు, ఘడియలు, నిమిషాల రూపమైన కాలమా! నీకు నమస్కారం.
భూతాత్మనే నమస్తుభ్యమృగ్వేదవపుషే తథా । సురాత్మనే నమస్తుభ్యం సామవేదాయ తే నమః
ప్రాణుల ఆత్మస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. ఋగ్వేద రూపుడా! నీకు నమస్కారం. దేవతల ఆత్మస్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. సామవేదుడా! నీకు నమస్కారం.
ఓంకారాయ నమస్తుభ్యం యజుర్వేదస్వరూపిణే । ఋచఃస్వరూపిణే చైవ చతుర్వేదమయాయ చ
ఓంకార స్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. యజుర్వేద స్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం. ఋక్ మంత్రాల రూపుడా! నాలుగు వేదముల సమ్మిళిత స్వరూపుడా! నీకు నమస్కారం.
నమస్తే వేదవేదాఙ్గ సాంగోపాంగాయ తే నమః । గోవిందాయ నమస్తుభ్యమనాదినిధనాయ చ
వేదాలు, వాటి అంగాలతో సహా, ఉపాంగాలతో కూడిన వాడా! నీకు నమస్కారం. గోవిందా! ఆద్యాంతరహితుడా! నీకు నమస్కారం.
నమస్తే వేదవిదుషే విశిష్టైకస్వరూపిణే । శ్రీభూలీలాధిపతయే జగత్పిత్రే నమోనమః
వేదాలను బాగా తెలిసిన వాడా! విశిష్టమైన ఏకరూపుడా! శ్రీ, భూ దేవుల అధిపతిగా, జగత్పితగా, మేము మళ్లీ మళ్లీ నీకు నమస్కరిస్తున్నాము.
రుద్ర ఉవాచ- ఇత్యాది స్తుతిభిః స్తుత్వా దేవం వారాహరూపిణమ్ । అర్చ్చయామాసురాత్మేశం గంధపుష్పాదిభిర్హరిమ్
రుద్రుడు పలికాడు— ఇలాంటి స్తోత్రాలతో వారాహ రూపంలో ఉన్న దేవుణ్ణి స్తుతించి, ఆత్మల అధిపతియైన హరిని, గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో ఆరాధించారు.
సమర్చ్యమానస్తైర్దేవైస్తేషామిష్టం వరం దదౌ । గంధర్వైరప్సరోభిశ్చ గాయమానో ముదా హరిః
ఆ దేవతలు ఆరాధించగా, హరి వారికి కోరుకున్న వరాన్ని ఇచ్చాడు. గంధర్వులు, అప్సరసలు ఆనందంగా ఆయనను కీర్తించారు.
మహర్షిభిః స్తూయమానస్తత్రైవాంతరధీయత । ఏభిః స్తుత్వా నరో భక్త్యా ప్రాతరుత్థాయ భక్తిమాన్
మహర్షులు స్తుతించగా, అక్కడే ఆయన అంతర్ధానమయ్యాడు. ఎవరు భక్తితో, ఉదయం లేచి, ఆయనను స్తుతిస్తారో—
ఈప్సితాంల్లభతే భూమిం చిరం సస్యఫలాన్వితామ్ । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం వారాహవైభవం హరైః । నారసింహం తథా వక్ష్యే శృణు దేవి వరాననే
వారు కోరుకున్న భూమిని, దీర్ఘకాలం పంటలు, ఫలాలతో నిండినదిగా పొందుతారు. ఈ విధంగా వారాహుని వైభవాన్ని నీకు చెప్పాను. ఇప్పుడు నరసింహుని కథను చెబుతాను, విను దేవీ! మంగళముఖి!
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే। వరాహావతారకథనంనామ సప్తత్రింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, ఉత్తరకాండలో, ఐదు వేలు ఐదు వేల శ్లోకాల సమాహితిలో, రెండువందల ముప్పై ఏడవ అధ్యాయంగా 'వారాహావతార కథనం' పూర్తయింది.
