బాలికాశ్చ విద్యుల్లతాంశుశోధితగాత్రయష్టయ ఉద్భిన్నకుచకమలకుడ్మలవివిధహారోపశోభివక్షసో యత్కించిద్భాషిణ్యోఽతిచపలమృదుగతయో వృద్ధవనితాశ్చాగచ్ఛన్
అక్కడ చిన్నపిల్లలు మెరుపు వల్లి లాంటి సన్నని శరీరాలతో, మొగ్గల వక్షోజాలతో, వివిధ హారాలు ధరించి, తక్కువగా మాట్లాడుతూ, మృదువుగా, చురుకుగా నడుస్తూ వచ్చారు. వృద్ధ మహిళలు కూడా వచ్చారు.
అథ విదేహే పురతః క్రోశమాత్రే చూతవనికాయాం వివిధవిటపవిస్తరప్రదేశవివిధవిహంగకూజితా-కర్ణనదత్తకర్ణవనహరిణశావవత్యాం మహారజతనిర్మితోచ్చనీచప్రాసాదోపశోభితప్రదేశవివిధవిహంగాయాం హేమవల్కలసంవీతభసితో-ద్ధూలితశరీరజటిలమునిగణధ్యానోపాసనోపశోభితవృక్షమాలాయాం వివిధవిద్యధరవధూపయోధరభారాభిభూతవిచరితతరంగసరసీయుతాయాం సరస్తీరమిలితసైరంధ్రీయువతిభిరాహూయమాన తరుణజనాయాం నానావర్ణకుసుమసౌరభవాసితాశేషప్రదేశాయామితస్తతో రిరంసయా ప్రదర్శితస్ఫారశఫరీవిలోచనతరలచక్షుషా ప్రభావిలసితశరీరవేశ్యాజనాయాం వివిధాశ్చర్యయుతాయాం దశరథః సామాత్యపురోహితాభిరామరామాదిపుత్రసహితః సుఖమువాస
తరువాత, విదేహుని ఎదుట, ఒక క్రోశ దూరంలో ఉన్న మామిడి తోటలో, అనేక రకాల చెట్లు, పక్షుల కిలకిలారావాలు, చెవులకు హాయిగా వినిపిస్తూ, అడవి జింకలు, వెన్నెల్లాంటి రాజతపు ప్రాసాదాలు, పక్షులతో నిండిన ప్రాంతాలు, బంగారు వల్కలాలు ధరించిన, బసిపొడి పూసుకున్న తపస్వులు ధ్యానంలో మునిగిపోయి ఉన్న చెట్ల మధ్య, విద్యాధర స్త్రీలు వక్షోజాల భారంతో సరస్సు దగ్గర సంచరిస్తూ, సరస్సు ఒడ్డున యువతులు యువకులను పిలుస్తూ, రంగురంగుల పువ్వుల సువాసనతో పరిమళించిపోయిన ప్రదేశంలో, యవ్వనపు చూపులతో, మెరిసే శరీరాలతో, ఆశ్చర్యకరమైన దృశ్యాలతో, దశరథుడు మంత్రులు, పురోహితులు, రాముడు మరియు ఇతర కుమారులతో కలిసి సుఖంగా నివసించాడు.
అథాభికలనార్థం విలాసిన్యో నిశాదూర్వాక్షతామంత్రమంగలకజ్జలితకైశికధమిల్లలతాగ్రంథి-త జటోపశోభిత సీమంతశీర్షశోభితనాసాముఖవిచిత్రాభరణార్హణహేమపాత్రావస్థితాజ్యగుగ్గలు ఫలాదిసౌభాగ్యద్రవ్యముద్వహంతీభిః స్త్రీభిరన్యైరపిశోభితజనైః స రాజా నిర్జగామ
తరువాత, వివాహానికి ఏర్పాట్లు చేయడానికి, సుందరమైన స్త్రీలు, పసుపుతో అలంకరించిన జడలు, పూలతో గుచ్చిన జడలు, మెరిసే నుదురు, ముక్కు, నోరు వివిధ ఆభరణాలతో అలంకరించిన వారు, బంగారు పాత్రల్లో నెయ్యి, గుగ్గులు, పండ్లు, ఇతర శుభద్రవ్యాలు తీసుకువెళ్లుతూ, ఇతరులతో కలిసి ఆ రాజు బయలుదేరాడు.
