రమయంతి న సత్వస్థాస్తేనరాః స్వర్గగామినః । సదా కర్మయథోక్తేన కుర్వంతి విహితాని చ
ఇతరుల భార్యల పట్ల ఆకర్షణ చూపని, సత్ప్రవర్తనలో స్థిరంగా ఉండేవారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, ఎప్పుడూ నియమించిన కర్మలను విధిగా చేసే వారు కూడా స్వర్గానికి అర్హులు.
ఆత్మశక్తిం చ విజ్ఞాయ తే నరాః స్వర్గగామినః । మనో వాక్కాయికే ధర్మే శ్రద్ధాం యః కురుతే సదా
తమ శక్తిని తెలిసి, దానికి అనుగుణంగా నడుచుకునే వారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, మనసు, మాట, శరీర ధర్మంలో ఎప్పుడూ విశ్వాసం ఉంచేవారు కూడా స్వర్గానికి అర్హులు.
సాధూనాం సంమతో యశ్చ స భవేద్దేవతాతిథిః । వచోవేగం మనోవేగం యో వేగముదరోద్భవమ్
సద్గుణులు మెచ్చినవాడు దేవతలకు అతిథి వలె. ఎవరు మాట వేగాన్ని, మనస్సు వేగాన్ని, ఆకలితో వచ్చే వేగాన్ని నియంత్రిస్తారో వారు గొప్పవారు.
ఉపస్థవేగం సహతే స స్వర్గీ జాయతే నరః । యేషాం గుణేషు సంతోషో వాణీ యేషాం శ్రుతం ప్రతి
ఇంద్రియ వేగాన్ని సహించే వాడు స్వర్గానికి చేరతాడు. ఎవరి గుణాలలో సంతృప్తి ఉంటుందో, ఎవరి మాట వినిన విషయానికి గౌరవంగా ఉంటుందో వారు కూడా అర్హులు.
పరమార్థే మతిర్యేషాం తే శిష్టాః స్వర్గగామినః । వ్రతం రక్షంతి యే కోపాచ్ఛ్రియం రక్షంతి మత్సరాత్
పరమార్థంలో మనస్సు నిలిపినవారు శ్రేష్ఠులు, స్వర్గానికి పోతారు. కోపంతో వ్రతాన్ని, అసూయతో ధనాన్ని కాపాడేవారు కూడా అర్హులు.
విద్యాం మానాపమానాభ్యామాత్మానం తు ప్రమాదతః । మతిం రక్షంతి యే లోభాన్మనో రక్షంతి కామతః
విద్య వల్ల గర్వపడని వారు, గౌరవం లేదా అవమానంతో ప్రభావితమవని వారు, లోభం వల్ల బుద్ధిని, కామం వల్ల మనస్సును కాపాడేవారు స్వర్గానికి అర్హులు.
ధర్మం రక్షంతి దుఃసంగాత్తే నరాః స్వర్గగామినః । ఏకాదశ్యాం చ విధివదుపవాసపరాయణాః
దుష్టులతో కలవకుండా ధర్మాన్ని కాపాడేవారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, ఏకాదశి రోజున నియమంగా ఉపవాసం చేసే వారు కూడా అర్హులు.
శుక్లేఽసితే చ యే విప్ర తే నరాః స్వర్గగామినః । మాతేవ సర్వబాలానామౌషధం రోగిణా మివ
బ్రాహ్మణా, శుక్లపక్షంలోనూ, కృష్ణపక్షంలోనూ ఉపవాసం చేసే వారు స్వర్గానికి పోతారు. వారు పిల్లలకు తల్లి లాగా, రోగులకు మందు లాగా ఉంటారు.
రక్షార్థం సర్వలోకానాం నిర్మితైకాదశీ తిథిః । ఏకాదశీ సమం కించిత్పాదత్రాణం న విద్యతే 5.96.
ప్రపంచాల రక్షణ కోసం ఏకాదశి తిథిని సృష్టించారు. ఏకాదశికి సమానమైనది, దాని వంతు కూడా, విమోచనానికి మరొకటి లేదు.
