కామాద్వా యది వా మోహాత్స యాతి నరకం నరః । అయాజ్యయాజకశ్చైవ యాజ్యానాం చ వివర్జకః
కామంతోనో, మాయతోనో అలా చేసినా, అలాంటి వారు నరకానికి వెళ్తారు. చేయకూడని యజ్ఞాలు చేసి, చేయాల్సినవి వదిలిపెట్టేవారు—
విరతో విష్ణువిద్యాసు స భుంక్తే నరకాన్బహూన్ । అదత్వా పితృదేవేభ్యో విప్రేభ్యో మర్త్యబంధుషు
విష్ణువు జ్ఞానాన్ని వదిలిపెట్టినవాడు అనేక నరకాలను అనుభవిస్తాడు. పితృదేవతలకు, దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు, మానవ బంధువులకు దానం చేయకుండా ధనంతో మరణించే పాపి—
సధనో మ్రియతే పాపః స యాతి నరకాన్బహూన్ । సర్వాణ్యన్నాని సిద్ధాని పాకభేదం కరోతి యః
ధనంతో మరణించిన పాపి అనేక నరకాలకు పోతాడు. అన్నం సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు వంటలో తేడాలు చేసే వారు—
అవైశ్వదేవం భుంజీత స యాతి నరకం చిరమ్ । బహుద్రోహేణ భూతానాం యేఽజయంతి ధనం ద్విజ
వైశ్వదేవం చేయకుండా తినేవాడు చాలా కాలం నరకంలో ఉంటాడు. ప్రాణులకు అన్యాయం చేసి ధనం సంపాదించే వారు, బ్రాహ్మణుడా—
ధనవంతో నిరయగా దాంభికా దుఃఖభాగినః । నాస్తిక్యాదథ వా లోభాన్మోహాత్కాలే యథోదితే
ధనవంతులు, మాయతో జీవించే వారు, దుర్మార్గులు నరకానికి పోతారు. నాస్తికత్వం, లోభం, మాయ వల్ల అయినా, నిర్ణీత సమయంలో—
భక్త్యా న శ్రాద్ధదా యే స్యుః పచ్యంతే నరకేషు తే । దీయమానస్య విత్తస్య బ్రాహ్మణేభ్యస్తు పాపకృత్
భక్తితో శ్రాద్ధం చేయని వారు నరకంలో ఉడికిపోతారు. బ్రాహ్మణులకు ధనం ఇస్తున్నప్పుడు దాన్ని అడ్డుకునే పాపి—
విఘ్నమాచరతే యోఽసౌ నరో నిరయగో భవేత్ । సామాన్య దక్షిణాం లబ్ధ్వా గృహ్ణాత్యేకో విమోహతః
బ్రాహ్మణులకు ధానం ఇస్తున్నప్పుడు అడ్డుపడే వాడు నరకవాసి అవుతాడు. ఒకరు మాయతో సామాన్య దక్షిణను ఒంటరిగా తీసుకుంటే—
నాస్తిక్యభావనిరతో నరః స్యాన్నరకాలయే । అసహిష్ణుతయా తస్య గుణానాం కారణం భవేత్
నాస్తిక భావనలో మునిగిపోయిన వాడు నరకంలో నివసిస్తాడు. అతని అసహనమే అతని దోషాలకు కారణమవుతుంది.
మహత్పాపం సముత్పన్నం కారణం నరకస్య తత్ । నిర్దోషాం సుహృదాం భార్యాం త్యజన్కాలేన యాతి యః
ఇది గొప్ప పాపానికి కారణమవుతుంది, అదే నరకానికి దారి. నిందలేని, మిత్రురాలైన భార్యను సమయానికి వదిలేసే వాడు—
న వహేత యశస్తేషాం స నరో నరకే పతేత్ । అధర్మం ధర్మమితి యో వదన్మోహవశం గతః
ఆమె గౌరవాన్ని నిలబెట్టడు; అలాంటి మనిషి నరకంలో పడతాడు. మాయవశుడై అధర్మాన్ని ధర్మమని చెప్పేవాడు—
హైతుకో నాస్తికో యస్తు స నరో నిరయాలయః । మనసా యోఽన్యభావేన వచసా చాన్యథా వదేత్
కారణాల మీద నమ్మకం ఉంచి నాస్తికుడై ఉండే వాడు నరకవాసి. మనసులో ఒకటి ఉంచి, మాటలో వేరేలా మాట్లాడేవాడు—
హృదయం కలుషం కుర్యాత్స నరో నరకే వసేత్ । అవమన్య చ యే యాంతి భగవత్కీర్తనం నరాః
హృదయాన్ని మలినంగా చేసుకునే వాడు నరకంలో ఉంటాడు. భగవంతుని కీర్తన జరుగుతున్నప్పుడు దాన్ని తక్కువగా చూసే వారు—
తే యాంతి నరకం ఘోరం తేన పాపేన కర్మణా । పశ్యంతో భగవద్ద్వారం నామశాస్త్ర పరిచ్ఛదమ్
ఆ పాపమైన పనివల్ల, భగవంతుని ద్వారం, ధర్మశాస్త్రాల పేర్లు కనబడుతున్నా కూడా, వారు భయంకరమైన నరకానికి పోతారు.
