ఏకశయ్యాసమాసీనౌ తావుభౌ దేవదంపతీ । గాయన్నాస్తే స హనుమాంస్తుంబురుర్నారదస్తథా
ఆ ఇద్దరు దైవ దంపతులు ఒకే మంచంపై కూర్చున్నారు. హనుమంతుడు, తుంబురు, నారదుడు పాడుతూ కూర్చున్నారు.
నానావిధివిలాసాంశ్చ చకార పరమేశ్వరః । ఆహూయ పార్వతీమీశ ఇదం వాక్యమువాచ హ
పరమేశ్వరుడు అనేక విధాలుగా వినోదాలు చేశాడు. తరువాత ఈశ్వరుడు పార్వతిని పిలిచి ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
శ్రీసదాశివ ఉవాచ- రచయిష్యామి ధమ్మిల్లమేహి మత్పురతః శుభే । దేవ్యాహ న చ యుక్తం తద్భర్త్రాశుశ్రూషణం స్త్రియః
శ్రీ సదాశివుడు ఇలా అన్నాడు — "శుభే, నీ ముందే నేను నీ జుట్టును చక్కగా జడగా కడతాను." అప్పుడు దేవి ఇలా చెప్పింది — "భర్త భార్యకు సేవ చేయడం సరిగ్గా కాదు."
కేశప్రసాధనకృతావనర్థాంతరమాపతేత్ । కేశప్రసాధనే దేవ తత్వం సర్వం న చేప్సితమ్
"జుట్టు అలంకరించడంలో పడితే, ఇంకో అనవసరమైన పని వస్తుంది. దేవా, జుట్టు అలంకరణలో అసలు ముఖ్యమైనది ఎవరికీ కావడం లేదు."
అథ బంధే కృతే పశ్చాదంసప్రాంతప్రమార్జనమ్ । తనోశ్చరమసంలగ్న కేశపుష్పాదిమార్జనమ్
"జడ కట్టిన తర్వాత, భుజాల చివర ఉన్న దుమ్ము తుడవాలి. శరీరానికి, జుట్టుకు అంటుకున్న పువ్వులు, ఇతర వస్తువులు తీసేయాలి."
ఏతస్మిన్వర్తమానే తు మహాత్మానో యదాగమన్ । తదా కిముత్తరం వాచ్యం తవ దేవాదివందినః
"ఇలా జరుగుతున్నప్పుడు, గొప్ప మహాత్ములు వస్తే, నీ దేవతా సేవకులకు ఏమని చెప్పాలి?"
నాయాంతి చేదథ విభో భీతిర్నాశముపేష్యతి । ఏవం హి భాషమాణాం తాం కరేణాకృష్య శంకరః
"వారు రాకపోతే, ప్రభూ, భయం వాళ్లను నాశనం చేస్తుంది." అలా ఆమె మాట్లాడుతుండగా, శంకరుడు తన చేతితో ఆమెను దగ్గరకి లాగాడు.
స్వోర్వోస్తాం స్థాపయిత్వైవ విస్రస్య కచబంధనమ్ । విభజ్య చ కరాభ్యాం స ప్రససార నఖైరపి
తన ఒడిలో ఆమెను కూర్చోబెట్టి, జడను విప్పి, చేతులతో విడదీసి, తన గోళ్లతో సరిచేశాడు.
విష్ణుదత్తాం పారిజాతస్రజం కచగతామపి । కృత్వా ధమ్మిల్లమకరోదథ మాలాం కరాగతామ్
విష్ణువు ఇచ్చిన పారిజాత పువ్వుల మాల ఆమె జుట్టులో ఉండగా, దాన్ని తీసి, జడగా కట్టి, ఆ మాలను ఆమె చేతిలో పెట్టాడు.
మల్లికాస్రజమాదాయ బబంధ కచబంధనే । కల్పప్రసూనమాలాం చ బ్రహ్మదత్తాం మహేశ్వరః
మల్లెపువ్వుల మాల తీసుకుని, జడలో కట్టాడు. బ్రహ్మ ఇచ్చిన కల్పవృక్ష పువ్వుల మాలను కూడా మహేశ్వరుడు అలంకరించాడు.
