హత్యాయుతం పాపసహస్రముగ్రం గుర్వంగనాకోటినిషేవణం చ । స్తేయాది పాపాని చ కృష్ణభక్తైరజ్ఞానజాతాని లయం హ్రియంతే
పది వేల మందిని హత్య చేసినా, వెయ్యి పెద్ద పాపాలు చేసినా, గురువుల భార్యలను అనేకసార్లు అనుచితంగా సేవించినా, దొంగతనం వంటి పాపాలు చేసినా, కృష్ణ భక్తులు అవి తెలియక చేసినట్లయితే, అవన్నీ నశించిపోతాయి.
విష్ణుభక్తిమతావీర యత్కించిత్క్రియతేఽల్పకమ్ । సుకృతం సాధువిదుషా తదక్షయఫలం లభేత్
విష్ణువు భక్తి ఉన్నవాడు ఎంత చిన్న మంచి పని చేసినా, జ్ఞానులు దానికి ఎప్పటికీ తగ్గని ఫలితం ఉంటుందని చెబుతారు.
సందేహో నాత్ర కర్త్తవ్యో మాధవేమాసి మాధవమ్ । సమారాధ్య నరో భక్త్యా తత్తద్వాంచ్ఛితమాప్నుయాత్
ఇక్కడ ఏ సందేహం అవసరం లేదు. మాధవుడిని భక్తితో పూజించు. అలా పూజించినవాడు కోరినది ఏదైనా పొందగలడు.
అపత్యం ద్రవిణం రత్నం దారాహర్మ్యం హయా గజాః । సుఖాని స్వర్గమోక్షౌ చ న దూరే హరిభక్తితః
పిల్లలు, ధనం, రత్నాలు, భార్యలు, ఇళ్లు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, సుఖాలు, స్వర్గం, మోక్షం — ఇవన్నీ హరిభక్తికి దూరంగా ఉండవు.
ఏవం శాస్త్రోక్తవిధినా స్వల్పేనాపి న సంశయః । పాపస్య మహతోఽపి స్యాత్క్షయో వృద్ధిః సుకర్మణః
శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా చిన్న పని చేసినా, సందేహం లేదు — ఎంత పెద్ద పాపమైనా నశిస్తుంది, మంచి పనులు పెరుగుతాయి.
ఫలాధిక్యం భవేద్భూప త్వాధిక్యాద్భావకర్మణోః । సూక్ష్మా ధర్మస్య విజ్ఞేయా గతిస్తు వివిధైరపి
రాజా! ఫలితాల అధిక్యత భావం, కర్మం ఎంత బలంగా ఉందో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ధర్మ మార్గం చాలా సూక్ష్మంగా, అనేక విధాలుగా తెలుసుకోవాలి.
ప్రియో మాధవమాసోఽయం మాధవస్య మహాత్మనః । ఏకోప్యనుష్ఠితో లోకైః సమగ్రేప్సితదాయకః
ఈ మాధవ మాసం మాధవునికి ఎంతో ప్రియమైనది. ప్రజలు ఒక్కసారి అయినా ఈ మాసాన్ని ఆచరిస్తే, వారు కోరినవన్నీ లభిస్తాయి.
పుణ్యేన గాంగేన జలేన కాలే దేశేఽపి యః స్నానపరోఽపి భూప । ఆజన్మతో భావహతోఽపి దాతా న శుద్ధిమేతీతి మతం మమైతత్
రాజా! గంగా నదిలో పవిత్రమైన నీటితో, సరైన సమయాన సరైన ప్రదేశంలో స్నానం చేసినా, ఎవడైనా దాతగా పుట్టినా, చెడు స్వభావం ఉన్నవాడైతే, అతడు పవిత్రతను పొందడు — ఇదే నా అభిప్రాయం.
గంగాదితీర్థేషు వసంతి జీవా దేవాలయే పక్షిగణాశ్చ నిత్యమ్ । వినాశమాయాంతి కృతోపవాసా భావోజ్ఝితా నైవ గతిం లభంతే
గంగా వంటి పవిత్ర నదీ తీరాల్లో జంతువులు నివసిస్తాయి, దేవాలయాల్లో పక్షులు ఎప్పుడూ ఉంటాయి. కానీ భక్తి లేకుండా ఉపవాసం చేసే వారు నశిస్తారు, గమ్యం చేరరు.