తాముపోష్య విధానేన పురుషాః స్వర్గగామినః । ఏకాదశేన్ద్రియైః పాపం యత్కృతం భవతి ద్విజ
ఆ నియమానుసారం ఏకాదశిని ఆచరించే వారు, బ్రాహ్మణా, స్వర్గానికి అర్హులవుతారు. మన పదకొండు ఇంద్రియాలతో చేసిన పాపం —
నరో నిర్ద్ధూయ తత్తూర్ణం ప్రీతః స్వర్గతిమాన్భవేత్ । అశ్వమేధసహస్రాణి రాజసూయశతాని చ
ఆ మనిషి ఆ పాపాన్ని త్వరగా తొలగించుకొని, ఆనందంగా స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. వందలు అశ్వమేధ యాగాలు, నూరడుగులు రాజసూయ యాగాలు చేసినా —
ఏకాదశ్యుపవాసస్య కలాం నార్హంతి షోడశీమ్ । ఏకతః క్రతవః సర్వే సర్వతీర్థతపాంసి చ
ఏకాదశి ఉపవాసానికి పదహారు వంతులలో ఒక వంతు ఫలాన్నికూడా ఆ యాగాలు, అన్ని తీర్థయాత్రలు ఇవ్వలేవు. ఒకవైపు అన్ని యాగాలు, అన్ని తీర్థతపస్సులు ఉన్నా —
మహాదానాదిదానాని వ్రతం వైష్ణవమేకతః । వైష్ణవవ్రతజో ధర్మో ధర్మో యజ్ఞాదిసంభవః
ఒకవైపు గొప్ప దానాలు, ఇతర దానాలు, మరోవైపు వైష్ణవ వ్రతం ఉన్నా, వైష్ణవ వ్రతం వల్ల కలిగే ధర్మం, యాగాల వల్ల కలిగే ధర్మాన్ని మించిపోతుంది.
ఏకత్ర తులితౌ ధాత్రా తత్ర పూర్వో భవేద్గురుః । హరివాసర భక్తానామచ్యుతానంతభాషిణామ్
ఈ రెండింటిని సృష్టికర్త తూచిలో వేసినా, వైష్ణవ వ్రతమే ఎక్కువ బరువుగా ఉంటుంది. హరివాసరాన్ని భక్తితో, అచ్యుతుని గురించి ఎల్లప్పుడూ మాట్లాడే వారికి —
నాహం శాస్తా విశేషేణ తేభ్యో విప్ర బిభేమ్యహమ్ । యేషాం పుత్రశ్చ పౌత్రశ్చ ఏకాదశ్యాముపోషితః
వారిపై నేను ప్రత్యేకంగా పాలకుడిని కాదు, బ్రాహ్మణా; వారి కొడుకులు, మనవళ్లు ఏకాదశిని ఆచరించినవారైతే, నేను కూడా భయపడతాను.
సహాత్మనా స పురుషాఞ్ఛతముద్ధరతే బలాత్ । ఉపోషణం తతః కుర్యాత్పక్షయోరుభయోరపి
అలాంటి మనిషి తనతో పాటు వంద మందిని బలవంతంగా ఉద్ధరించగలడు. అందుకే, రెండు పక్షాలలోనూ ఉపవాసాన్ని ఆచరించాలి.
ఏకాదశ్యాం స పురుషో భుక్తిముక్త్యేకభాజనమ్ । జయా చ విజయా చైవ జయంతీ పాపనాశినీ
ఏకాదశినాడు ఆ మనిషి భోగమూ, మోక్షమూ రెండింటికీ అర్హుడవుతాడు. జయ, విజయ, జయంతి — ఇవన్నీ పాపాలను నశింపజేసేవి —
త్రిస్పృశా వంజులీ చైవ పక్షసంవర్ధినీ వరా । తిలదుగ్ధా పరా జ్ఞేయా అఖండద్వాదశీ తథా
త్రిస్పృశ, వంజులి, పక్షసంవర్ధిని అనే ఉత్తమమైనవి, తిలదుగ్ధ అనే శ్రేష్ఠమైనది, అలాగే అఖండ ద్వాదశి కూడా —
మనోరథాఖ్యా చ పరా భీమద్వాదశికా తథా । ఇత్యేవమాదయో భేదా ద్వాదశ్యాః సంత్యనేకశః
మనోరథ అనే పేరుతో, భీమ ద్వాదశి కూడా ఉంది. ఇలా ఇవన్నీ, ఇంకా ఇతర ద్వాదశి రూపాలు అనేకంగా ఉన్నాయి.