అకృత్వా తత్ప్రణామాది తే యాంతి నరకౌకసః । వినాపరాధేన నరాః కృత్వా పత్న్యధివేదనమ్
ఆ స్థలంలో నమస్కారం చేయకుండా ఉండేవారు నరకంలో పడతారు. అలాగే, ఎలాంటి తప్పు లేకపోయినా భార్యతో కఠినంగా మాట్లాడేవారు కూడా నరకానికి వెళ్తారు.
త్యజంతి సుకలత్రం యే తే యాంతి నరకే నరాః । న శృణోతి గురోర్వాక్యం ధర్మశాస్త్రం చ యో నరః
మంచి భార్యను వదిలేసే వారు నరకంలో పడతారు. గురువు మాటలు, ధర్మశాస్త్రం వినని మనిషి కూడా అలాగే నరకానికి వెళ్తాడు.
పరేషాం చేతసః క్లేశకారీ నిరయగో భవేత్ । పశ్యతాం బంధు బాలానాం ప్రకర్షీ మిష్టమశ్నుతే
ఇతరుల మనసుకు బాధ కలిగించేవాడు నరకవాసి అవుతాడు. బంధువులు, పిల్లలు చూస్తుండగానే, అతను ఎక్కువ ఆనందాలు అనుభవిస్తాడు.
స యాతి నరకం ఘోరం కేవలోదరపూరకః । తులా మకర మేషేషు ప్రాతః స్నానం న యశ్చరేత్
తన పొట్ట నింపుకోవడమే ధ్యేయంగా పెట్టుకున్నవాడు భయంకరమైన నరకానికి పోతాడు. అలాగే, తుల, మకర, మేష రాశుల్లో ఉదయం స్నానం చేయని వాడు కూడా నరకానికి వెళ్తాడు.
నద్యాదిషు చ నాస్తిక్యస్తస్య స్యాన్నరకాలయః । వైష్ణవం జనమాలోక్య నాభ్యుత్థానం కరోతి యః
నదుల్లో లేదా అలాంటి ప్రదేశాల్లో నమ్మకం లేని వాడికి నరకమే నివాసం. విష్ణుభక్తుడిని చూసి లేచి గౌరవించని వాడు కూడా నరకానికి వెళ్తాడు.
ప్రణయాదరతో విప్ర స నరో నరకాతిథిః । కాష్ఠైర్వా శంకుభిర్వాపి శూలైరశ్మభిరేవ చ
ప్రేమతో, గౌరవంతో పలకరించని వాడు నరకానికి అతిథి అవుతాడు. మార్గాన్ని దారిలో మట్టికట్టలు, కఠిన వస్తువులతో అడ్డుకునేవారు కూడా నరకంలో పడతారు.
యే మార్గాంశ్చైవ రుంధంతి తే వై నిరయగామినః । ఆద్యం పురుషమీశానం సర్వలోకమహేశ్వరమ్
ఇలా మార్గాలను అడ్డుకునేవారు నిశ్చయంగా నరకానికి వెళ్తారు. అలాగే, సమస్త లోకాల అధిపతి అయిన పరమాత్మను ధ్యానించని వారు కూడా నరకవాసులు.