భావం తతో హృత్కమలే నిధాయ శ్రీమాధవం మాధవమాసి భక్త్యా । యజేత యః స్నానపరో విశుద్ధః పుణ్యం న శక్తా వయమస్య వక్తుమ్
కాబట్టి, మనసులో భక్తిని నిలిపి, మాధవ మాసంలో శ్రీ మాధవుని భక్తితో పూజించాలి. అలా స్నానం చేసినవాడు పవిత్రుడవుతాడు. అతని పుణ్యాన్ని మేము వివరించలేం.
ప్రజ్వాల్య వహ్నిం ఘృతతైలసిక్తం ప్రదక్షిణావర్తశిఖం స్వకాలే । ప్రవిశ్య దగ్ధః కిల భావదుష్టో న స్వర్గమాప్నోతి ఫలం న చాన్యత్
సరైన సమయంలో నెయ్యి, నూనెతో నిండిన అగ్ని రాజేసి, ఆ మంటల్లోకి ప్రవేశించి కాలిపోతే, మనసులో భక్తి లేకపోతే, అతడు స్వర్గాన్ని లేదా వేరే ఫలితాన్ని పొందడు.
శ్రద్ధత్స్వభూప తస్మాత్త్వం మాధవస్య ఫలం ప్రతి । స్వల్పం చాపి శుభం కర్మ వికర్మశతనాశనమ్
కాబట్టి రాజా! మాధవుని ఫలితంపై నమ్మకం పెట్టుకో. ఎంత చిన్న మంచి పని చేసినా, వందలాది పాపాలు నశిస్తాయి.
యథా హరేర్నామభయేన భూప నశ్యంతి సర్వే దురితస్య వృందాః । నూనం రవౌ మేషగతే విభాతే స్నానేన తీర్థే చ హరిస్తవేన
ఓ రాజా, హరినామాన్ని భయపడి ఎలా అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయో, అలాగే సూర్యుడు మేషరాశిలోకి ప్రవేశించిన ఉదయాన్నే పవిత్రతీర్థంలో స్నానం చేసి, హరిని స్తుతిస్తూ పాడితే అన్ని దోషాలు తొలగిపోతాయి.
తేజసా వైనతేయస్య పాప్మానః పన్నగా ఇవ । విద్రవంతి చ వైశాఖస్నానేనోషసి నిశ్చితమ్
వైనతేయుడి తేజస్సు చూసి పాములు ఎలా పారిపోతాయో, అలాగే వైశాఖ మాసంలో ఉదయాన్నే స్నానం చేస్తే పాపాలు తప్పక పారిపోతాయి.
గంగాయాం నర్మదాయాం వా స్నాత్వా మేషగతే రవౌ । పాపప్రశమనస్తోత్రం యః పఠేద్భక్తిభావతః
గంగా లేదా నర్మదా నదిలో సూర్యుడు మేషరాశిలో ఉన్నప్పుడు స్నానం చేసి, ఎవరు భక్తితో పాపాలను తొలగించే స్తోత్రాన్ని పఠిస్తారో,
ఏకకాలం ద్వికాలం వా త్రిసంధ్యమపి భూపతే । స యాతి పరమం స్థానం సర్వపాపవివర్జితః
ఒక్కసారి, రెండుసార్లు లేదా మూడు సంధ్యలలోనైనా పఠించినా, ఓ రాజా, వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై పరమ స్థితిని పొందుతారు.
అంబరీష మహత్పుణ్యప్రాప్తయే కురు వీక్షణమ్ । మాధవేమాసి వై స్నానం ప్రాతర్నియమసంస్థితః
అంబరీషా, గొప్ప పుణ్యాన్ని పొందేందుకు, మాధవ మాసంలో నియమంగా ఉదయాన్నే స్నానం చేయాలని చూడు.
యదానర్త్తపురే ప్రోక్తం వసతాం వర్షకోటిభిః । తత్ప్రాతర్మాధవే మాసి స్నానేనైకేన లభ్యతే
అనర్తపురంలో కోట్ల సంవత్సరాలు నివసించి పొందే ఫలితాన్ని, మాధవ మాసంలో ఒక్క ఉదయపు స్నానంతోనే పొందవచ్చు అని చెప్పబడింది.
ఇహార్థే యత్పురావృత్తం తదాకర్ణయ భూపతే । భార్యయా సహ సంవాదం దేవశర్మద్విజన్మనః
ఈ విషయానికై గతంలో జరిగినదాన్ని ఇప్పుడు విను రాజా; దేవశర్మ అనే ద్విజుని భార్యతో సంభాషణను చెబుతాను.
రేవాతీరే సుపుణ్యే చ తీర్థే చామరకంటకే । కౌశికస్య సుతో జాతో దేవశర్మా ద్విజోత్తమః
రేవా నది తీరం, అమరకంటక అనే పవిత్రతీర్థంలో, కౌశికుని కుమారుడైన దేవశర్మ అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుడు జన్మించాడు.
