నాతః పరం పరమతోషవిశేషపోషం పశ్యామి పుణ్యముచితం చ పరస్పరేణ । సంతః ప్రసహ్య యదనంతగుణాననంతశ్రేయోనిధీనధికభావభుజో భుజంతి
ఉత్తములు పరస్పరం ఆనందంగా ఉండటం కన్నా గొప్ప పుణ్యం ఇంకొకటి లేదు. వారు పరిమితిలేని గుణాలు, అనంతమైన మంగళాన్ని పరస్పరం పంచుకుంటూ, మరింత అభివృద్ధి చెందుతారు.
బ్రాహ్మణాః సురభీ సత్య శ్రద్ధా యాగ తపాంసి చ । శ్రుతి స్మృతి దయా దీక్షా శాంతయస్తనవో హరేః
బ్రాహ్మణులు, ఆవు, సత్యం, విశ్వాసం, యజ్ఞం, తపస్సు, వేదాలు, స్మృతి, దయ, దీక్ష, శాంతి — ఇవన్నీ హరిదేవుని అవయవాలు.
ఆదిత్యశ్చంద్రమా వాయుర్భూమిరాపోంఽబరం దిశః । బ్రహ్మావిష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ సర్వభూతమయో విభుః
సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు, భూమి, నీరు, ఆకాశం, దిక్కులు, బ్రహ్మ, విష్ణువు, రుద్రుడు — వీటన్నింటిలోను విస్తరించి ఉన్నవాడు పరమాత్మనే.
విశ్వరూపః స్వయం చక్రే జగదేతచ్చరాచరమ్ । స్వయం బ్రాహ్మణమావిశ్య సదాన్నముపభుంజతే
విశ్వరూపుడై ఈ జగత్తును, చలించేవాటినీ, నిలిచేవాటినీ తానే సృష్టించాడు. బ్రాహ్మణునిలో ప్రవేశించి, ఎప్పుడూ అన్నాన్ని అనుభవిస్తుంటాడు.
తతస్తు తీర్థాస్పదపాదరేణూన్ధరాధరాత్మాలయ భూమిదేవాన్ । పరాత్మనః పూజయ పుణ్యలక్ష్మీ సర్వస్వభూతానఖిలాత్మభూతాన్
కాబట్టి, పవిత్ర క్షేత్రాల ధూళిని, పర్వతాల నివాసాలను, భూమి దేవతలను, సమస్త జీవులను — ఇవన్నీ పరమాత్మ స్వరూపంగా భావించి, భక్తితో పూజించు.
బ్రాహ్మణం విష్ణుబుద్ధ్య్యా యో విద్వాంసం సాధు పశ్యతి । స ఏవ వైష్ణవో యశ్చ స్వస్వకర్మైకనిష్ఠితః
విష్ణువు భావంతో బ్రాహ్మణుణ్ణి జ్ఞాని, సద్గుణసంపన్నుడిగా చూసేవాడు, తన కర్తవ్యాన్ని నిబద్ధంగా నిర్వర్తించేవాడు — వాడే నిజమైన వైష్ణవుడు.
కించిదేతన్మయాప్రోక్తం రహస్యం సమయో హి మే । స్నాతుం గంతుం చ గంగాయాం న కథావసరోఽధికః
ఈ రహస్యాన్ని కొంత మాత్రమే చెప్పాను. నాకు గంగానదిలో స్నానం చేయాల్సిన సమయం వచ్చింది, మరింతగా చెప్పడానికి అవకాశం లేదు.
ప్రాప్తోఽయం మాధవో మాసః పుణ్యో మాధవవల్లభః । తస్యాపి సప్తమీ శుక్లా గంగాయామతిదుర్ల్లభా
ఇప్పుడు మాధవమాసం వచ్చింది, ఇది మాధవునికి ప్రీతికరమైన పవిత్రమైన నెల. ఆ నెలలోనూ శుక్లపక్షంలో ఏడవ తేదీ గంగానదిలో చాలా అరుదైనది.
వైశాఖ శుక్ల సప్తమ్యాం జాహ్నవీ జహ్నునా పురా । క్రోధాత్పీతా పునస్త్యక్తా కర్ణరంధ్రాత్తు దక్షిణాత్
వైశాఖమాస శుక్లపక్ష సప్తమి రోజున, జహ్నుని కోపంతో జహ్నవీని మింగాడు, తర్వాత తన కుడి చెవి రంధ్రం ద్వారా మళ్లీ విడుదల చేశాడు.