న చిన్తయంతి యే విష్ణుం తే వై నిరయగామినః । క్షేత్రవృత్తి గృహచ్ఛేదం ప్రీతిచ్ఛేదం చ యే నరాః
విష్ణువును ధ్యానించని వారు నరకానికి పోతారు. పొలాలు, ఇళ్ళను నాశనం చేయడం లేదా ప్రేమను విచ్ఛిన్నం చేయడం చేసే మనుషులు కూడా నరకవాసులు.
ఆశాచ్ఛేదం చ కుర్వంతి తే నరా నరకౌకసః । ఆగతాన్భోజనార్థం చ బ్రాహ్మణాన్వృత్తికర్శితాన్
ఆశను కోల్పోయేలా చేసే వారు నరకంలో నివసిస్తారు. జీవనోపాధితో అలసిపోయి, భోజనం కోసం వచ్చిన బ్రాహ్మణులను పరీక్షించే మూర్ఖుడు కూడా నరకానికి పోతాడు.
యః పరీక్షేత మూఢాత్మా స జ్ఞేయో నరకాతిథిః । అనాథం వైష్ణవం దీనం రోగార్తం వృద్ధమేవ చ
అలాంటి మూర్ఖుడు నరకానికి అతిథి అని తెలుసుకోవాలి. అనాధ, విష్ణుభక్తుడు, దరిద్రుడు, రోగి, వృద్ధుడు—వారిని కరుణించని వారు కూడా నరకవాసులు.
నానుకంపంతి యే మూఢాస్తే వై నిరయగామినః । నియమాంస్తు సమాదాయ యే పశ్చాదజితేంద్రియాః
కరుణ చూపని మూర్ఖులు నిశ్చయంగా నరకానికి వెళ్తారు. నియమాలు తీసుకుని, తరువాత ఇంద్రియాలను అదుపు చేయకుండా వాటిని ఉల్లంఘించేవారు కూడా నరకవాసులు.
విలోపయంతి తాన్భూయస్తే వై నిరయగామినః । శృణు విప్ర యథా యాంతి నరాః స్వర్గం దయాలవః
అలాంటి నియమాలను మళ్లీ మళ్లీ ఉల్లంఘించేవారు నరకానికి పోతారు. బ్రాహ్మణా! ఇప్పుడు విను, దయగలవారు ఎలా స్వర్గానికి చేరుకుంటారో చెబుతాను.
సమాసేనైవ వక్ష్యామి కించిత్తే గౌరవాదహమ్ । యేఽర్చయంతి హరిం దేవంజిష్ణుం విష్ణుం సనాతనమ్
సంక్షిప్తంగా, గౌరవంతో చెబుతున్నాను. హరి, విజయవంతుడు, శాశ్వతమైన విష్ణువును ఆరాధించే వారు స్వర్గానికి చేరుకుంటారు.
నారాయణమజం కృష్ణం విష్వక్సేనం చతుర్భుజమ్ । ధ్యాయంతి పురుషం దివ్యమచ్యుతం యే స్మరంతి చ
నారాయణుడు, అజుడు, కృష్ణుడు, విశ్వక్సేనుడు, నాలుగు చేతులు కలవాడు—ఈ దివ్యమైన, అవినాశి పురుషుడిని ధ్యానించే వారు, స్మరించే వారు కూడా స్వర్గానికి చేరుకుంటారు.
లభంతే తేఽచ్యుతస్థానం శ్రుతిరేషా పురాతనీ । ఇదమేవహి మాంగల్యమిదమేవ ధనార్జనమ్
వారు అచ్యుతుని స్థానాన్ని పొందుతారు. ఇది పురాతనమైన ఉపదేశం. ఇదే శుభం, ఇదే నిజమైన సంపద.
జీవితస్య ఫలం చైతద్యద్దామోదరకీర్తనమ్ । కీర్తనాద్దేవదేవస్య విష్ణోరమితతేజసః
జీవితానికి ఫలితం ఇదే—దామోదరుని కీర్తన చేయడం. దేవతల దేవుడైన, అపారమైన తేజస్సు గల విష్ణువును కీర్తించడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోతాయి.
దురితాని విలీయంతే తమాంసీవ దినోదయే । గాథాం గాయంతి యే నిత్యం వైష్ణవీం శ్రద్ధయాన్వితాః
పాపాలు, పగలు వచ్చినప్పుడు చీకటి పోయినట్టు, నశించిపోతాయి. నమ్మకంతో ప్రతిరోజూ వైష్ణవ గీతాన్ని పాడేవారు అలా పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతారు.