దీపాద్దీపమివాలోక్య సుభగాం భువి కన్యకామ్ । చిత్రధ్వజాం త్రపాభంగి స్మితశోభాం మనోహరామ్
భూమిపై ఆ అదృష్టవంతురాలైన యువతిని, ఒక దీపం నుంచి మరొక దీపంలా ప్రకాశిస్తూ, చిత్రధ్వజుడు చూశాడు. ఆమె సిగ్గు పోయి, చిరునవ్వుతో అందంగా కనిపించింది.
ప్రేమ్ణా గృహీత్వా కరయోః సా తామపహరన్ముదా । గోవిందవామపార్శ్వస్థాం ప్రేయసీం పరిరభ్య చ
ప్రేమతో, ఆనందంగా ఆమె చేతిని పట్టుకుని తీసుకెళ్లాడు. గోవిందుని ఎడమవైపు ఉన్న తన ప్రియమైనవారిని ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
ఉవాచ తవ దాసీయం నామ చాస్యాశ్చకార య । సేవాం చాస్యై వద ప్రీత్యా యథాభిరుచితాం ప్రియామ్
ఆమె నీ దాసిగా ఉంటుందని చెప్పి, ఆ పేరు పెట్టాడు. 'నీకు ఇష్టమైన సేవను ప్రేమతో ఆమెకు అప్పగించు ప్రియమైనవాడా,' అని అన్నాడు.
అథ చిత్రకలేత్యేతన్నామ చాత్మమతేన సా । చకార చాహ సేవార్థం ధృత్వా చాపి విపంచికామ్
తర్వాత, ఆమె తన ఇష్టంతో 'చిత్రకళ' అనే పేరు పెట్టుకుంది. సేవ కోసం విణా తీసుకుంది.
సదా త్వం నికటే తిష్ఠ గాయస్వ వివిధైః స్వరైః । గుణాత్మన్ప్రాణనాథస్య తవాయం విహితో విధిః
ఎప్పుడూ దగ్గర ఉండి, వివిధ రాగాలతో పాడుతూ ఉండు. నీ ప్రాణనాథుడైన గుణాత్మునికి ఇదే నీ విధి.
అథ చిత్రకలా త్వాజ్ఞాం గృహీత్వానమ్య మాధవమ్ । తత్ప్రేయస్యాశ్చ చరణం గృహీత్వా పాదయో రజః
అంతటితో, చిత్రకళ నీ ఆజ్ఞను స్వీకరించి, మాధవునికి నమస్కరించి, అతని ప్రియమైనవారి పాదధూళిని కూడా తీసుకుంది.
జగౌ సుమధురం గీతం తయోరానందకారణమ్ । అథ ప్రీత్యోపగూఢా సా కృష్ణేనానందమూర్తినా
ఆమె ఎంతో మధురంగా పాట పాడింది. ఆ పాట ఇద్దరికీ ఆనందాన్ని కలిగించింది. తర్వాత, ఆనందమూర్తి అయిన కృష్ణుడు ప్రేమతో ఆమెను ఆలింగనం చేశాడు.
యావత్సుఖాంబుధౌ పూర్ణా తావదేవాప్యబుధ్యత । చిత్రధ్వజో మహాప్రేమవిహ్వలః స్మరతత్పరః
వారు సుఖసాగరంలో మునిగిపోయినంత కాలం, చిత్రధ్వజుడు గొప్ప ప్రేమతో, మనసంతా కామధ్యాసలో మునిగిపోయి, ఏమీ తెలియకుండా ఉన్నాడు.
తమేవ పరమానందం ముక్తకంఠో రురోద హ । తదారభ్య రుదన్నేవ ముక్త్వా హరివిచారకమ్
ఆ పరమానందాన్ని మాత్రమే కోరుతూ, గొంతెత్తి ఏడ్చాడు. అప్పటి నుంచి, ఏడుస్తూనే హరిలో తప్ప ఇంకెవరినీ ఆలోచించలేదు.
ఆభాషితోఽపి పిత్రాద్యైర్నైవావోచద్వచః క్వచిత్ । మాసమాత్రం గృహే స్థిత్వా నిశీథే కృష్ణసంశ్రయః
తండ్రి మొదలైనవారు పలికినా, అతను ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు. ఒక నెల రోజుల పాటు ఇంట్లో ఉండి, అర్ధరాత్రి సమయంలో కృష్ణుని ఆశ్రయించాడు.