వ్రతేష్వేతేషు యే శక్తా జ్ఞేయాస్తే బ్రహ్మణి స్థితాః । శ్రోతారో ధర్మశాస్త్రాణాం ధర్మప్రత్యయ సంగతాః
ఈ వ్రతాలను ఆచరించగలిగినవారు బ్రహ్మంలో స్థిరమైనవారిగా గుర్తించాలి. ధర్మశాస్త్రాలను వినేవారు, ధర్మంపై నమ్మకంతో కూడినవారు —
ప్రియంకరాశ్చ బాలానాం స్వర్గలోకం వ్రజంతి తే । మాసిమాస్యేకదివసే దర్శే శ్రాద్ధవ్రతా నరాః
పిల్లలకు ప్రియమైనవారు, వారు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతారు. ప్రతి నెలలో అమావాస్య లేదా పౌర్ణమి రోజున శ్రాద్ధవ్రతం చేసే మనుషులు —
తృప్యంతి పితరో యేషాం తే ధన్యాః స్వర్గగామినః । భోజనేషూపపన్నేషు భోజ్యం యచ్ఛంతి సాదరాత్
వారి పితృదేవతలు తృప్తిపొందుతారు, వారు ధన్యులు, స్వర్గానికి పోవుదురు. భోజన సమయాల్లో, గౌరవంగా ఇచ్చినది ఏదైనా —
అభిన్నముఖరాగేణ శిష్టాస్తే స్వర్గగామినః
మారని ముఖవర్ణంతో, మంచి ప్రవర్తనతో ఉన్నవారు, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
యే భక్తిమంతో మధుసూదనస్య నారాయణస్యాఖిలనాయకస్య । సత్యేన హీనా రజసాపి యుక్తా గచ్ఛంతి తే నాకమనంతపుణ్యాః
మధుసూదనుడు, నారాయణుడు, సమస్త లోకనాయకుడైన ఆయనపై భక్తి ఉన్నవారు, నిజాయితీ లేకపోయినా, రజోగుణంతో ఉన్నా, వారు అనంతమైన పుణ్యంతో స్వర్గానికి చేరుతారు.
వితస్తాం యమునాం సీతాం పుణ్యాం గోదావరీం నదీమ్ । సేవంతే యే శుభాచారాః స్నానదానపరాయణాః
వితస్త, యమున, సీత, పవిత్రమైన గోదావరి నదులను సేవించే, స్నానం, దానం చేయడంలో నిమగ్నమైన మంచి ప్రవర్తన కలిగినవారు —
న తే పశ్యంతి పంథానం నరకస్య కదాచన । యే నర్మదాయామిహ శర్మదాయాం మజ్జంతి తుష్యంత్యపి దర్శనేన
వారు ఎప్పుడూ నరక మార్గాన్ని చూడరు. నర్మదా అనే ఆనందాన్ని ఇచ్చే నదిలో స్నానం చేసే వారు, ఆమెను చూసినంత మాత్రాన కూడా తృప్తిపొందుతారు.
విధూయ పాపాని మహేశలోకం గచ్ఛంతి తే తత్ర చిరం రమంతే
తమ పాపాలు తుడిచివేసుకుని, వారు మహేశ్వరుని లోకానికి వెళ్ళి, అక్కడ చాలా కాలం ఆనందంగా ఉంటారు.
స్నాతాశ్చర్మనదీ తీరే త్రిరాత్రం నియతా నరాః । వ్యాసాశ్రమే విశేషేణ తే నరా నాకినః స్మృతాః
కర్మనదీ తీరంలో స్నానం చేసి, మూడు రాత్రులు నియమంగా ఉండేవారు, ముఖ్యంగా వ్యాసాశ్రమంలో, ఆ మనుషులు దేవతల వాసస్థలంలో నివసించేవారిగా భావించబడతారు.
గంగాజలే ప్రయాగే చ కేదారే పుష్కరే తథా । వ్యాసాశ్రమే ప్రభాసే చ మృతాస్తే విష్ణుగామినః
ప్రయాగలో గంగాజలంలో, కేదారంలో, పుష్కరంలో, వ్యాసాశ్రమంలో లేదా ప్రభాసలో మరణించినవారు, వారు విష్ణువుని లోకానికి వెళ్ళుతారు.
ద్వారవత్యాం కురుక్షేత్రే యోగాభ్యాసేన వా మృతాః । హరిరిత్యక్షరం వక్త్రే యేషాం తే న పునర్భవాః
ద్వారకలో, కురుక్షేత్రంలో లేదా యోగాభ్యాసంతో మరణించినవారు, వారి నోటిలో 'హరి' అనే పదం ఉన్నవారు, వారికి మళ్లీ జననం ఉండదు.