నానాప్రకారా విజ్ఞేయా విష్ణోరమితతేజసః । యథాగ్నిః సుసమృద్ధార్చ్చిః కరోత్యేధాంసి భస్మసాత్
అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న విష్ణుభక్తి అనేక విధాలుగా ఉంటుందని తెలుసుకోవాలి. ఎలా నిప్పు బాగా మండితే ద్రవ్యాన్ని బూడిద చేస్తుందో,
పాపాని భగవద్భక్తిస్తథా దహతి తత్క్షణాత్
అలాగే భగవంతుని భక్తి కూడా పాపాలను వెంటనే కాల్చివేస్తుంది.
యావజ్జనో న శృణుతే భువి విష్ణుభక్తిం సాక్షాత్సుధారసమశేషరసైకసారమ్ । తావజ్జరామరణజన్మశతాభిఘాతదుఃఖాని తాని లభతే బహుదేహజాని
ఈ లోకంలో ఎవరు విష్ణుభక్తిని, ఆమృతస్వరూపమైన, సర్వానందానికి మూలమైన భక్తిని వినకపోతే, వారు పునర్జన్మలు, వృద్ధాప్యం, మరణం వంటి ఎన్నో బాధలను అనుభవిస్తారు.
సంకీర్తితశ్చింతితకీర్తిరంతః శ్రుతానుభావో భగవాననంతః । సమంతతోఽఘవినిహంతి మేఘం వాయుర్యథాభానురివాంధకారమ్
పాడబడే, ధ్యానించబడే, లోపల అనుభవించబడే అనంతుడు భగవంతుడు. ఆయన పేరు ఎక్కడ వినబడితే, పాడబడితే, అటు ఇటు పాపాలను నాశనం చేస్తాడు. ఇది గాలి మేఘాలను తరిమేసినట్టు, సూర్యుడు చీకటిని తొలగించినట్టు.
న దాన దేవార్చన యాగ తీర్థ స్నాన శ్రుతాచార తపః క్రియాభిః । తథా విశుద్ధిం లభతేంఽతరాత్మా యథా హృదిస్థే భగవత్యనంతే
దానం, దేవతార్చన, యాగం, తీర్థస్నానం, వేదపఠనం, తపస్సు, ఇతర క్రియల ద్వారా అంతర్గత ఆత్మకు అంతటి పవిత్రత రాదు. అది హృదయంలో అనంతుడు భగవంతుడు నివసించినప్పుడు మాత్రమే లభిస్తుంది.
కథా విశుద్ధా నరనాథ తథ్యాస్తా ఏవ పథ్యా హరినాథ తథ్యాః । సంకీర్తితా యత్ర పవిత్రమూర్తేః సంశ్రూయతే చ శ్రుతసాధుకీర్తిః
నరాధిపా! హరి నాథా! పవిత్రమైనవి, నిజమైనవి, మేలు చేసే కథలు అవే. పవిత్ర స్వరూపుడి మహిమ ఎక్కడ పాడబడితే, వినబడితే, అక్కడ మంచి పేరే వినిపిస్తుంది.
ధన్యోసి ధీరధరణీధర ధర్మధుర్య్య ధ్యానైకతాన హృదయః పురుషోత్తమస్య । యన్నైష్ఠికీమతిరసౌ తవ సౌభగశ్రీః శ్రీకృష్ణనాథసుకృతః శ్రవణే ప్రవృత్తా
ధన్యుడవు నీవు, ధైర్యవంతుడవు, భూమిని మోయువాడవు, ధర్మానికి ఆధారమైనవాడవు, whose హృదయం పరమాత్మ ధ్యానంలో లీనమై ఉంది. నీ స్థిరమైన మనస్సు శ్రీకృష్ణుని మంగళకరమైన కథలను వినడంలో నిమగ్నమైంది.
అనారాధ్య హరిం భక్త్యా వరదం విష్ణుమవ్యయమ్ । కుతః శ్రేయో భవేద్భూప పురుషస్యాత్మమానినః
హరి, వరదుడు, విష్ణువు అనే నశించని దేవుని భక్తితో ఆరాధించకుండా, ఓ రాజా! తనను తాను గొప్పవాడనుకునే వాడికి ఎలా శ్రేయస్సు కలుగుతుంది?
మాయాజనిరమాయోఽసౌ భక్త్యా రాజన్నమాయయా । సాధ్యతే సాధుపురుషః స్వయం జానాతి తద్భవాన్
మాయ ద్వారా జన్మించిన మాయ లేని వాడిని భక్తితో పొందగలము, మాయతో కాదు. సద్గుణసంపన్నుడైన వాడు స్వయంగా తెలుసుకుంటాడు — ఇది నీకూ తెలుసు.
