శూన్యం తదఖిలం విశ్వం విలోక్య పరమేశ్వరీ । శూన్యం తదఖిలం స్వేన పూరయామాస తేజసా
పరమేశ్వరి ఈ మొత్తం విశ్వాన్ని ఖాళీగా చూసి, తన కాంతితో ఆ ఖాళీని నింపింది.
సా లక్ష్మీర్ధరణీ చైవ నీలాదేవీతి విశ్రుతా । ఆధారభూతా జగతః పృథివీరూపమాశ్రితా
ఆమె లక్ష్మీ, భూమి, నీలాదేవి అని ప్రసిద్ధి. జగత్తుకు ఆధారంగా, భూమిరూపాన్ని ధరించింది.
తోయాదిరసరూపేణ సైవ నీలావపుర్భవేత్ । లక్ష్మీరూపత్వమాపన్నా ధనవాగ్రూపిణీ హి సా
నీరు మొదలైన రసరూపంలో ఆమె నీలారూపంగా మారుతుంది. లక్ష్మీ రూపాన్ని ధరించి, ధనస్వరూపిణిగా నిలుస్తుంది.
ఏవం దేవీస్వరూపా సా జగతః శ్రీః శ్రీతాహరిమ్ । సమస్తవిద్యాభేదా స్యుర్లక్ష్మీరూపా వరాననే
ఇలా దేవీ తన స్వరూపంలో జగత్తుకు శ్రీగా నిలుస్తుంది, ఓ సుందరముఖి! అన్ని విద్యలూ లక్ష్మీ రూపాలుగా ఉన్నాయి.
శ్రీరూపమఖిలం సర్వం తస్యా హి వపురుచ్యతే । సౌందర్యం శీలవృత్తం చ సౌభాగ్యం స్త్రీషు సంస్థితమ్ । తస్యా రూపం చ గిరిజే సర్వాసాం మూర్ధ్ని యోషితామ్
అన్ని సౌందర్యం ఆమె స్వరూపమే అని చెప్పబడింది. స్త్రీలలోని అందం, స్వభావం, ప్రవర్తన, భాగ్యం అన్నీ, ఓ గిరిజా! ఆమె రూపమే, అన్ని స్త్రీలలో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది.
యస్యాః కటాక్షాయ తమోగ్రదృష్ట్యా బ్రహ్మాశివస్స్వర్గపతిర్మహేంద్రః । చంద్రశ్చ సూర్యో ధనదోపమోగ్నిః ప్రభూతమైశ్వర్యమవాప్నువంతి
ఆమె కటాక్షంతో, ఉగ్రదృష్టితో బ్రహ్మ, శివుడు, స్వర్గపతి ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, కుబేరుడు, అగ్ని—all వీరికి అపారమైన ఐశ్వర్యం లభిస్తుంది.
లక్ష్మీః శ్రీః కమలా విద్యా మాతా విష్ణుప్రియా సతీ । పద్మాలయా పద్మహస్తా పద్మాక్షీ లోకసుందరీ
లక్ష్మీ, శ్రీ, కమల, విద్య, తల్లి, విష్ణువు ప్రియమైనది, సతీ, పద్మంలో నివసించు, పద్మాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నది, పద్మపువ్వులాంటి కన్నులు కలది, లోకాలకు అందమైనది.
భూతానామీశ్వరీ నిత్యా సహ్యా సర్వగతా శుభా । విష్ణుపత్నీ మహాదేవీ క్షీరోదతనయా రమా
ప్రాణులందరికీ అధిపతిగా, నిత్యంగా ఉండే, సహనంతో కూడిన, అన్నిచోట్ల వ్యాపించిన, శుభమైనది, విష్ణువు భార్య, మహాదేవి, క్షీరసాగర కుమార్తె, రమా.
అనంతా లోకమాతా భూర్నీలా సర్వసుఖప్రదా । రుక్మిణీ చ తథా సీతా సర్వవేదవతీ శుభా
అనంతమైనది, లోకాల తల్లి, భూమి, నీలవర్ణం కలది, అన్నిసుఖాలను ప్రసాదించేది, రుక్మిణి, సీత కూడా, అన్ని వేదాల సారమైనది, శుభదాయిని.