తదానీం మంగలతుర్యఘోషాదేవ దుందుభిభేరీనిఃసాణమర్దలశంఖాదినాదాః ప్రాదుర్బభూవుః
అప్పుడు మంగళ వాయిద్యాల శబ్దాలు వినిపించాయి. దుండుభులు, భేరీలు, మృదంగాలు, శంఖాలు మొదలైన వాయిద్యాలు ఘనంగా మోగాయి.
గాయకాశ్చ మంగలాని జగుః
పాటకులు మంగళగీతాలు పాడారు.
మంగలవేదవాక్యానుపాఠేన వైదికాః బ్రాహ్మణాః । కులపాఠకా భేరీఘోషేణ కృత్స్నమాకాశమాపూరయన్
వేదపండితులు మంగళ వేదమంత్రాలు పఠించారు. కులపూజారులు భేరీ శబ్దంతో ఆకాశమంతా నిండేలా చేశారు.
అథాన్యోన్యాక్షతపూర్వమంగీకుర్వంతః సూతబందిజనాదిభిః స్తూయమానాః పురం ప్రవివిశుః
తరువాత, పరస్పరం అక్షతలు చల్లుకొని, సూతులు, బందులు మొదలైనవారు స్తుతిస్తూ ఉండగా, వారు నగరంలోకి ప్రవేశించారు.
విదేహనగరాత్పశ్చిమభాగే నిర్మితం మందిరం దశరథః ప్రవివేశ
విదేహనగరానికి పశ్చిమభాగంలో నిర్మించిన మందిరంలో దశరథుడు ప్రవేశించాడు.
అవశిష్టాశ్చ యథాయోగ్యం భవనం వివిశుః
ఇతరులు తమకు తగిన విధంగా తమ తమ గృహాలలోకి ప్రవేశించారు.
అథ నారదో మిథిలాం తదానీమేవాగచ్ఛత్
అప్పుడే నారదుడు మిథిలలోకి వచ్చాడు.
విదేహోఽపి దేవర్షిమభిపూజ్య స్వాగతం దృష్ట్వా భోజనం కారయిత్వా। సుఖాసీనాయ మునయే సఘనసారం తాంబూలం దత్వా వ్యజ్ఞాపయత్
విదేహుడు ఆ దేవర్షిని గౌరవించి, స్వాగతం పలికి, భోజనం ఏర్పాటుచేసి, సుఖంగా కూర్చోబెట్టి, పరిమళభరిత తాంబూలం అందించి, ఒక మనవి చేశాడు.
శ్వో వివాహే భవాన్స్థాతుమర్హతి కారయితుం వివాహమ్
రేపు వివాహానికి మీరు ఉండి, వివాహాన్ని నిర్వహించాలి.
శ్వో హి నక్షత్రం సూర్యనక్షత్రదర్శనం తత్ర వివాహో న కర్తవ్య ఇతి
రేపు సూర్యనక్షత్ర యోగం ఉంది. అప్పుడు వివాహం చేయకూడదు.
అథ మౌహూర్తికం వృద్ధగార్గ్యమాహూయ రాజా పప్రచ్ఛ క్వ వివాహముహూర్తః
అప్పుడు రాజు వృద్ధ గార్గ్యుడను పిలిపించి, 'వివాహానికి శుభముహూర్తం ఎప్పుడు?' అని అడిగాడు.