న విద్యతే తే నృప ధర్మతత్త్వమజ్ఞాతమేతద్విమలం పునర్మామ్ । త్వం పృచ్ఛసే తీర్థపదం ప్రసంగాత్కథారసం వైష్ణవ గౌరవేణ
రాజా! ఈ పవిత్రమైన ఉపదేశం లేకుండా ధర్మతత్వాన్ని ఎవరూ తెలుసుకోలేరు. నీవు వైష్ణవుల పట్ల గౌరవంతో తీర్థపదాన్ని, కథారసాన్ని అడుగుతున్నావు.
నాతః పరం పరమతోషవిశేషపోషం పశ్యామి పుణ్యముచితం చ పరస్పరేణ । సంతః ప్రసహ్య యదనంతగుణాననంతశ్రేయోనిధీనధికభావభుజో భుజంతి
ఉత్తములు పరస్పరం ఆనందంగా ఉండటం కన్నా గొప్ప పుణ్యం ఇంకొకటి లేదు. వారు పరిమితిలేని గుణాలు, అనంతమైన మంగళాన్ని పరస్పరం పంచుకుంటూ, మరింత అభివృద్ధి చెందుతారు.
బ్రాహ్మణాః సురభీ సత్య శ్రద్ధా యాగ తపాంసి చ । శ్రుతి స్మృతి దయా దీక్షా శాంతయస్తనవో హరేః
బ్రాహ్మణులు, ఆవు, సత్యం, విశ్వాసం, యజ్ఞం, తపస్సు, వేదాలు, స్మృతి, దయ, దీక్ష, శాంతి — ఇవన్నీ హరిదేవుని అవయవాలు.
ఆదిత్యశ్చంద్రమా వాయుర్భూమిరాపోంఽబరం దిశః । బ్రహ్మావిష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ సర్వభూతమయో విభుః
సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు, భూమి, నీరు, ఆకాశం, దిక్కులు, బ్రహ్మ, విష్ణువు, రుద్రుడు — వీటన్నింటిలోను విస్తరించి ఉన్నవాడు పరమాత్మనే.
విశ్వరూపః స్వయం చక్రే జగదేతచ్చరాచరమ్ । స్వయం బ్రాహ్మణమావిశ్య సదాన్నముపభుంజతే
విశ్వరూపుడై ఈ జగత్తును, చలించేవాటినీ, నిలిచేవాటినీ తానే సృష్టించాడు. బ్రాహ్మణునిలో ప్రవేశించి, ఎప్పుడూ అన్నాన్ని అనుభవిస్తుంటాడు.
తతస్తు తీర్థాస్పదపాదరేణూన్ధరాధరాత్మాలయ భూమిదేవాన్ । పరాత్మనః పూజయ పుణ్యలక్ష్మీ సర్వస్వభూతానఖిలాత్మభూతాన్
కాబట్టి, పవిత్ర క్షేత్రాల ధూళిని, పర్వతాల నివాసాలను, భూమి దేవతలను, సమస్త జీవులను — ఇవన్నీ పరమాత్మ స్వరూపంగా భావించి, భక్తితో పూజించు.
బ్రాహ్మణం విష్ణుబుద్ధ్య్యా యో విద్వాంసం సాధు పశ్యతి । స ఏవ వైష్ణవో యశ్చ స్వస్వకర్మైకనిష్ఠితః
విష్ణువు భావంతో బ్రాహ్మణుణ్ణి జ్ఞాని, సద్గుణసంపన్నుడిగా చూసేవాడు, తన కర్తవ్యాన్ని నిబద్ధంగా నిర్వర్తించేవాడు — వాడే నిజమైన వైష్ణవుడు.
కించిదేతన్మయాప్రోక్తం రహస్యం సమయో హి మే । స్నాతుం గంతుం చ గంగాయాం న కథావసరోఽధికః
ఈ రహస్యాన్ని కొంత మాత్రమే చెప్పాను. నాకు గంగానదిలో స్నానం చేయాల్సిన సమయం వచ్చింది, మరింతగా చెప్పడానికి అవకాశం లేదు.
ప్రాప్తోఽయం మాధవో మాసః పుణ్యో మాధవవల్లభః । తస్యాపి సప్తమీ శుక్లా గంగాయామతిదుర్ల్లభా
ఇప్పుడు మాధవమాసం వచ్చింది, ఇది మాధవునికి ప్రీతికరమైన పవిత్రమైన నెల. ఆ నెలలోనూ శుక్లపక్షంలో ఏడవ తేదీ గంగానదిలో చాలా అరుదైనది.
వైశాఖ శుక్ల సప్తమ్యాం జాహ్నవీ జహ్నునా పురా । క్రోధాత్పీతా పునస్త్యక్తా కర్ణరంధ్రాత్తు దక్షిణాత్
వైశాఖమాస శుక్లపక్ష సప్తమి రోజున, జహ్నుని కోపంతో జహ్నవీని మింగాడు, తర్వాత తన కుడి చెవి రంధ్రం ద్వారా మళ్లీ విడుదల చేశాడు.
