స పాపకారీ పాపాత్మా అనిష్టాం గతిమాప్నుయాత్ । విష్ణురేవ పరం బ్రహ్మ విష్ణురేవ జగద్ద్విజ
వాడు పాపకారుడు, పాపాత్ముడు, దుర్గతి పొందుతాడు. విష్ణువు మాత్రమే పరబ్రహ్మ, విష్ణువు మాత్రమే జగత్తు, ఓ ద్విజుడా.
తస్యాయం మాధవో మాసః ప్రియః సర్వేషు కర్మసు । కీర్త్యతే హయమేధాది మహాక్రతుఫలప్రదః
ఆయనకు మాధవ మాసం అన్ని కర్మల్లో ప్రియమైనది; అశ్వమేధాది మహాయజ్ఞ ఫలాన్ని ఇస్తుందని చెప్పబడింది.
తీర్థస్నాన తపో దాన జప యజ్ఞఫలాధికః
తీర్థస్నానం, తపస్సు, దానం, జపం, యజ్ఞఫలాలకన్నా దీనిద్వారా లభించే ఫలం ఎక్కువ.
స్నానం విభాతే నియమేన నద్యామనారతం మేషగతే రవౌ యే । కుర్వంతి యేఽస్మిన్నపి విప్రపూజాం మద్దండభాజో న హి తే భవంతి
మేషరాశిలో సూర్యుడు ఉన్నప్పుడు, ఉదయాన్నే నదిలో నిత్యం స్నానం చేసే వారు, ఈ మాసంలో బ్రాహ్మణులను పూజించే వారు, నా శిక్షకు ఎప్పుడూ లోబడరు.
హత్వా హత్వా కింకరౌఘం పురో మే లుప్త్వా లుప్త్వా చిత్రగుప్తస్య లేఖ్యమ్ । స్నాత్వా స్నాత్వా మాధవే మాసి తీర్థే పూర్వాన్పూర్వానుద్ధరంతీహ పాపాత్
నా ముందు ఎన్నో సేవకులను సంహరించి, చిత్రగుప్తుని లేఖనాన్ని తుడిచివేసి, మాధవ మాసంలో తీర్థస్నానం చేయడం వల్ల, వారు పూర్వపాపాలను తొలగించుకుంటారు.
ఇదం భయచ్ఛేదకరం న తస్మాత్ప్రకాశనీయం పరమం రహస్యమ్ । నిర్వాసహేతుర్నరకాలయస్య మమాధికారక్షయకారణం తత్
ఇది భయాన్ని తొలగించేది; అందుకే ఇది పరమ రహస్యంగా ఉంచాలి. ఇది నరకలోకం నుండి విముక్తికి కారణం, నా అధికారానికి నాశనానికి కారణం.
భాగీరథీనర్మదా చ యమునా చ సరస్వతీ । విశోకా చ వితస్తా చ వింధ్యస్యోత్తరతః స్థితాః
భాగీరథి, నర్మద, యమున, సరస్వతి, విషోక, వితస్తా — ఇవన్నీ వింధ్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా ఉన్న నదులు.
గోదావరీ భీమరథీ తుంగభద్రా చ దేవికా । తాపీ పయోష్ణీ వింధ్యస్య దక్షిణాస్తు ప్రకీర్తితాః
గోదావరి, భీమరథి, తుంగభద్ర, దేవిక, తాపి, పయోష్ణి — ఇవన్నీ వింధ్య పర్వతానికి దక్షిణంగా ఉన్న నదులుగా చెప్పబడినవి.
ద్వాదశైతా మహానద్యో నిత్యం తేనావగాహితాః । వైశాఖే విధినా స్నానం నద్యాం యః ప్రాతరాచరేత్
ఈ పన్నెండు మహానదుల్లో ఎప్పుడూ స్నానం చేసే వారు, వైశాఖ మాసంలో నదిలో ఉదయాన్నే నియమంగా స్నానం చేస్తే—
సర్వాః సముద్రగాః పుణ్యాః సర్వే పుణ్యా నగోత్తమాః । సర్వే చాయతనాః పుణ్యాః సర్వే పుణ్యా వనాశ్రయాః
సముద్రానికి పోయే అన్ని నదులు పవిత్రమైనవి, అన్ని గొప్ప పర్వతాలు పవిత్రమైనవి, అన్ని ఆలయాలు పవిత్రమైనవి, అన్ని అరణ్యవాసాలు పవిత్రమైనవి.