తస్యాం సమర్చయేద్దేవీం గంగాం గగనమేఖలామ్ । స్నాత్వా సమ్యగ్విధానేన స ధన్యః సుకృతీ నరః
ఆ రోజున గగనమేఖల అయిన గంగాదేవిని శాస్త్రోక్తంగా పూజించి, సరిగ్గా స్నానం చేసినవాడు ధన్యుడు, సత్కర్మఫలుడు అవుతాడు.
తస్యాం యస్తర్పయేద్దేవాన్పితౄన్మర్త్యో యథావిధి । సాక్షాత్పశ్యతి తం గంగా స్నాతకం గతపాపకమ్
ఆ రోజున గంగానదిలో యథావిధిగా దేవతలకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసినవాడు, స్నానం చేసి పాపరహితుడై, గంగాదేవిని ప్రత్యక్షంగా దర్శించగలడు.
న మాధవ సమో మాసో న గంగా సదృశీ నదీ । దుర్ల్లభః ఖలు యోగోఽయం హరిభక్త్యైవ లభ్యతే
మాధవమాసానికి సమానమైన నెల లేదు, గంగానదికి సమానమైన నది లేదు. ఈ కలయిక చాలా అరుదైనది, హరిభక్తితో మాత్రమే లభిస్తుంది.
విష్ణుపాదోదకోద్భూతా బ్రహ్మలోకాదుపాగతా । త్రిభిః స్రోతోభిరశ్రాంతా యా పునాతి జగత్త్రయమ్
విష్ణుపాదజలంలో జన్మించి, బ్రహ్మలోకంనుంచి వచ్చిన గంగాదేవి, మూడు ప్రవాహాలతో అలసట లేకుండా, మూడు లోకాలను పవిత్రం చేస్తుంది.
స్వర్గారోహణనిఃశ్రేణీ సతతానందకారిణీ । అనేకదురితోద్గారహారిణీ దుర్గతారిణీ
ఆమె స్వర్గారోహణకు మెట్టు, ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, అనేక పాపాలను తొలగిస్తుంది, దుఃఖాలనుండి రక్షిస్తుంది.
శ్రీమహేశజటాజూటవాసినీ దుఃఖనాశినీ । భజమానజనస్వాంతకాన్తకేలి వినాశినీ
శ్రీమహేశ్వరుని జటాజూటంలో నివసించే గంగాదేవి, దుఃఖాలను తొలగించేవారు, భక్తుల హృదయపు బాధలను కూడా తొలగించేవారు.
సగరాన్వయనిర్వాణకారిణీ ధర్మధారిణీ । త్రిమార్గచారిణీ దేవీ లోకాలంకృతికారిణీ
సగరుని వంశానికి మోక్షాన్ని ఇచ్చే గంగాదేవి, ధర్మాన్ని నిలబెట్టేవారు, మూడు మార్గాల్లో సంచరించేవారు, లోకాలను అలంకరించే దేవత.
దర్శన స్పర్శన స్నాన కీర్త్తన ధ్యాన సేవనైః । పుణ్యానపుణ్యాన్పురుషాన్పావయంతీ సహస్రశః
దర్శనం, స్పర్శనం, స్నానం, కీర్తనం, ధ్యానం, సేవ ద్వారా — పుణ్యులు, అపుణ్యులు అనే తేడా లేకుండా, వేలాది మందిని గంగాదేవి పవిత్రం చేస్తుంది.
గంగా గంగేతి గంగేతి యైస్త్రిసంధ్యమితీరితమ్ । సుదూరస్థైశ్చ తత్పాపం హంతి జన్మత్రయార్జితమ్
'గంగా, గంగా, గంగా' అని త్రిసంధ్యలో జపించినవారు, ఎంత దూరంలో ఉన్నా, మూడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు కూడా నశిస్తాయి.
యోజనానాం సహస్రేషు గంగాం యః స్మరతే నరః । అపి దుష్కృతకర్మాసౌ లభతే పరమాం గతిమ్
వెయ్యి యోజనాల దూరంలో ఉన్నా, గంగను స్మరించే మనిషి—even చెడు పనులు చేసినవాడైనా—పరమగతిని పొందుతాడు.
వైశాఖే శుక్ల సప్తమ్యాం దుర్ల్లభా సా విశేషతః । ప్రాప్యతే జగతీపాల హరి విప్ర ప్రసాదతః
వైశాఖ మాసంలో శుక్లపక్ష సప్తమి రోజు గంగా దర్శనం చాలా అరుదైనది. భూమిని పాలించే రాజా! హరి మరియు బ్రాహ్మణుల కృప వల్ల ఆమెను పొందవచ్చు.