రుద్ర ఉవాచ- భ్రాతరం నిహతం జ్ఞాత్వా హిరణ్యకశిపుస్తతః । తపస్తేపే మహాదైత్యో మేరోః పార్శ్వే చ మాం ప్రతి
రుద్రుడు పలికాడు— తన అన్నయ్య చనిపోయిన విషయాన్ని తెలుసుకున్న హిరణ్యకశిపుడు, ఆ మహాదైత్యుడు, మెరు పర్వతం వద్ద నన్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని తపస్సు చేశాడు.
దివ్యవర్షసహస్రాణి వాయుభక్షో మహాబలః । జపన్పంచాక్షరం మంత్రం పూజయామాస మాం శుభే
వాయువును మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, మహాబలుడై, వేల దేవ సంవత్సరాలు, ఐదు అక్షరాల మంత్రాన్ని జపిస్తూ, మమ్మల్ని పూజించాడు, శుభే!
తతః ప్రహృష్టమనసా తమవోచం మహాసురమ్ । వరం వృణీష్వ దైతేయ యత్తే మనసి వర్త్తతే । తతః ప్రోవాచ దైతేయో మాం ప్రసన్నం శుభాననే
ఆ ఆనందంతో, నేను ఆ మహాసురునితో ఇలా అన్నాను: "ఓ దైత్యా, నీ మనసులో ఏదైతే ఉందో, అది వరంగా కోరుకో." అప్పుడు ఆ దైత్యుడు, నా అనుగ్రహాన్ని తెలుసుకొని, నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పాడు.
హిరణ్యకశిపురువాచ- దేవాసురమనుష్యాణాం గంధర్వోరగరక్షసామ్ । పశుపక్షిమృగాణాం చ సిద్ధానాం వై మహాత్మనామ్
హిరణ్యకశిపుడు ఇలా అన్నాడు: "దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసులు, పశువులు, పక్షులు, అడవి జంతువులు, మహాత్ములైన సిద్ధులు—
యక్షవిద్యాధరాణాం చ కిన్నరాణాం తథైవ చ । సర్వేషామేవ రోగాణామాయుధానాం తథైవ చ । సర్వేషామృషిముఖ్యానామవధ్యత్వం ప్రయచ్ఛ మే
యక్షులు, విద్యాధరులు, కిన్నరులు, అన్ని రకాల వ్యాధులు, ఆయుధాలు, మరియు ముఖ్యమైన ఋషులందరి చేతనూ నాకు మరణం కలగకుండా కాపాడుము."
రుద్ర ఉవాచ- ఏవమస్త్వితి తద్రక్షస్త్వబ్రువం ప్రియదర్శనే । మత్తో మహద్వరం ప్రాప్య స దైతేయో మహాబలః
రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "అలా జరుగుతుందని నేను ఆ రాక్షసునితో చెప్పాను, ప్రియమైనవాడా. నా నుండి ఆ గొప్ప వరాన్ని పొంది, ఆ మహాబలశాలి దైత్యుడు—
జిత్వా మహేంద్రం దేవాంశ్చ స త్రైలోక్యేశ్వరోఽభవత్ । సర్వాంశ్చ యజ్ఞభాగాంశ్చ స్వయమేవాగ్రహీద్బలాత్
మహేంద్రుడిని, దేవతలను జయించి, మూడు లోకాలకు అధిపతిగా మారాడు. అన్ని యజ్ఞఫలాలను బలవంతంగా తనవిగా చేసుకున్నాడు.
త్రాతారం నాధిగచ్ఛంతి దేవతాస్తేన నిర్జితాః । తస్యైవ కింకరాః సర్వే గంధర్వా దేవదానవాః
ఆయన చేతిలో ఓడిపోయిన దేవతలకు ఎవరూ రక్షకుడిగా దొరకలేదు. గంధర్వులు, దేవతలు, దానవులు అందరూ అతని సేవకులయ్యారు.