సతీ సరస్వతీ గౌరీ శాంతిః స్వాహా స్వధా రతిః । నారాయణీ వరారోహా విష్ణోర్నిత్యానపాయినీ
సతీ, సరస్వతి, గౌరీ, శాంతి, స్వాహా, స్వధా, రతి, నారాయణి, మేలైన రూపం కలది, విష్ణువుతో ఎప్పుడూ విడిపోని వాడు.
ఏతాని పుణ్యనామాని ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్ । స మహాశ్రియమాప్నోతి ధనధాన్యమకల్మషమ్
ఈ పవిత్రమైన నామాలను ఉదయం లేచి చదివేవాడు, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని, ధనం, ధాన్యం, పాపరహితమైన జీవితం పొందుతాడు.
హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణరజతః స్రజామ్ । చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం విష్ణోరనపగామినీమ్
బంగారు వర్ణం కలిగి, చక్కటి మృగంలా, బంగారు వెండి హారాలు ధరించినది, చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే లక్ష్మీ, బంగారు వంటి రూపం కలది, విష్ణువును ఎప్పుడూ విడిచిపోని వాడు.
గన్ధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ । ఈశ్వరీం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్
సుగంధముతో, ఎవరికీ దుర్భేద్యమైనది, ఎప్పుడూ పోషణనిచ్చే, కార్యఫలదాయిని, సమస్త ప్రాణులకు అధిపతిగా ఉన్న శ్రీను ఇక్కడ పిలుస్తున్నాను.
ఏవం ఋక్సంహితాయాం తు స్తూయమానా మహేశ్వరీ । సర్వైశ్వర్యసుఖం ప్రాదాచ్ఛివాదీనాం దివౌకసామ్
ఇలా ఋగ్వేదంలో మహాదేవిని స్తుతించారు. ఆమె శివుడు మరియు దేవతలకు సమస్త ఐశ్వర్యం, సుఖాన్ని ప్రసాదించింది.
అస్యేశానా హి జగతో విష్ణుపత్నీ సనాతనీ । యదపాఙ్గాశ్రితం సర్వం జగత్స్థావరజంగమమ్
ఈ జగత్తుకు అధిపతిగా, విష్ణువు యొక్క శాశ్వతమైన భార్యగా, ఆమె దృష్టికి ఆధారంగా నిలిచిన స్థావరజంగమమయిన జగత్తు అంతా ఉంది.
యస్య వక్షసి సా దేవీ ప్రభాగ్నావివ తిష్ఠతి । స వై సర్వేశ్వరః సాక్షాదక్షరః పురుషోఽవ్యయః
దేవి ఆయన వక్షస్థలంపై అగ్నిలో ప్రకాశంలా వెలిగిపోతుంది. ఆయన నిజంగా సమస్తానికి అధిపతి, నశించని, మారని పురుషుడు.
స వై నారాయణః శ్రీమాన్వాత్సల్యగుణసాగరః । స్వామీ సుశీలః సుభగః సర్వజ్ఞః సర్వశక్తిమాన్
ఆయనే నారాయణుడు, ఐశ్వర్యంతో కూడినవాడు, అపారమైన మమతా గుణాల సముద్రం, దయతో కూడిన స్వామి, మృదువైనవాడు, సౌభాగ్యవంతుడు, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, సమస్త శక్తులతో కూడినవాడు.
నిత్యం సంపూర్ణకామశ్చ నైసర్గికసుహృత్సఖా । కృపాపీయూషజలధిః శరణం సర్వదేహినామ్
ఎప్పుడూ తన కోరికలు తీరినవాడు, సహజంగా స్నేహితుడు, మిత్రుడు, కరుణామృత సముద్రం, సమస్త జీవుల ఆశ్రయం.
స్వర్గాపవర్గసుఖదో భక్తానాం కరుణాకరః । శ్రీమతే విష్ణవే తస్మై దాస్యం సర్వం కరోమ్యహమ్
స్వర్గంలోను, మోక్షంలోను సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు, భక్తులకు కరుణామయుడు. ఆ మహిమాన్వితమైన విష్ణువుకు నేను నా సేవను అర్పిస్తున్నాను.
దేశకాలాద్యవస్థా తు సర్వాసు కమలాపతేః । ఇతి స్వరూపం సంసిద్ధం సుఖం దాస్యమవాప్నుయాత్
ప్రతి ప్రదేశంలో, కాలంలో, స్థితిలో, అన్నీ కమలాపతికి చెందుతాయి. ఆయన స్వరూపాన్ని తెలుసుకొని, సేవలో సుఖాన్ని పొందవచ్చు.