న మాధవసమో మాసో న మాధవసమో విభుః । గతోహి దురితాంభోధౌ మజ్జమానజనస్య యః
మాధవ మాసానికి సమానమైనది లేదు, మాధవునికి సమానమైన ప్రభువు లేడు. పాపాల సముద్రంలో మునిగిపోతున్నవారిని ఆయన దాటి పోయించగలడు.
దత్తం జప్తం హుతం స్నాతం యద్భక్త్యా మాసి మాధవే । తదక్షయం భవేద్భూప పుణ్యం కోటిశతాధికమ్
మాధవ మాసంలో భక్తితో ఇచ్చిన దానం, జపం, హోమం, స్నానం—ఇవి అన్నీ రాజా! కోటి శాతం ఎక్కువగా, ఎప్పటికీ తగ్గని పుణ్యాన్ని ఇస్తాయి.
యథా దేవేషు విశ్వాత్మా దేవో నారాయణో హరిః । యథా జప్యేషు గాయత్రీ సరితాం జాహ్నవీ తథా
దేవతల్లో విశ్వాత్మ అయిన నారాయణుడు ఎలా శ్రేష్ఠుడో, జపాలలో గాయత్రీ మంత్రం, నదుల్లో జాహ్నవీ (గంగా) ఎలా ప్రథమమో,
యథోమా సర్వనారీణాం తపతాం భాస్కరో యథా । ఆరోగ్యలాభో లాభానాం ద్విపదాం బ్రాహ్మణో యథా
అలాగే, స్త్రీలందరిలో ఉమా, ప్రకాశించే వారిలో సూర్యుడు, లాభాల్లో ఆరోగ్యం, రెండు కాళ్లవాళ్లలో బ్రాహ్మణుడు ఎలా ముఖ్యమో,
పరోపకారః పుణ్యానాం విద్యానాం నిగమో యథా । మంత్రాణాం ప్రణవో యద్వద్ధ్యానానామాత్మచింతనమ్
పుణ్యాల్లో పరోపకారం, విద్యల్లో వేదం, మంత్రాల్లో ఓంకారం, ధ్యానాల్లో ఆత్మచింతన ఎలా ప్రాముఖ్యంగా ఉంటాయో,
సత్యం స్వధర్మవర్తిత్వం తపసాం చ యథా వరమ్ । శౌచానామర్థశౌచం చ దానానామభయం యథా
తపస్సుల్లో సత్యం, తన ధర్మాన్ని పాటించడం, శుద్ధుల్లో ధనశుద్ధి, దానాల్లో భయములేని దానం ఎలా శ్రేష్ఠమో,
గుణానాం చ యథా లోభక్షయో ముఖ్యో గుణః స్మృతః । మాసానాం ప్రవరో మాసస్తథాసౌ మాధవో మతః
గుణాల్లో లోభం పోవడం ఎలా ప్రధానమైనదో, మాసాల్లో మాధవ మాసమే అత్యుత్తమంగా భావించబడుతుంది.
తత్ర యత్క్రియతే శ్రాద్ధం యజ్ఞ దానముపోషణమ్ । తపోఽధ్యయనపూజాది తదక్షయఫలం స్మృతమ్
ఆ సమయంలో చేసే శ్రాద్ధం, యజ్ఞం, దానం, ఉపవాసం, తపస్సు, అధ్యయనం, పూజ—ఇవి అన్నింటికీ ఫలం ఎప్పటికీ తగ్గదు.
వైశాఖాంతాని పాపాని సూర్యాంతాని తమాంసి చ । పరాపకారపైశున్య ప్రాంతాని సుకృతాని చ
వైశాఖ మాసం చివరికి పాపాలు పోతాయి, సూర్యుడు అస్తమించినప్పుడు చీకటి పోతుంది, మంచిపనులు, అపకారం, నింద కూడా అంతమవుతాయి.
కార్తికే మాసి యత్కించిత్తులాసంస్థే దివాకరే । స్నానదానాదికం రాజంస్తత్పరార్ధగుణం భవేత్
కార్తీక మాసంలో సూర్యుడు తులారాశిలో ఉన్నప్పుడు చేసే స్నానం, దానం మొదలైనవి, రాజా! వాటి ఫలం రెట్టింపు అవుతుంది.