ధనపుత్రవిహీనస్తు బహుదుఃఖసమన్వితః । దారిద్రేణ సుదుఃఖేన సర్వదైవప్రపీడితః
ఆయనకు ధనం, సంతానం లేక ఎన్నో బాధలు ఎదురయ్యేవి; ఎప్పుడూ తీవ్రమైన దారిద్య్రంతో బాధపడేవాడు.
పుత్రోపాయం ధనస్యాపి దివారాత్రౌ ప్రచింతయేత్ । ఏకదా తు ప్రియా తస్య సుమనా నామ సువ్రతా
పిల్లలు, ధనం సంపాదించేందుకు రాత్రింబవళ్ళు ఆలోచించేవాడు. ఒకసారి అతని సతీమణి, సుమనా అనే సద్గుణవంతురాలు—
భర్తారం చింతయోపేతమధోముఖమలక్షయత్ । సమాలోక్య తదా కాంతం తమువాచ యశస్వినీ
భర్తను ఆలోచనల్లో మునిగి, తలదించుకుని ఉండటం గమనించింది. తన ప్రియుడిని అలా చూసి, ఆ యశస్విని ఇలా అడిగింది.
దుఃఖజాలైరసంఖ్యైస్తు తవ చిత్తం ప్రకర్షితమ్ । వ్యామోహేన ప్రమూఢోసి త్యజ చింతాం మహామతే
ఎన్నో బాధలతో నీ మనసు ముంచెత్తింది; అయోమయంతో నీవు మూర్ఖుడివైపోయావు. మహామతివైనవాడా, ఆందోళనను వదిలిపెట్టు.
మమ దుఃఖం సమాచక్ష్వ స్వస్థో భవ సుఖం వ్రజ । నాస్తి చింతాసమం దుఃఖం కాయశోషణమేవ హి
నీ బాధను నాకు చెప్పు, మనసు నిశ్చింతగా ఉంచు, సుఖంగా ఉండు. ఆందోళనతో సమానమైన బాధ మరొకటి లేదు, అది శరీరాన్ని మాత్రమే క్షీణింపజేస్తుంది.
తాం సంత్యజ్య ప్రవర్తేత స సుఖేన ప్రమోదతే । చింతాయాః కారణం విప్ర కథయస్వ మమ ప్రభో
దాన్ని వదిలిపెడితే మనిషి సంతోషంగా జీవించగలడు. బ్రాహ్మణా, నీ ఆందోళనకి కారణం ఏమిటో నాకు చెప్పు.
నారద ఉవాచ-। ప్రియావాక్యం స సంశ్రుత్య దేవశర్మా మహామతిః । ఉవాచ వచనం ప్రీతో దుఃఖితోఽపి సతీసఖః
నారదుడు చెప్పాడు— తన భార్య మాటలు విని, దేవశర్మ మహామతి అయినా బాధతో ఉన్నప్పటికీ, సతీసఖుడిగా ఆనందంతో ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
దేవశర్మోవాచ-। యత్త్వయా చింతితం భద్రే కించిద్దుఃఖస్య కారణమ్ । తత్సర్వం తు ప్రవక్ష్యామి శ్రుత్వా చైవావధార్యతామ్
దేవశర్మ ఇలా అన్నాడు— ప్రియమైనవాడా, నీవు నా బాధకి కారణమేమిటో ఊహించావు. ఇప్పుడు నేను నీకు అన్నీ చెప్పుతాను. వినిపించి బాగా గ్రహించు.
న జానే కేన పాపేన ధనహీనోఽస్మి సువ్రతే । తథా పుత్రవిహీనోఽస్మి ఏతద్దుఃఖస్య కారణమ్
సతీ స్వభావమున్నవాడా, ఏ పాపం వల్ల నాకు ధనం లేకపోయిందో నాకు తెలియదు. అలాగే నాకు సంతానం కూడా లేదు. ఇదే నా బాధకి కారణం.
సుమనోవాచ-। శ్రూయతామభిధాస్యామి సర్వసందేహనాశనమ్ । స్వరూపముపదేశస్య సర్వవిజ్ఞానదర్శనమ్
సుమనా ఇలా చెప్పింది— విను, నేను నీకు అన్ని సందేహాలను తొలగించే, సర్వజ్ఞానాన్ని చూపించే ఉపదేశం యొక్క అసలైన స్వరూపాన్ని చెప్పబోతున్నాను.