హైతుకో నాస్తికో యస్తు స నరో నిరయాలయః । మనసా యోఽన్యభావేన వచసా చాన్యథా వదేత్
కారణాల మీద నమ్మకం ఉంచి నాస్తికుడై ఉండే వాడు నరకవాసి. మనసులో ఒకటి ఉంచి, మాటలో వేరేలా మాట్లాడేవాడు—
హృదయం కలుషం కుర్యాత్స నరో నరకే వసేత్ । అవమన్య చ యే యాంతి భగవత్కీర్తనం నరాః
హృదయాన్ని మలినంగా చేసుకునే వాడు నరకంలో ఉంటాడు. భగవంతుని కీర్తన జరుగుతున్నప్పుడు దాన్ని తక్కువగా చూసే వారు—
తే యాంతి నరకం ఘోరం తేన పాపేన కర్మణా । పశ్యంతో భగవద్ద్వారం నామశాస్త్ర పరిచ్ఛదమ్
ఆ పాపమైన పనివల్ల, భగవంతుని ద్వారం, ధర్మశాస్త్రాల పేర్లు కనబడుతున్నా కూడా, వారు భయంకరమైన నరకానికి పోతారు.
అకృత్వా తత్ప్రణామాది తే యాంతి నరకౌకసః । వినాపరాధేన నరాః కృత్వా పత్న్యధివేదనమ్
ఆ స్థలంలో నమస్కారం చేయకుండా ఉండేవారు నరకంలో పడతారు. అలాగే, ఎలాంటి తప్పు లేకపోయినా భార్యతో కఠినంగా మాట్లాడేవారు కూడా నరకానికి వెళ్తారు.
త్యజంతి సుకలత్రం యే తే యాంతి నరకే నరాః । న శృణోతి గురోర్వాక్యం ధర్మశాస్త్రం చ యో నరః
మంచి భార్యను వదిలేసే వారు నరకంలో పడతారు. గురువు మాటలు, ధర్మశాస్త్రం వినని మనిషి కూడా అలాగే నరకానికి వెళ్తాడు.
పరేషాం చేతసః క్లేశకారీ నిరయగో భవేత్ । పశ్యతాం బంధు బాలానాం ప్రకర్షీ మిష్టమశ్నుతే
ఇతరుల మనసుకు బాధ కలిగించేవాడు నరకవాసి అవుతాడు. బంధువులు, పిల్లలు చూస్తుండగానే, అతను ఎక్కువ ఆనందాలు అనుభవిస్తాడు.
స యాతి నరకం ఘోరం కేవలోదరపూరకః । తులా మకర మేషేషు ప్రాతః స్నానం న యశ్చరేత్
తన పొట్ట నింపుకోవడమే ధ్యేయంగా పెట్టుకున్నవాడు భయంకరమైన నరకానికి పోతాడు. అలాగే, తుల, మకర, మేష రాశుల్లో ఉదయం స్నానం చేయని వాడు కూడా నరకానికి వెళ్తాడు.
నద్యాదిషు చ నాస్తిక్యస్తస్య స్యాన్నరకాలయః । వైష్ణవం జనమాలోక్య నాభ్యుత్థానం కరోతి యః
నదుల్లో లేదా అలాంటి ప్రదేశాల్లో నమ్మకం లేని వాడికి నరకమే నివాసం. విష్ణుభక్తుడిని చూసి లేచి గౌరవించని వాడు కూడా నరకానికి వెళ్తాడు.
ప్రణయాదరతో విప్ర స నరో నరకాతిథిః । కాష్ఠైర్వా శంకుభిర్వాపి శూలైరశ్మభిరేవ చ
ప్రేమతో, గౌరవంతో పలకరించని వాడు నరకానికి అతిథి అవుతాడు. మార్గాన్ని దారిలో మట్టికట్టలు, కఠిన వస్తువులతో అడ్డుకునేవారు కూడా నరకంలో పడతారు.
యే మార్గాంశ్చైవ రుంధంతి తే వై నిరయగామినః । ఆద్యం పురుషమీశానం సర్వలోకమహేశ్వరమ్
ఇలా మార్గాలను అడ్డుకునేవారు నిశ్చయంగా నరకానికి వెళ్తారు. అలాగే, సమస్త లోకాల అధిపతి అయిన పరమాత్మను ధ్యానించని వారు కూడా నరకవాసులు.