ఏవం విదిత్వా మంత్రార్థం తద్భక్తిం సమ్యగాచరేత్ । దాసభూతమిదం తస్య జగత్స్థావరజంగమమ్
ఈ మంత్రార్థాన్ని తెలుసుకొని, భక్తిని సరిగ్గా ఆచరించాలి. ఈ స్థావరజంగమ జగత్తు అంతా ఆయనకు సేవకమే.
శ్రీమన్నారాయణః స్వామీ జగతాం ప్రభురీశ్వరః । మాతా పితా సుతో బంధుర్నివాసః శరణం గతిః
శ్రీమన్నారాయణుడు జగత్తుకు స్వామి, ప్రభువు, తల్లి, తండ్రి, కుమారుడు, బంధువు, నివాసస్థానం, ఆశ్రయం, గమ్యం.
కల్యాణగుణవాన్శ్రీశః సర్వకామఫలప్రదః । యోఽసౌ నిర్గుణ ఇత్యుక్తః శాస్త్రేషు జగదీశ్వరః
శ్రీపతి, మంగళకరమైన గుణాలతో ఉన్నవాడు, సమస్త కోరికలను ఫలితంగా ఇచ్చేవాడు. వేదాలలో 'నిర్గుణుడు' అని చెప్పబడిన జగదీశ్వరుడు ఆయనే.
ప్రాకృతైర్హేయసంయుక్తైర్గుణైర్హీనత్వముచ్యతే । యత్ర మిథ్యా ప్రపఞ్చత్వం వాక్యైర్వేదాంతగోచరైః
ప్రకృతిలోని లోపభూయిష్టమైన గుణాలతో కలిసినదే హీనత్వం. వేదాంతంలో చెప్పినట్లు, అబద్ధమైన జగత్తు అనే భావన వాక్యాలలో చెప్పబడింది.
దృశ్యమానమిదం సర్వమనిత్యమితి చోచ్యతే । అత్రాపి ప్రాకృతం రూపమణ్డస్యైవ వినాశనమ్
ఇక్కడ కనిపించే ప్రతిదీ నశ్వరమేనని చెప్పబడింది. ఈ ప్రకృతి ముండం కూడా చివరకు నశించిపోతుంది.
ప్రాకృతానాం హి రూపాణామనిత్యత్వం తథోచ్యతే । ఇమమర్థం మహాదేవి ప్రకృతేరుద్భవం హరేః
ప్రకృతిలోని రూపాలు నశ్వరమని కూడా చెప్పబడింది. మహాదేవి! ఈ విషయమే హరిచేత ప్రకృతిలో జననం గురించి చెప్పబడింది.
క్రీడార్థం దేవదేవస్య విష్ణోర్లీలాధికారిణః । లోకైశ్చతుర్భిర్దశభిః సాగరైర్ద్వీపసంయుతైః
దేవతల దేవుడైన విష్ణువు తన లీలకై, నాలుగు, పదిహేను సముద్రాలు, ద్వీపాలతో కూడిన లోకాలను సృష్టించాడు.
భూతైశ్చతుర్విధైశ్చాపి భూధరైశ్చ మహోచ్ఛ్రయైః । పరిపూర్ణమిదం రమ్యమండం ప్రకృతిసంభవమ్
నాలుగు రకాల జీవులు, ఎత్తయిన పర్వతాలతో ఈ అందమైన, సంపూర్ణమైన ముండం ప్రకృతిలో ఉద్భవించింది.
దశోత్తరగుణోపేతం సప్తావరణసంవృతమ్ । కలాకాష్ఠాదిరూపేణ యః కాలం పరివర్తతే
పది రకాల గుణాలు కలిగి, ఏడు ఆవరణాలతో కప్పబడి, కాలం ఇందులో కల, కష్ట మొదలైన రూపాల్లో తిరుగుతూ ఉంటుంది.
కాలేనైవ జగత్సర్గస్థితిసంహరణం భవేత్ । చతుర్యుగసహస్రం వై బ్రహ్మణో దివసో భవేత్
కేవలం కాలమే జగత్తు సృష్టి, స్థితి, లయాలకు కారణం. బ్రహ్మదేవుని ఒక రోజు అంటే నాలుగు యుగాల వెయ్యి చక్రాలు.