శ్వ ఇతి గార్గ్య ఉవాచ
గార్గ్యుడు, 'రేపే' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
రాజా చ నారదం గార్గ్యం చోదీక్ష్య భో ఇదమిత్థమితి పప్రచ్ఛ
రాజు నారదుడు, గార్గ్యుడు వైపు చూసి, 'ఇది నిజమేనా?' అని అడిగాడు.
అథ నారదో గార్గ్యమువాచ
అప్పుడు నారదుడు గార్గ్యునితో మాట్లాడాడు.
కథముక్తం లగ్నం దాస్యసి
శుభముహూర్తాన్ని ఎలా ప్రకటిస్తావు?
అథ గార్గ్యో విషఘటికాశ్చ విహాయ లగ్నం దాస్యామి ఇత్యువాచ
అప్పుడు గార్గ్యుడు, 'అశుభకాలాలను పక్కనబెట్టి, శుభముహూర్తాన్ని చెబుతాను' అన్నాడు.
నారదోపి బ్రహ్మవచనాని కిం న జానాసీత్యుక్తవాన్గార్గ్యమ్
నారదుడు కూడా గార్గ్యునితో, 'బ్రహ్మవచనాలు నీకు తెలియవా?' అని అడిగాడు.
గార్గ్యస్తుష్టస్తాన్దోషానపఠత్
గార్గ్యుడు సంతోషంతో ఆ దోషాలను చెప్పాడు.
ఉల్కా చ బ్రహ్మదండశ్చ మోఘః కంపస్తథైవ చ । సర్వకార్యవినాశాయ దృష్టా వై బ్రహ్మణా పురా
పాతకాలంలో బ్రహ్మదేవుడు, ఉల్క, బ్రహ్మదండం, వ్యర్థత, కంపనం ఇవన్నీ కార్యనాశానికి కారణమవుతాయని చూశాడు.
ప్రతిష్ఠాసు వివాహేషు మౌంజీబంధాభిషేకతః । అన్యేషు సర్వకార్యేషు విషనాడీర్వివర్జయేత్
ప్రతిష్ఠలు, వివాహాలు, మౌంజీబంధనం, అభిషేకం, అలాగే అన్ని కార్యాలలో కూడా అశుభకాలాలను తప్పించాలి.
అతః పరం తు కార్య్యాణాం కరణేన చ దోషభాక్ । వివాహాదిషు కార్యేషు దోషమేవ వదామ్యతః
అందువల్ల కార్యాలు చేయడంలో దోషం కలుగుతుంది. వివాహాది కార్యాలలో నేను దోషాన్ని మాత్రమే చెబుతున్నాను.
ఉల్కా దహేత్కులం సర్వం బ్రహ్మదండో వినాశయేత్ । మోఘస్తు మరణా యస్యాత్కంపః కంపాయ కర్మ్మణః
ఉల్క మొత్తం కుటుంబాన్ని కాల్చేస్తుంది; బ్రహ్మదండం నాశనం చేస్తుంది; వ్యర్థత మరణానికి దారి తీస్తుంది; కంపనం కార్యాన్ని అడ్డుకుంటుంది.
ఇతి నారదోక్తమాకర్ణ్య గార్గ్యో మునిర్మౌనపరోఽభవత్
నారదుడు చెప్పిన మాటలు విని, గార్గ్యుడు మౌనంగా నిలిచిపోయాడు.
దధ్యౌ రవిం గ్రహపతిం విహాయ విషనాడీర్వివాహః క్రియతమితి
అతడు సూర్యుని, గ్రహాధిపతిని ధ్యానించి, 'అశుభకాలాలను పక్కనబెట్టి, వివాహం జరపండి' అన్నాడు.
నారద ఉవాచ- కథం బ్రహ్మవచనమ్
నారదుడు అన్నాడు — 'ఇది ఎలా బ్రహ్మవచనం అవుతుంది?'
సూర్య ఉవాచ- దేశభేదేన వ్యవస్థోదితా తదస్మిన్దేశే వివాహో విషఘటికాం విహాయ కర్తవ్య ఏవ
సూర్యుడు అన్నాడు — 'దేశభేదాన్ని బట్టి నియమం ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో అశుభకాలాన్ని పక్కనబెట్టి వివాహం తప్పక జరపాలి.'
