కృతసంధ్యాస్తటాకే తు మహేశాద్యాస్తు కృత్స్నశః । అథోత్తరముఖః శంభుర్న్యాసం కృత్వా జజాప హ
తటాకంలో సంధ్యావందనం పూర్తిచేసిన మహేశ్వరుడు మరియు ఇతరులు పూర్తిగా ముగించాక, శంభుడు ఉత్తరదిశను చూచి నియాసం చేసి జపం మొదలుపెట్టాడు.
అథవిష్ణుర్మహాతేజా మహేశమిదమబ్రవీత్ । సర్వైర్నమస్యతే యస్తు సర్వైరేవ సమర్చ్యతే
అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న విష్ణువు మహేశ్వరునితో ఇలా అన్నాడు: 'అందరూ నమస్కరించే వాడిని, అందరూ పూజించే వాడిని—'
హూయతే సర్వయజ్ఞేషు స భవాన్కిం జపిష్యతి । రచితాంజలయః సర్వే త్వామేవైకముపాసతే
'అన్ని యజ్ఞాల్లో ఆహ్వానించబడే వాడివి, నీవు ఇంకేమి జపించబోతున్నావు? అందరూ చేతులు జోడించి నిన్నే పూజిస్తున్నారు.'
స భవాన్దేవదేవేశ కస్మై వా రచితాంజలి । నమస్కారాది పుణ్యానాం ఫలదస్త్వం మహేశ్వర
'దేవతల దేవా, నీవు ఎవరికీ చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తావు? మహేశ్వరా, పుణ్యమైన నమస్కారాదుల ఫలాన్ని ఇచ్చేవాడివి నీవే.'
తవ కః ఫలదో వంద్యః కో వా త్వత్తోధికో వద । శంకర ఉవాచ- ధ్యాయే న కించిద్గోవింద న నమస్యేహ కించన
'నీవు ఎవరికీ ఫలదాతవు? నిన్ను మించినవాడు ఎవరు? చెప్పు.' శంకరుడు ఇలా అన్నాడు: 'గోవిందా, నేను ఏదినీ ధ్యానించను, ఇక్కడ ఏదినీ నమస్కరించను.'
నోపాస్యే కంచన హరే న జపిష్యేహ కించన । కింతు నాస్తికజంతూనాం ప్రవృత్త్యర్థమిదం మయా
'హరే, నేను ఎవరినీ పూజించను, ఇక్కడ ఏదీ జపించను. కానీ నాస్తికులకు మార్గం చూపేందుకు మాత్రమే నేను ఇలా చేస్తున్నాను.'
దర్శనీయం హరే తే స్యురన్యథా పాపకారిణః । తస్మాల్లోకోపకారార్థమిదం సర్వం కృతం మయా
'హరే, లేకపోతే పాపకారులు నిన్ను దర్శించరు. అందుకే లోకానికి మేలు కలగాలని నేను ఇవన్నీ చేశాను.'
ఓమిత్యుక్త్వా హరిరథ తం నత్వా సమతిష్ఠత । అథ తే గౌతమగృహం ప్రాప్తా దేవగణర్షయః
అప్పుడు హరి 'ఓం' అని పలికి, అతనికి నమస్కరించి పక్కన నిల్చున్నాడు. ఆ తరువాత దేవతలు, ఋషులు అందరూ గౌతముని ఇంటికి చేరారు.
సర్వే పూజామథో చక్రుర్దేవదేవే పినాకినే । దేవో హనూమతా సార్ద్ధం గాయన్నాస్తే రఘూత్తమ
అక్కడ అందరూ దేవదేవుడైన పినాకిని పూజించారు. దేవుడు హనుమంతునితో కలిసి కూర్చొని పాడుతూ ఉన్నాడు, రఘువంశ శిరోమణీ.
పఞ్చాక్షరీం మహావిద్యాం సర్వ ఏవ తదా జపన్ । హనూమత్కరమాలంబ్య దేవ్యభ్యాశం గతో హరః
అందరూ ఆ సమయంలో ఆ ఐదు అక్షరాల మహామంత్రాన్ని జపిస్తూ ఉన్నారు. హరుడు హనుమంతుని చేయి పట్టుకొని దేవికి దగ్గరగా వెళ్లాడు.