న చిన్తయంతి యే విష్ణుం తే వై నిరయగామినః । క్షేత్రవృత్తి గృహచ్ఛేదం ప్రీతిచ్ఛేదం చ యే నరాః
విష్ణువును ధ్యానించని వారు నరకానికి పోతారు. పొలాలు, ఇళ్ళను నాశనం చేయడం లేదా ప్రేమను విచ్ఛిన్నం చేయడం చేసే మనుషులు కూడా నరకవాసులు.
ఆశాచ్ఛేదం చ కుర్వంతి తే నరా నరకౌకసః । ఆగతాన్భోజనార్థం చ బ్రాహ్మణాన్వృత్తికర్శితాన్
ఆశను కోల్పోయేలా చేసే వారు నరకంలో నివసిస్తారు. జీవనోపాధితో అలసిపోయి, భోజనం కోసం వచ్చిన బ్రాహ్మణులను పరీక్షించే మూర్ఖుడు కూడా నరకానికి పోతాడు.
యః పరీక్షేత మూఢాత్మా స జ్ఞేయో నరకాతిథిః । అనాథం వైష్ణవం దీనం రోగార్తం వృద్ధమేవ చ
అలాంటి మూర్ఖుడు నరకానికి అతిథి అని తెలుసుకోవాలి. అనాధ, విష్ణుభక్తుడు, దరిద్రుడు, రోగి, వృద్ధుడు—వారిని కరుణించని వారు కూడా నరకవాసులు.
నానుకంపంతి యే మూఢాస్తే వై నిరయగామినః । నియమాంస్తు సమాదాయ యే పశ్చాదజితేంద్రియాః
కరుణ చూపని మూర్ఖులు నిశ్చయంగా నరకానికి వెళ్తారు. నియమాలు తీసుకుని, తరువాత ఇంద్రియాలను అదుపు చేయకుండా వాటిని ఉల్లంఘించేవారు కూడా నరకవాసులు.
విలోపయంతి తాన్భూయస్తే వై నిరయగామినః । శృణు విప్ర యథా యాంతి నరాః స్వర్గం దయాలవః
అలాంటి నియమాలను మళ్లీ మళ్లీ ఉల్లంఘించేవారు నరకానికి పోతారు. బ్రాహ్మణా! ఇప్పుడు విను, దయగలవారు ఎలా స్వర్గానికి చేరుకుంటారో చెబుతాను.
సమాసేనైవ వక్ష్యామి కించిత్తే గౌరవాదహమ్ । యేఽర్చయంతి హరిం దేవంజిష్ణుం విష్ణుం సనాతనమ్
సంక్షిప్తంగా, గౌరవంతో చెబుతున్నాను. హరి, విజయవంతుడు, శాశ్వతమైన విష్ణువును ఆరాధించే వారు స్వర్గానికి చేరుకుంటారు.
నారాయణమజం కృష్ణం విష్వక్సేనం చతుర్భుజమ్ । ధ్యాయంతి పురుషం దివ్యమచ్యుతం యే స్మరంతి చ
నారాయణుడు, అజుడు, కృష్ణుడు, విశ్వక్సేనుడు, నాలుగు చేతులు కలవాడు—ఈ దివ్యమైన, అవినాశి పురుషుడిని ధ్యానించే వారు, స్మరించే వారు కూడా స్వర్గానికి చేరుకుంటారు.
లభంతే తేఽచ్యుతస్థానం శ్రుతిరేషా పురాతనీ । ఇదమేవహి మాంగల్యమిదమేవ ధనార్జనమ్
వారు అచ్యుతుని స్థానాన్ని పొందుతారు. ఇది పురాతనమైన ఉపదేశం. ఇదే శుభం, ఇదే నిజమైన సంపద.
జీవితస్య ఫలం చైతద్యద్దామోదరకీర్తనమ్ । కీర్తనాద్దేవదేవస్య విష్ణోరమితతేజసః
జీవితానికి ఫలితం ఇదే—దామోదరుని కీర్తన చేయడం. దేవతల దేవుడైన, అపారమైన తేజస్సు గల విష్ణువును కీర్తించడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోతాయి.
దురితాని విలీయంతే తమాంసీవ దినోదయే । గాథాం గాయంతి యే నిత్యం వైష్ణవీం శ్రద్ధయాన్వితాః
పాపాలు, పగలు వచ్చినప్పుడు చీకటి పోయినట్టు, నశించిపోతాయి. నమ్మకంతో ప్రతిరోజూ వైష్ణవ గీతాన్ని పాడేవారు అలా పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతారు.