అథ వైదేహోఽపి మిథిలాం నానాపతాకోపశోభితాం వివిధప్రాసాదగోపురోద్యానదేవతాయతనోపశోభితామన్యోన్యకేలిచతురయువతిజనానుకీర్ణాముశీరవిరచితమహాప్రపాం సుకేలీజనోపశోభితవిశిఖాం । వివిధపణ్యోపశోభితరథ్యాం తత్రతత్ర బ్రహ్మఘోషశోభితమఠాం ప్రతిమందిరం మీమాంసాదివ్యాఖ్యానసంపాది సామాధ్యయనాం సుపుణ్యహవిర్గంధసామాదిస్వరపదక్రమశ్రుతిబ్రాహ్మణవాటికామనేకపరివృఢమందిరప్రవేశనిష్క్రీతాగురుకుంకుమాధ్వర్య్యువేషాం మృదులవసన తాంబూల రక్తదంతచ్ఛదకామినీమృదువచనకఠినవచనకరసంజ్ఞానిర్ద్ధారిత ప్రతివచనవివిధోపాయనా హరణకరజనోపశోభితాం మృదుధవలజఘనపరివీతవస్త్రోపరిభాగేన స్నిగ్ధవర్తులపరస్పరసంఘర్షపయోధరమధ్యప్రదేశోపశోభిత వామాంసకందోపశోభితవనితాం వివిధముక్తాహారజపాసంకాశదశనచ్ఛద మందహాసమాలాకారసహస్రోపశోభితాం పుణ్యాసవసాధనమందిరాం తత్రతత్ర విచిత్రతోరణాం విశుద్ధవీథికాం తత్రతత్ర స్థాపితకల్పపాదపాం రంభావిభూషితద్వారాం పురీం శోభితాం శోభయామాస
ఆ తరువాత, విదేహుడు మిథిలలోకి ప్రవేశించాడు. ఆ నగరం అనేక జెండాలతో, వివిధ ప్రాసాదాలు, గోపురాలు, తోటలు, దేవాలయాలతో అలంకరించబడి, పరస్పర క్రీడలో నిమగ్నమైన యువతులతో నిండిపోయి, ఉశీరతో చేసిన గొప్ప నీటిమండపం, క్రీడాసక్తులతో నిండిన వీధులు, వివిధ వస్తువుల దుకాణాలతో కూడిన వీధులు, అక్కడక్కడ బ్రహ్మఘోషంతో మఠాలు, మీమాంసాది గ్రంథాల వ్యాఖ్యానాలు జరిగే దేవాలయాలు, సామవేద పఠన స్థలాలు, పవిత్ర హవిస్సు పరిమళాలు వెదజల్లే బ్రాహ్మణుల తోటలు, గురువులు, కుంకుమతో అలంకరించిన యాజ్ఞికులు, మృదువైన వస్త్రాలు ధరించిన స్త్రీలు, తాంబూలం వేసే ఎర్రటి పళ్ళు, మృదువైన మాటలు, కఠినమైన మాటలు, సంకేతాలతో ప్రతిస్పందించే వారు, బహుమతులు తీసుకువచ్చే వారు, మృదువైన తెల్లని వస్త్రాలు నడుము చుట్టుకొని, వక్షోజాలు పరస్పరం తాకుతూ, ఎడమ భుజం అలంకరించబడిన స్త్రీలు, వివిధ ముత్యాల హారాలు, జపా పువ్వులాంటి పళ్ళు, మృదుముస్కాన్లు, మద్యం మందిరాలు, అందమైన తోరణాలు, పరిశుభ్ర వీధులు, కల్పవృక్షాలు, రంభా అలంకరించిన ద్వారాలు – ఇలాంటి నగరాన్ని మిథిలా రాజు మరింత అందంగా చేశాడు.