ఏకశయ్యాసమాసీనౌ తావుభౌ దేవదంపతీ । గాయన్నాస్తే స హనుమాంస్తుంబురుర్నారదస్తథా
ఆ ఇద్దరు దైవ దంపతులు ఒకే మంచంపై కూర్చున్నారు. హనుమంతుడు, తుంబురు, నారదుడు పాడుతూ కూర్చున్నారు.
నానావిధివిలాసాంశ్చ చకార పరమేశ్వరః । ఆహూయ పార్వతీమీశ ఇదం వాక్యమువాచ హ
పరమేశ్వరుడు అనేక విధాలుగా వినోదాలు చేశాడు. తరువాత ఈశ్వరుడు పార్వతిని పిలిచి ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
శ్రీసదాశివ ఉవాచ- రచయిష్యామి ధమ్మిల్లమేహి మత్పురతః శుభే । దేవ్యాహ న చ యుక్తం తద్భర్త్రాశుశ్రూషణం స్త్రియః
శ్రీ సదాశివుడు ఇలా అన్నాడు — "శుభే, నీ ముందే నేను నీ జుట్టును చక్కగా జడగా కడతాను." అప్పుడు దేవి ఇలా చెప్పింది — "భర్త భార్యకు సేవ చేయడం సరిగ్గా కాదు."
కేశప్రసాధనకృతావనర్థాంతరమాపతేత్ । కేశప్రసాధనే దేవ తత్వం సర్వం న చేప్సితమ్
"జుట్టు అలంకరించడంలో పడితే, ఇంకో అనవసరమైన పని వస్తుంది. దేవా, జుట్టు అలంకరణలో అసలు ముఖ్యమైనది ఎవరికీ కావడం లేదు."
అథ బంధే కృతే పశ్చాదంసప్రాంతప్రమార్జనమ్ । తనోశ్చరమసంలగ్న కేశపుష్పాదిమార్జనమ్
"జడ కట్టిన తర్వాత, భుజాల చివర ఉన్న దుమ్ము తుడవాలి. శరీరానికి, జుట్టుకు అంటుకున్న పువ్వులు, ఇతర వస్తువులు తీసేయాలి."
ఏతస్మిన్వర్తమానే తు మహాత్మానో యదాగమన్ । తదా కిముత్తరం వాచ్యం తవ దేవాదివందినః
"ఇలా జరుగుతున్నప్పుడు, గొప్ప మహాత్ములు వస్తే, నీ దేవతా సేవకులకు ఏమని చెప్పాలి?"
నాయాంతి చేదథ విభో భీతిర్నాశముపేష్యతి । ఏవం హి భాషమాణాం తాం కరేణాకృష్య శంకరః
"వారు రాకపోతే, ప్రభూ, భయం వాళ్లను నాశనం చేస్తుంది." అలా ఆమె మాట్లాడుతుండగా, శంకరుడు తన చేతితో ఆమెను దగ్గరకి లాగాడు.
స్వోర్వోస్తాం స్థాపయిత్వైవ విస్రస్య కచబంధనమ్ । విభజ్య చ కరాభ్యాం స ప్రససార నఖైరపి
తన ఒడిలో ఆమెను కూర్చోబెట్టి, జడను విప్పి, చేతులతో విడదీసి, తన గోళ్లతో సరిచేశాడు.
విష్ణుదత్తాం పారిజాతస్రజం కచగతామపి । కృత్వా ధమ్మిల్లమకరోదథ మాలాం కరాగతామ్
విష్ణువు ఇచ్చిన పారిజాత పువ్వుల మాల ఆమె జుట్టులో ఉండగా, దాన్ని తీసి, జడగా కట్టి, ఆ మాలను ఆమె చేతిలో పెట్టాడు.
మల్లికాస్రజమాదాయ బబంధ కచబంధనే । కల్పప్రసూనమాలాం చ బ్రహ్మదత్తాం మహేశ్వరః
మల్లెపువ్వుల మాల తీసుకుని, జడలో కట్టాడు. బ్రహ్మ ఇచ్చిన కల్పవృక్ష పువ్వుల మాలను కూడా మహేశ్వరుడు అలంకరించాడు.