తస్యాం సమర్చయేద్దేవీం గంగాం గగనమేఖలామ్ । స్నాత్వా సమ్యగ్విధానేన స ధన్యః సుకృతీ నరః
ఆ రోజున గగనమేఖల అయిన గంగాదేవిని శాస్త్రోక్తంగా పూజించి, సరిగ్గా స్నానం చేసినవాడు ధన్యుడు, సత్కర్మఫలుడు అవుతాడు.
తస్యాం యస్తర్పయేద్దేవాన్పితౄన్మర్త్యో యథావిధి । సాక్షాత్పశ్యతి తం గంగా స్నాతకం గతపాపకమ్
ఆ రోజున గంగానదిలో యథావిధిగా దేవతలకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసినవాడు, స్నానం చేసి పాపరహితుడై, గంగాదేవిని ప్రత్యక్షంగా దర్శించగలడు.
న మాధవ సమో మాసో న గంగా సదృశీ నదీ । దుర్ల్లభః ఖలు యోగోఽయం హరిభక్త్యైవ లభ్యతే
మాధవమాసానికి సమానమైన నెల లేదు, గంగానదికి సమానమైన నది లేదు. ఈ కలయిక చాలా అరుదైనది, హరిభక్తితో మాత్రమే లభిస్తుంది.
విష్ణుపాదోదకోద్భూతా బ్రహ్మలోకాదుపాగతా । త్రిభిః స్రోతోభిరశ్రాంతా యా పునాతి జగత్త్రయమ్
విష్ణుపాదజలంలో జన్మించి, బ్రహ్మలోకంనుంచి వచ్చిన గంగాదేవి, మూడు ప్రవాహాలతో అలసట లేకుండా, మూడు లోకాలను పవిత్రం చేస్తుంది.
స్వర్గారోహణనిఃశ్రేణీ సతతానందకారిణీ । అనేకదురితోద్గారహారిణీ దుర్గతారిణీ
ఆమె స్వర్గారోహణకు మెట్టు, ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, అనేక పాపాలను తొలగిస్తుంది, దుఃఖాలనుండి రక్షిస్తుంది.
శ్రీమహేశజటాజూటవాసినీ దుఃఖనాశినీ । భజమానజనస్వాంతకాన్తకేలి వినాశినీ
శ్రీమహేశ్వరుని జటాజూటంలో నివసించే గంగాదేవి, దుఃఖాలను తొలగించేవారు, భక్తుల హృదయపు బాధలను కూడా తొలగించేవారు.
సగరాన్వయనిర్వాణకారిణీ ధర్మధారిణీ । త్రిమార్గచారిణీ దేవీ లోకాలంకృతికారిణీ
సగరుని వంశానికి మోక్షాన్ని ఇచ్చే గంగాదేవి, ధర్మాన్ని నిలబెట్టేవారు, మూడు మార్గాల్లో సంచరించేవారు, లోకాలను అలంకరించే దేవత.
దర్శన స్పర్శన స్నాన కీర్త్తన ధ్యాన సేవనైః । పుణ్యానపుణ్యాన్పురుషాన్పావయంతీ సహస్రశః
దర్శనం, స్పర్శనం, స్నానం, కీర్తనం, ధ్యానం, సేవ ద్వారా — పుణ్యులు, అపుణ్యులు అనే తేడా లేకుండా, వేలాది మందిని గంగాదేవి పవిత్రం చేస్తుంది.
గంగా గంగేతి గంగేతి యైస్త్రిసంధ్యమితీరితమ్ । సుదూరస్థైశ్చ తత్పాపం హంతి జన్మత్రయార్జితమ్
'గంగా, గంగా, గంగా' అని త్రిసంధ్యలో జపించినవారు, ఎంత దూరంలో ఉన్నా, మూడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు కూడా నశిస్తాయి.
యోజనానాం సహస్రేషు గంగాం యః స్మరతే నరః । అపి దుష్కృతకర్మాసౌ లభతే పరమాం గతిమ్
వెయ్యి యోజనాల దూరంలో ఉన్నా, గంగను స్మరించే మనిషి—even చెడు పనులు చేసినవాడైనా—పరమగతిని పొందుతాడు.
వైశాఖే శుక్ల సప్తమ్యాం దుర్ల్లభా సా విశేషతః । ప్రాప్యతే జగతీపాల హరి విప్ర ప్రసాదతః
వైశాఖ మాసంలో శుక్లపక్ష సప్తమి రోజు గంగా దర్శనం చాలా అరుదైనది. భూమిని పాలించే రాజా! హరి మరియు బ్రాహ్మణుల కృప వల్ల ఆమెను పొందవచ్చు.