పార్వతీవసనే గూఢగంధాఢ్యే చ సమాదధాత్ । అథాంసపృష్ఠసంలగ్నమార్జనం కృతవాన్విభుః
పార్వతీదేవి వస్త్రాన్ని సుగంధంగా సర్దాడు. ఆ తరువాత, భుజం వెనుక అంటుకున్నదాన్ని తుడిచాడు.
శ్లథనీవేరధో దేవ్యా వస్త్రవేష్టేరధోగతః । దేవః కిమిదమిత్యుక్త్వా నీవీబంధం చకార హ
దేవి ధరించిన దిగువ వస్త్రం సడలిపోతూ ఉండగా, దేవుడు — "ఇది ఏమిటి?" అని అడిగి, ఆమె నీవి బిగించాడు.
నాసాభూషణమేతత్తే పశ్యామి స మదాత్తతః । ఇత్యుక్త్వా స్వయమాదాయ విచ్ఛాయం మౌక్తికం సతీ
"ఇది నీ ముక్కు ఆభరణం కాదు, చూస్తున్నాను," అని అన్నాడు. అప్పుడు సతీ తానే ముత్యాన్ని తీసుకుని పరిశీలించింది.
హరిద్రాయాః సమాయోగే ముక్తాఫలమదీప్తిమత్ । ఇదం హి ధ్రియతాం ముక్తాఫలం మమ తవ ప్రియమ్
పసుపు పూసిన ముత్యం ప్రకాశంగా మెరిసింది. "ఈ ముత్యాన్ని, ప్రియమైనది, మనిద్దరికీ ఉంచు," అని అన్నాడు.
పార్వత్యువాచ- అహో త్వన్మందిరం శంభో సర్వవస్తుసమృద్ధిమత్ । పూర్వమేవ మయా సర్వం వస్తుజ్ఞాతం విభూషణైః
పార్వతీ ఇలా అన్నది — "శంభూ, నీ మందిరంలో అన్ని వస్తువులు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. నేను ముందే అన్ని ఆభరణాలు, వస్తువులు చూశాను."
అహో ద్రవిణసంపత్తిర్భూషణైరవగమ్యతే । శిరోవిభూషితం దేవ బ్రహ్మశీర్షస్య మాలయా
"ధనం ఉన్నదని ఆభరణాలతో తెలుస్తుంది. దేవా, బ్రహ్మ తల మాలతో నీ తల అలంకరించబడింది."
నరకస్య తథా మాలా వక్షఃస్థలవిభూషణమ్ । శేషశ్చ వాసుకిశ్చైవ సవిషౌ తవ కంకణే
"నరక మాల నీ ఛాతీకి అలంకారం. విషంతో ఉన్న శేషుడు, వాసుకి నీ చేతికి కంకణాలుగా ఉన్నాయి."
దిశోంఽబరే జటా కేశా భసితం చాంగరాగకమ్ । మహోక్షో వాహనం గోత్రం కులం చాజ్ఞాతమేవ చ
"దిక్కులు, ఆకాశం నీ జటలు, జుట్టు; బస్మం నీ శరీరానికి అలంకారం. నందీ అనే ఎద్దు నీ వాహనం, నీ వంశం ఎవరికీ తెలియదు."
జ్ఞాయేతే పితరౌ నైవ విరూపాక్షం తథా వపుః । ఏవం వదంతీం గిరిజాం విష్ణుః ప్రాహాతి కోపనః
"నీ తల్లిదండ్రులు ఎవరో తెలియదు, విరూపాక్షుడా, నీ రూపం కూడా తెలియదు." అలా గిరిజా మాట్లాడుతుండగా, విష్ణువు కోపంతో ఇలా అన్నాడు —
కిమర్థం నిందసే దేవి దేవదేవం జగత్పతిమ్ । త్యక్ష్యే ప్రాణాన్ప్రియాన్భద్రే తవ నూనమసంయమమ్
"దేవి, నీవు దేవదేవుడైన జగత్పతిని ఎందుకు నిందిస్తున్నావు? ప్రియమైనది, నీకు నియమం లేకపోవడంతో నేను ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను."