స్వాధ్యాయనిరతా నిత్యం తే నరాః స్వర్గగామినః । సర్వాన్క్లేశాన్పరిత్యజ్య విష్ణుమేవ స్తువంతి యే
ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉండి, అన్ని బాధలను విడిచిపెట్టి కేవలం విష్ణువును మాత్రమే స్తుతించే వారు, ఆ మనుషులు నిశ్చయంగా స్వర్గానికి పోతారు.
స్వధర్మనిరతా ధీరాస్తే నరాః స్వర్గగామినః । వాసుదేవజపాసక్తానపి పాపకృతో జనాన్
తమ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండే ధీరులు స్వర్గానికి అర్హులు. అలాగే వాసుదేవుని నామస్మరణలో లీనమై ఉన్న పాపులు కూడా స్వర్గానికి చేరుతారు.
నోపసర్పన్తి తాన్విప్ర యమదూతాశ్చ దారుణాః । నాన్యత్పశ్యన్తి జంతూనాం విహాయ హరికీర్తనమ్
బ్రాహ్మణా, హరికీర్తనలో నిమగ్నమైన వారివద్దకు యమదూతలు దగ్గరపడరు. వారు జీవులలో హరికీర్తన తప్ప మరొకదాన్ని చూడరు.
సర్వపాపప్రశమనం ప్రాయశ్చిత్తం ద్విజోత్తమ । యే యాచితాః ప్రహృష్యంతి ప్రియం దత్వా వదంతి చ
ఉత్తమ ద్విజుడా, ఎవరు అడిగినప్పుడు ఆనందంగా తమకు ఇష్టమైనదాన్ని ఇచ్చి, మధురంగా మాట్లాడతారో, వారు అన్ని పాపాలను తొలగించే వారు, నిజమైన ప్రాయశ్చిత్తమూ అవే.
త్యక్తదానఫలా యే చ తే నరాఃస్వర్గగామినః । వర్జయంతి దివాస్వాపం నరాః సర్వసహాశ్చ యే
దానం చేసిన ఫలితాన్ని ఆశించకుండా వదిలేసినవారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, పగలు నిద్రపోకుండా, అన్నింటిని సహించే మనుషులూ స్వర్గానికి అర్హులు.
పర్వణ్యాశ్రయభూతా యే తే మర్త్యాః స్వర్గగామినః । ద్విషతామపి యే దోషాన్న వదంతి కదాచన
పర్వదినాల్లో నియమాలను పాటించే మానవులు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, శత్రువుల లోపాలను ఎప్పుడూ చెప్పని వారు కూడా స్వర్గానికి అర్హులు.
కీర్తయంతి గుణాంశ్చైవ తే నరాః స్వర్గగామినః । యే పరేషాం శ్రియం దృష్ట్వా న వితప్యంతి మత్సరాత్
ఇతరుల గుణాలను ప్రశంసించే వారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, ఇతరుల ఐశ్వర్యాన్ని చూసి అసూయతో బాధపడని వారు కూడా స్వర్గానికి అర్హులు.
ప్రహృష్టాశ్చాభినందంతి తే నరాః స్వర్గగామినః । ప్రవృత్తౌ చ నివృత్తౌ చ శ్రుతిశాస్త్రోక్తమేవ చ
ఇతరుల విజయాన్ని హర్షంతో అభినందించే వారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, కర్మలోనూ, విరమణలోనూ, శాస్త్రాలు చెప్పిన విధానాన్ని గౌరవించే వారు కూడా స్వర్గానికి అర్హులు.
ఆదరంతి ప్రతీతా యే తే నరాః స్వర్గగామినః । యస్మిన్కస్మిన్కులే జాతా దయావంతో యశస్వినః
ఏ కుటుంబంలో పుట్టినా, నిష్ఠతో, దయతో, మంచి పేరు పొందిన వారు స్వర్గానికి పోతారు.
సానుక్రోశాః సదాచారాస్తే నరాః స్వర్గగామినః । యే పూతాః పరదారాంశ్చ కర్మణా మనసా గిరా
దయతో, మంచి ప్రవర్తనతో ఉండేవారు స్వర్గానికి పోతారు. అలాగే, ఇతరుల భార్యల పట్ల మనసులో, మాటలో, కర్మలో పవిత్రంగా ఉండేవారు కూడా స్వర్గానికి అర్హులు.