యక్షాశ్చనాగాః సిద్ధాశ్చ సాధ్యాశ్చ వశవర్తినః । ఉత్తానపాదస్య సుతాం కల్యాణీం నామ కన్యకామ్
యక్షులు, నాగులు, సిద్ధులు, సాధ్యులు కూడా అతని ఆధీనంలోకి వచ్చారు. ఉత్తానపాదుని కుమార్తె అయిన కల్యాణిని అనే కన్యను ఆ మహాబలశాలి దైత్యరాజు శాస్త్రోక్తంగా పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
ఉపయేమే విధానేన దైత్యరాజో మహాబలః । తస్యాం జాతో మహాతేజాః ప్రహ్లాదో దైత్యరాట్శుభే
ఆమె నుండి మహాతేజస్వి, శుభ్రుడైన ప్రహ్లాదుడు, దైత్యరాజు పుట్టాడు.
అనురక్తో హృషీకేశే గర్భవాసేఽపి యో హరౌ । సర్వావస్థాసు కృత్యేషు మనోవాక్కాయకర్మ్మభిః
ఆయన గర్భంలో ఉన్నప్పుడే హృషీకేశుడైన హరిని పరమ భక్తితో ప్రేమించాడు. అన్ని స్థితుల్లో, అన్ని పనుల్లో, మనసుతో, మాటతో, శరీరంతో ఆయన సేవలో నిమగ్నుడయ్యాడు.
నాన్యం జానాతి దేవేశాత్ప్రసన్నాత్మా సనాతనాత్ । స కాలేఽపి వినీతః సన్గురుగేహే వసత్సుధీః
ఆయన శాశ్వతుడైన దేవతాధిపతిని తప్ప మరెవరినీ ఎరుగడు. హృదయం పవిత్రంగా ఉండేది. చిన్నప్పుడే గురు ఇంట్లో ఉండగా వినయంగా, జ్ఞానంతో ఉండేవాడు.
అధీత్య సర్వవేదాంశ్చ శాస్త్రాణి వివిధాని చ । కస్యచిత్త్వథ కాలస్య గురుణా సహ దైత్యజః
అన్ని వేదాలు, వివిధ శాస్త్రాలు నేర్చుకున్న తరువాత, కొంతకాలం గడిచిన తర్వాత, ఆ దైత్య కుమారుడు తన గురువుతో కలిసి—
పితుః సమీపమాగత్య వవందే వినయాన్వితః । తం పరిష్వజ్య బాహుభ్యాం తనయం శుభలక్షణమ్ । అంకే నిధాయ దైత్యేంద్రః ప్రోవాచేదం సువిస్మితమ్
తండ్రి సమీపానికి వచ్చి వినయంగా నమస్కరించాడు. తండ్రి అతన్ని రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసి, తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, ఆశ్చర్యంతో ఇలా అన్నాడు.
హిరణ్యకశిపురువాచ- ప్రహ్లాద చిరకాలం త్వం గురుగేహే నివేశితః । యదుక్తా గురుణా విద్యా తన్మమాచక్ష్వ సువ్రత
హిరణ్యకశిపుడు ఇలా అన్నాడు: "ప్రహ్లాదా, నువ్వు చాలా కాలంగా గురు ఇంట్లో ఉన్నావు. గురువు నీకు ఏ విద్య చెప్పాడో నాకు చెప్పు, ఓ ధీరుడా!"
రుద్ర ఉవాచ- ఇతి పృష్టః స్వపిత్రా వై ప్రహ్లాదో జన్మవైష్ణవః । ప్రాహ దైత్యేశ్వరం ప్రీత్యా వచనం కలుషాపహమ్
రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: తండ్రి అడిగినప్పుడు, వైష్ణవ వంశంలో పుట్టిన ప్రహ్లాదుడు, దైత్యాధిపతికి ప్రేమతో, పాపాన్ని తొలగించే మాటలు చెప్పాడు.