యత్రేశనిందనం భద్రే తత్ర నో మరణం వ్రతమ్ । ఇత్యుక్త్వాథ నఖాభ్యాం హి హరిశ్ఛేత్తుం శిరోగతః
ప్రభువును నిందించే చోట నేను మరణించను, ఓ మృదువైనవాడా, ఇదే నా వ్రతం అని చెప్పి, హరి తన గోళ్లతో తలను కోయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
మహేశస్తు కరం గృహ్య ప్రాహ మా సాహసం కృథాః । పార్వతీవచనం సర్వం ప్రియం మమ తవాప్రియమ్
అప్పుడు మహేశుడు అతని చేయిని పట్టుకొని, 'నీకు ఇష్టముకాని పార్వతీ మాటలు నాకు ఎంతో ప్రియమైనవి, నువ్వు తొందరపడి పని చేయవద్దు' అని అన్నాడు.
మమాప్రియం హృషీకేశ కర్తుం యత్కించిదిష్యతే । ఓమిత్యుక్త్వాథ భగవాంస్తూష్ణీంభూతోఽభవద్ధరిః
'హృషీకేశా, నీవు చేయదలచిన ఏదైనా నాకు ఇష్టముకాదు' అని చెప్పి, 'ఓం' అని పలికిన అనంతరం భగవంతుడు హరి మౌనంగా నిలిచాడు.
హనుమానథ దేవాయ వ్యజ్ఞాపయదిదం వచః । అర్థయామి వినిష్కామం మమ పూజావ్రతం తథా
తర్వాత హనుమంతుడు దేవుని ఎదుట ఇలా ప్రార్థించాడు: 'ప్రభూ, నాకు ఎలాంటి ఫలితాశ లేకుండా, నా పూజావ్రతను కూడా చేయడానికి అనుమతి ఇవ్వండి.'
పూజార్థమప్యహం గచ్ఛే మమానుజ్ఞాతుమర్హసి । శంకర ఉవాచ- కస్య పూజా క్వ వా పూజా కిం పుష్పం కిం దలం వద
'పూజ కోసం అయినా నేను వెళ్లాలి; దయచేసి నాకు అనుమతి ఇవ్వండి' అని చెప్పగా, శంకరుడు ఇలా అడిగాడు: 'ఎవరి పూజ? ఎక్కడ పూజ? ఏ పువ్వు, ఏ ఆకుతో పూజ చేస్తావో చెప్పు.'
కో గురుః కశ్చ మంత్రస్తే కీదృశం పూజనం తథా । ఏవం వదతి దేవేశే హనూమానతికంపితః
'నీ గురువు ఎవరు? నీ మంత్రం ఏమిటి? ఎలా పూజ చేస్తావో చెప్పు' అని దేవేశుడు అడిగినప్పుడు, హనుమంతుడు బాగా వణికిపోయాడు.
వేపమానసమస్తాంగః స్తోతుమేవ ప్రచక్రమే । హనూమానువాచ- నమో దేవాయ మహతే శంకరాయామితాత్మనే
అంతా వణికిపోయిన హనుమంతుడు స్తోత్రం చేయడం ప్రారంభించాడు. హనుమంతుడు ఇలా అన్నాడు:
యోగినే యోగధాత్రే చ యోగినాం గురవే నమః । యోగిగమ్యాయ దేవాయ జ్ఞానినాం పతయే నమః
అనంత స్వరూపుడైన మహాదేవుడికి, శంకరునికి నమస్కారం. యోగికి, యోగాన్ని పోషించేవారికి, యోగుల గురువైన దేవునికి నమస్కారం.
వేదానాం పతయే తుభ్యం దేవానాం పతయే నమః । ధ్యానాయధ్యనగమ్యాయ ధాతౄణాం గురవే నమః
వేదాల అధిపతికి, దేవతల అధిపతికి నమస్కారం. ధ్యానంతో చేరదగినవారికి, సృష్టికర్తల గురువైన దేవునికి నమస్కారం.
శిష్టాయశిష్టగమ్యాయ భూమ్యాది పతయే నమః । నమస్తేత్యాదినా వేదవాక్యానాం నిధయే నమః
శ్రేష్ఠులకు చేరదగినవారికి, చేరనివారికి, భూమి మొదలైన వాటి అధిపతికి నమస్కారం. 'నమస్తే' మొదలైన వేదవాక్యాలకు నిలయమైన దేవునికి నమస్కారం.