పార్వతీవసనే గూఢగంధాఢ్యే చ సమాదధాత్ । అథాంసపృష్ఠసంలగ్నమార్జనం కృతవాన్విభుః
పార్వతీదేవి వస్త్రాన్ని సుగంధంగా సర్దాడు. ఆ తరువాత, భుజం వెనుక అంటుకున్నదాన్ని తుడిచాడు.
శ్లథనీవేరధో దేవ్యా వస్త్రవేష్టేరధోగతః । దేవః కిమిదమిత్యుక్త్వా నీవీబంధం చకార హ
దేవి ధరించిన దిగువ వస్త్రం సడలిపోతూ ఉండగా, దేవుడు — "ఇది ఏమిటి?" అని అడిగి, ఆమె నీవి బిగించాడు.
నాసాభూషణమేతత్తే పశ్యామి స మదాత్తతః । ఇత్యుక్త్వా స్వయమాదాయ విచ్ఛాయం మౌక్తికం సతీ
"ఇది నీ ముక్కు ఆభరణం కాదు, చూస్తున్నాను," అని అన్నాడు. అప్పుడు సతీ తానే ముత్యాన్ని తీసుకుని పరిశీలించింది.
హరిద్రాయాః సమాయోగే ముక్తాఫలమదీప్తిమత్ । ఇదం హి ధ్రియతాం ముక్తాఫలం మమ తవ ప్రియమ్
పసుపు పూసిన ముత్యం ప్రకాశంగా మెరిసింది. "ఈ ముత్యాన్ని, ప్రియమైనది, మనిద్దరికీ ఉంచు," అని అన్నాడు.
పార్వత్యువాచ- అహో త్వన్మందిరం శంభో సర్వవస్తుసమృద్ధిమత్ । పూర్వమేవ మయా సర్వం వస్తుజ్ఞాతం విభూషణైః
పార్వతీ ఇలా అన్నది — "శంభూ, నీ మందిరంలో అన్ని వస్తువులు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. నేను ముందే అన్ని ఆభరణాలు, వస్తువులు చూశాను."
అహో ద్రవిణసంపత్తిర్భూషణైరవగమ్యతే । శిరోవిభూషితం దేవ బ్రహ్మశీర్షస్య మాలయా
"ధనం ఉన్నదని ఆభరణాలతో తెలుస్తుంది. దేవా, బ్రహ్మ తల మాలతో నీ తల అలంకరించబడింది."
నరకస్య తథా మాలా వక్షఃస్థలవిభూషణమ్ । శేషశ్చ వాసుకిశ్చైవ సవిషౌ తవ కంకణే
"నరక మాల నీ ఛాతీకి అలంకారం. విషంతో ఉన్న శేషుడు, వాసుకి నీ చేతికి కంకణాలుగా ఉన్నాయి."
దిశోంఽబరే జటా కేశా భసితం చాంగరాగకమ్ । మహోక్షో వాహనం గోత్రం కులం చాజ్ఞాతమేవ చ
"దిక్కులు, ఆకాశం నీ జటలు, జుట్టు; బస్మం నీ శరీరానికి అలంకారం. నందీ అనే ఎద్దు నీ వాహనం, నీ వంశం ఎవరికీ తెలియదు."
జ్ఞాయేతే పితరౌ నైవ విరూపాక్షం తథా వపుః । ఏవం వదంతీం గిరిజాం విష్ణుః ప్రాహాతి కోపనః
"నీ తల్లిదండ్రులు ఎవరో తెలియదు, విరూపాక్షుడా, నీ రూపం కూడా తెలియదు." అలా గిరిజా మాట్లాడుతుండగా, విష్ణువు కోపంతో ఇలా అన్నాడు —
కిమర్థం నిందసే దేవి దేవదేవం జగత్పతిమ్ । త్యక్ష్యే ప్రాణాన్ప్రియాన్భద్రే తవ నూనమసంయమమ్
"దేవి, నీవు దేవదేవుడైన జగత్పతిని ఎందుకు నిందిస్తున్నావు? ప్రియమైనది, నీకు నియమం లేకపోవడంతో నేను ప్రాణాలు విడిచిపెడతాను."