నిర్గత్యారణ్యమచరత్తపో వై మునిదుష్కరమ్ । కల్పాంతే దేహముత్సృజ్య తపసైవ మహామునిః
ఆ మహర్షి అరణ్యంలోకి వెళ్లి, మునులకూ సాధ్యం కాని కఠినమైన తపస్సు చేశాడు. యుగాంతంలో, ఆ తపస్సు వలన తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
వీరగుప్తాభిధానస్య గోపస్య దుహితా శుభా । జాతా చిత్రకలేత్యేవ యస్యాః స్కంధే మనోహరా
వీరగుప్తుడు అనే గొప్ప గోపునికి చిత్తశుద్ధి గల కుమార్తె జన్మించింది. ఆమె పేరు చిత్రకళ. ఆమె భుజంపై ఆకర్షణీయమైన అలంకారం మెరిసేది.
విపంచీ దృశ్యతే నిత్యం సప్తస్వరవిభూషితా । ఉపతిష్ఠతి వై వామే రత్నభృంగారమద్భుతమ్
ఆమె దగ్గర ఎప్పుడూ ఏడు స్వరాలతో అలంకరించబడిన వీణ కనిపించేది. ఆమె ఎడమవైపు అద్భుతమైన రత్నాలతో చేసిన అలంకారం మెరిసేది.
దధానా దక్షిణే హస్తే సా వై రత్నపతద్గ్రహమ్ । అయమాసీత్పురా సర్వం తాపసైరభివందితః
ఆమె కుడి చేతిలో రత్నాలతో అలంకరించిన పద్మాన్ని పట్టుకుని ఉండేది. పురాతన కాలంలో తపస్సు చేసే వారు ఆమెను ఎంతో గౌరవించేవారు.
మునిః పుణ్యశ్రవా నామ కాశ్యపః సర్వధర్మవిత్ । పితా తస్యాభవచ్ఛైవః శతరుద్రీయమన్వహమ్
ఆమె తండ్రి పుణ్యశ్రవా అనే మహర్షి, కాశ్యప వంశజుడు, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడు. అతడు ప్రతిరోజూ శతరుద్రీయాన్ని పఠించేవాడు.
ప్రస్తువన్దేవదేవేశం విశ్వేశం భక్తవత్సలమ్ । ప్రసన్నో భగవాంస్తస్య పార్వత్యా సహ శంకరః
ఆ మహర్షి దేవతల దేవుడైన, విశ్వేశ్వరుడైన, భక్తులకు దయగల పరమేశ్వరుని స్తుతిస్తూ ఉండగా, పార్వతీదేవితో కలిసి శంకరుడు సంతోషించి అతనిపై అనుగ్రహించాడు.
చతుర్దశ్యామర్ద్ధరాత్రేః ప్రత్యక్షః ప్రదదౌ వరమ్ । త్వత్పుత్రో భవితా కృష్ణే భక్తిమాన్బాల ఏవ హి
చతుర్దశి రాత్రి అర్ధరాత్రి సమయంలో, శివుడు ప్రత్యక్షమై వరమిచ్చాడు: 'కృష్ణా! నీ కుమారుడు చిన్నప్పటినుంచే భక్తితో ఉండే వాడు.'
ఉపనీయాష్టమే వర్షే తస్మై సిద్ధమనుస్త్వయమ్ । ఉపదిశైకవింశత్యా యో మయా తే నిగద్యతే
అతడిని ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో ఉపనయనం చేసి, నేను ఇప్పుడు చెబుతున్న ఇరవై ఒక అక్షరాల సిద్ధమైన మంత్రాన్ని అతనికి బోధించు.
గోపాలవిద్యానామాయం మంత్రో వాక్సిద్ధిదాయకః । ఏతత్సాధకజిహ్వాగ్రే లీలాచరితమద్భుతమ్
ఇది గోపాల విద్యా మంత్రం, వాక్కులో సిద్ధిని ప్రసాదించేది. దీన్ని సాధించినవారి నాలుకపై అద్భుతమైన లీలలు ప్రత్యక్షమవుతాయి.
అనంతమూర్తిరాయాతి స్వయమేవ వరప్రదః । కామమాయా రమాకంఠ సేంద్రా దామోదరోజ్జ్వలాః
అనంతమైన రూపధారి స్వయంగా ప్రత్యక్షమై వరాలు ఇస్తాడు. ఆయనతో పాటు కామ, మాయ, రమా, కంఠ, ఇంద్ర, దామోదరుడు ప్రకాశిస్తారు.