తేనావగాహితా దృష్టాః ప్రణతా బహుసేవితాః । స్నానమర్ద్ధోదితే సూర్యే వైశాఖే నియతశ్చరేత్
వాటిలో ప్రవేశించి, చూసి, నమస్కరించి, అనేక విధాలుగా సేవ చేసి, వైశాఖ మాసంలో సూర్యోదయానికి నియమంగా స్నానం చేయాలి.
తస్య పుణ్యం మహీదేవ కశ్చిద్వక్తుం న శక్యతే । యది వక్త్రసహస్రాణాం సహస్రాణి భవంతి హి
ఓ భూమిపతి, దాని పుణ్యాన్ని వర్ణించడానికి ఎవరికీ సాధ్యం కాదు; వేలాది నోళ్ళు ఉన్నా చెప్పలేరు.
ఆయుశ్చ బ్రహ్మణా స్వల్పం యది స్యాద్ద్విజసత్తమ । తదా మాధవమాసస్య ఫలం కథయితుం భవేత్
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, బ్రహ్మదేవుడు నిర్ణయించిన మనిషి ఆయుష్సు తక్కువగా ఉంటే, మాధవ మాసంలో చేసే పుణ్యఫలాలను పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యమే.
మహానిరయకర్షాగ్ని మాధవో మాధవో యథా । బ్రహ్మహత్యాదికం పాపమగమ్యాగమనాదికమ్
ఎలా మహానరకాగ్ని మనిషిని లాగిపోతుందో, అలాగే మాధవ మాసం కూడా బ్రహ్మహత్య వంటి మహాపాపాలు, నిషిద్ధ ప్రదేశాలకు వెళ్లడం వల్ల కలిగే పాపాలు అన్నింటినీ నాశనం చేస్తుంది.
కామాకామకృతం పాపమేతి పాతకమేవ చ । ఉపపాపరహస్యం చ సంకరీకరణం పరమ్
ఇచ్చాపూర్వకంగా లేదా అనుకోకుండా చేసిన పాపాలు, పెద్ద పెద్ద దోషాలు, చిన్న చిన్న పాపాల రహస్యాలు, వర్ణసంకరత వల్ల కలిగే అతి పెద్ద అపవిత్రతలు —
జాతిభ్రంశకరం ఘోరమపాత్రీకరణం తథా । మలావహం ప్రకీర్ణం చ వాఙ్మనః కాయ సంభవమ్
వర్ణభ్రష్టతకు కారణమయ్యే భయంకరమైన పనులు, దానం చేయడానికి అర్హత కోల్పోయే దోషాలు, మలినతను తెచ్చే, చెదిరిపోయిన, మాటతో, మనసుతో, శరీరంతో జరిగే పాపాలు —
మాధవో నిర్దహేన్మాసో విధినా సముపాసితః । కల్పకోటిసహస్రాణి కల్పకోటి శతాని చ
ఈ అన్నిటినీ మాధవ మాసాన్ని విధిగా ఆచరించినవాడు పూర్తిగా దహించగలడు. అలాంటి వాడు లక్షలాది కల్పాలు, కోట్లాది కల్పాలు సుఖంగా ఉంటాడు.
వసేద్విష్ణుపురే శ్రీమాన్మాధవే యోఽర్చయేద్ధరిమ్
మాధవ మాసంలో హరిదేవుని ఆరాధించినవాడు, ఆ మహాభాగ్యుడు విష్ణుపురిలో నివసిస్తాడు.
ఋషయ ఊచుః - భూయో వద మహాభాగ రామచారిత్రమద్భుతమ్ । రామమాహాత్మ్యసర్వస్వం భక్తానాం ప్రీతిదాయకమ్
ఋషులు ఇలా అన్నారు — మహాభాగుడా, మాకు మళ్లీ రాముని అద్భుతమైన చరిత్రను, రాముని మహిమలోని సారాన్ని, భక్తులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే కథను చెప్పండి.
సూత ఉవాచ- అశ్వమేధం క్రతువరం కృత్వా దాశరథిర్యథా
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — దశరథుని కుమారుడు అశ్వమేధ యాగాన్ని, యాగాల్లో శ్రేష్ఠమైనదాన్ని నిర్వహించిన తరువాత —
ప్రవృత్తో లోకకృత్యేషు శాస్త్రకృత్యేషు కోవిదః । అయోధ్యాం గంతుకామేన శంకరేణ మహాత్మనా
లోకంలో జరిగే పనుల్లోను, శాస్త్రకార్యాల్లోను నిపుణుడైన మహాత్ముడు శంకరుడు, అయోధ్యకు వెళ్లాలని ఆశించి —
పార్వత్యా సహ దేవేన ఉషితః సరయూతటే । మునయస్తం సమభ్యేత్య శంకరం విశ్వరూపిణమ్
పార్వతితో కలిసి దేవుడు సరయూ నదీ తీరంలో ఉండగా, మునులు ఆ విశ్వరూపుడైన శంకరుని దగ్గరకు వచ్చారు.
కశ్యపాద్యా మహాత్మానః పప్రచ్ఛురమితౌజసమ్ । స్వాగతం తే మునిశ్రేష్ఠ సభార్యః కుత ఆగతః
కశ్యపుడు మొదలైన మహర్షులు, అపారమైన తేజస్సున్న శంకరుని అడిగారు — మునిశ్రేష్ఠా! నీ భార్యతో కలిసి స్వాగతం. మీరు ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు?
కిమాగమనకృత్యం తే కం దేశం గంతుముద్యతః । శంకర ఉవాచ- అహం శంభురితి ఖ్యాతో విప్రో హిమగిరిస్థితః
నీ రాకయొక్క కారణం ఏమిటి? ఏ ప్రాంతానికి వెళ్లాలని ఉద్దేశించావు? శంకరుడు ఇలా అన్నాడు — నేను శంభువు అని ప్రసిద్ధి చెందిన బ్రాహ్మణుడిని, హిమవంతంలో నివసిస్తున్నాను.
ద్రష్టుం చ రాఘవం గచ్ఛే మమ కార్యం మహత్తతః । మామాహ్వయతి రాజాసౌ పురాణశ్రవణే రతః
రాఘవుని దర్శించడానికి నేను వెళ్తున్నాను. నాకు ఒక గొప్ప పని ఉంది. పురాణకథలు వినడంలో ఆసక్తి ఉన్న ఆ రాజు నన్ను పిలిచాడు.
ఆగచ్ఛంతు భవంతోఽపి రాఘవః పరితుష్యతి । తతస్తే మునయః శంభుర్యయూ రామదిదృక్షయా
మీరు అందరూ కూడా రండి, రాఘవుడు ఆనందపడతాడు. అప్పుడు ఆ మునులు, శంభువుతో కలిసి, రాముని దర్శించడానికి వెళ్లారు.
తానాగతాన్వసిష్ఠస్తు జ్ఞాత్వా రామాయ చోక్తవాన్ । తతః సత్వరముత్థాయ నిర్యయౌ స పురోహితః
వారు వచ్చిన విషయాన్ని వసిష్ఠుడు తెలుసుకొని, రామునికి చెప్పాడు. వెంటనే పురోహితుడు త్వరగా లేచి బయటకు వెళ్లాడు.
అర్ఘ్యపాద్యాదికైస్సర్వాన్పూజయామాస తానృషీన్ । గృహరాజం తతః సర్వాన్ప్రావేశయదరిందమః
అందరు మునులను పాద్యార్ఘ్యాదులతో సత్కరించాడు. ఆ తర్వాత శత్రువులను జయించిన రాముడు వారిని రాజప్రాసాదంలోకి ఆహ్వానించాడు.
ప్రత్యేకమాసనం దత్వా స్వాగతోక్త్యాసనస్థితాన్ । క్రమేణ రఘుశార్దూలః పూజయామాస తానృషీన్
ప్రతి ఒక్కరికి ఆసనం ఇచ్చి, స్వాగతం పలికి, వారు కూర్చునేలా చూసి, రఘువంశంలో శ్రేష్ఠుడు అయిన రాముడు వారిని క్రమంగా సత్కరించాడు.
వాచా మధురయా ప్రీణన్నిదమాహాసనస్థితాన్ । శ్రీరామ ఉవాచ- అద్య మే సఫలం జన్మ ప్రాప్తమద్య తపః ఫలమ్
ఆసనంలో కూర్చున్న వారిని మధురమైన మాటలతో సంతోషపరిచాడు. శ్రీరాముడు ఇలా అన్నాడు — నేడు నా జన్మ సార్థకమైంది; నేడు నా తపస్సు ఫలితాన్ని పొందింది.