మధ్యే దశాక్షరీం ప్రోచ్య పునస్తా ఏవ నిర్దిశేత్ । దశాక్షరోక్తఋష్యాదిధ్యానం చాస్య బ్రవీమ్యహమ్
మధ్యలో దశాక్షరీ మంత్రాన్ని జపించి, మళ్లీ ఆ దేవతలను సూచించాలి. దశాక్షరీ మంత్రానికి సంబంధించిన ఋషి మొదలైన ధ్యానాన్ని నేను ఇప్పుడు చెబుతాను.
పూర్ణామృతనిధేర్మధ్యే ద్వీపం జ్యోతిర్మయం స్మరేత్ । కాలింద్యా వేష్టితం తత్ర ధ్యాయేద్వృందావనే వనే
పూర్ణమైన అమృతసముద్ర మధ్యలో ప్రకాశించే ద్వీపాన్ని ధ్యానించాలి. ఆ ద్వీపాన్ని కాలిందీ నది చుట్టుముట్టి ఉంటుంది. అక్కడ వృందావన అడవిలో ధ్యానం చేయాలి.
సర్వర్తుకుసుమస్రావి ద్రుమవల్లీభిరావృతమ్ । నటన్మత్తశిఖిస్వానం గాయత్కోకిలషట్పదమ్
అక్కడ అన్ని ఋతువుల్లో పువ్వులు చిందించే చెట్లు, వల్లులు విస్తరించి ఉంటాయి. నాట్యం చేసే మత్తులో ఉన్న నెమళ్లు, పాడే కోయిలలు, తేనెటీగలు అక్కడ గానంతో నిండిపోతుంది.
తస్య మధ్యే వసత్యేకః పారిజాతతరుర్మహాన్ । శాఖోపశాఖావిస్తారైః శతయోజనముచ్ఛ్రితః
ఆ ద్వీప మధ్యలో ఒక గొప్ప పారిజాత వృక్షం ఉంది. అది విస్తృతమైన శాఖలతో, ఉపశాఖలతో, వంద యోజనాల ఎత్తులో ఎదిగివుంటుంది.
తలే తస్యాథ విమలే పరితో ధేనుమండలమ్ । తదంతర్మండలం గోపబాలానాం వేణుశృంగిణామ్
ఆ వృక్షం క్రింద, చుట్టూ శుభ్రమైన ప్రదేశంలో, ఆవుల వలయం ఉంటుంది. ఆ వలయ మధ్యలో వంశీ, శృంగాలు పట్టుకున్న గోపబాలులు ఉంటారు.
తదంతరే తు రుచిరం మండలం వ్రజ సుభ్రువామ్ । నానోపాయనపాణీనాం మదవిహ్వలచేతసామ్
ఆ వలయం లోపల, వ్రజ సుందరుల అందమైన వలయం ఉంటుంది. వారు చేతుల్లో色色గా కానుకలు పట్టుకుని, ప్రేమతో మనసు మునిగిపోయి ఉంటారు.
కృతాంజలిపుటానాం చ మండలం శుక్లవాససామ్ । శుక్లాభరణభూషాణాం ప్రేమవిహ్వలితాత్మనామ్
అక్కడ తెల్ల వస్త్రాలు ధరించిన, తెల్లాభరణాలతో అలంకరించబడిన, చేతులు ముడిచిన, ప్రేమతో హృదయం నిండిన స్త్రీల వలయం ఉంటుంది.
చింతయేచ్ఛ్రుతికన్యానాం గృహ్ణతీనాం వచః ప్రియమ్ । రత్నవేద్యాం తతో ధ్యాయేద్దుకూలావరణం హరిమ్
వేదకన్యలు మధురంగా మాటలు పలుకుతూ ఉన్నట్లు ధ్యానించాలి. ఆ తరువాత, రత్నాలతో చేసిన సింహాసనంపై, మెరిసే వస్త్రాలు ధరించిన హరిని ధ్యానించాలి.
ఊరౌ శయానం రాధాయాః కదలీకాండకోపరి । తద్వక్త్రం చంద్ర సుస్మేరం వీక్షమాణం మనోహరమ్
రాధా తొడలపై అరటి కాండంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, ఆమె చంద్రబింబంలా మెరిసే, మృదువుగా నవ్వుతున్న అందమైన ముఖాన్ని మనసును ఆకట్టుకునేలా చూశాడు.
కించిత్కుంచితవామాంఘ్రిం వేణుయుక్తేన పాణినా । వామేనాలింగ్య దయితాం దక్షేణ చిబుకం స్పృశన్
వామపాదాన్ని కొంచెం మడిచి, చేతిలో వంశీ పట్టుకుని, ఎడమ చేతితో ప్రియమైనవారిని ఆలింగనం చేసి, కుడిచేతితో ఆమె కని తుడిచాడు.