చతుర్భుజం తు చక్రాసిగదాశంఖాంబుజాయుధమ్ । ఆద్యంతరహితం నిత్యం ప్రధానం పురుషోత్తమమ్
ఆయన నాలుగు చేతులతో, చక్రం, ఖడ్గం, గద, శంఖం, పద్మం ఆయుధాలుగా ధరించి, ఆది అంతం లేని, శాశ్వతమైన, ప్రధానమైన, పురుషోత్తముడు.
జ్యోతీరూపం మహద్ధామ పురాణం వనమాలినమ్ । పీతాంబరధరం స్నిగ్ధం దివ్యభూషణభూషితమ్
ఆయన ప్రకాశవంతమైన రూపంతో, గొప్ప తేజస్సుతో, పురాతనుడు, వనమాల ధరించి, పసుపు వస్త్రాలు వేసుకుని, స్నిగ్ధంగా, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డాడు.
దివ్యానులేపనం రాజచ్చిత్రితాంగ మనోహరమ్ । రుక్మిణీ సత్యభామా చ నాగ్నజితీ సులక్షణా
దివ్య గంధాలు పూసి, రాజసంగా అలంకరించబడిన ఆకర్షణీయమైన అవయవాలతో, ఆయనతో పాటు రుక్మిణి, సత్యభామా, నాగ్నజితి, సులక్షణా ఉన్నారు.
మిత్రవిందానువిందా సునందా జాంబవతీ ప్రియా । సుశీలా చాష్టమహిలా వాసుదేవప్రియాస్తతః
మిత్రవిందా, అనువిందా, సునందా, జాంబవతి ప్రియురాలు, సుశీల — ఈ ఎనిమిది మహిళలు వాసుదేవునికి అత్యంత ప్రియమైనవారు.
ఉద్భ్రాజితాః పారిషదా వృతయోర్భక్తితత్పరాః । ఉత్తరే సుమహోద్యానే హరిచందనసంశ్రయే
పరిషదులు ప్రకాశవంతంగా, సేవా భక్తిలో నిమగ్నంగా అక్కడ చేరి ఉన్నారు; ఉత్తర వైపు ఉన్న గొప్ప ఉద్యానంలో, హరిచందన వాసనతో.
తత్రాధస్తు స్వర్ణపీఠే మణిమండపమండితే । తన్మధ్యే హేమనిర్మాణదలే సింహాసనోజ్జవలే
అక్కడ కింద, బంగారు పీఠంపై, మణిమంటపంతో అలంకరించబడి, మధ్యలో బంగారు సింహాసనం ప్రకాశిస్తూ ఉంది.
తత్రైవ సహ రేవత్యా సంకర్షణ హలాయుధమ్ । ఈశ్వరస్య ప్రియానంతమభిన్నగుణరూపిణమ్
అక్కడే, రేవతితో కలిసి, సంకర్షణుడు, హలాయుధుడు, ప్రభువుకు అనంతమైన ప్రియమైనవాడు, సమానమైన గుణరూపంతో ఉన్నాడు.
శుద్ధస్ఫటికసంకాశం రక్తాంబుజ దలేక్షణమ్ । నీలపట్టధరం స్నిగ్ధం దివ్యభూషాస్రగంబరమ్
ఆయన శుద్ధ స్ఫటికంలా ప్రకాశిస్తూ, ఎర్ర పద్మదళాల్లాంటి కళ్లతో, నీలి పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, స్నిగ్ధంగా, దివ్య ఆభరణాలు, మాలలు, వస్త్రాలతో అలంకరించబడ్డాడు.
మధుపానే సదాసక్తం మధుఘూర్ణితలోచనమ్ । ప్రవీరదక్షిణేభాగే మంజునాభ్యంతరస్థితే
తేనె కలిపిన మద్యం తాగడంలో ఎప్పుడూ ఆసక్తి కలిగి, మత్తుతో కళ్ళు తిరుగుతూ, ఆయనకు కుడివైపు మంజునాభుడు, ప్రద్యుమ్నుడు, లోపల ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.
సంతానవృక్షమూలే తు మణిమందిరమండితమ్ । తన్మధ్యే మణిమాణిక్య దివ్యసింహాసనోజ్జ్వలే
సంతానవృక్షం అడుగున, మణిమందిరంతో అలంకరించబడి, మధ్యలో మణి, మాణిక్యాలతో తయారైన దివ్య సింహాసనం ప్రకాశిస్తూ ఉంది.
ప్రద్యుమ్నం చ రతీ దేవం తత్రోపరిసుఖస్థితమ్ । జగన్మోహనసౌందర్య్యసారశ్రేణీరసాత్మకమ్
అక్కడ ప్రద్యుమ్నుడు, రతిదేవుడు, పరమానందంలో ఆసీనంగా ఉన్నాడు; జగత్తును మోహింపజేసే అందాల శ్రేణి సారాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.
అసితాంభోజపుంజాభమరవిందదలేక్షణమ్ । దివ్యాలంకారభూషాభిర్దివ్యగంధానులేపనమ్
ఆయన నల్ల పద్మాల సమూహంలా కనిపిస్తూ, పద్మదళాల్లాంటి కళ్లతో, దివ్య ఆభరణాలు ధరించి, దివ్య గంధాలు పూసి అలంకరించబడ్డాడు.
జగన్ముగ్ధీకృతాశేష సౌందర్యాశ్చర్యవిగ్రహమ్ । పూర్వోద్యానే మహారణ్యే సురద్రుమ సమాశ్రయే
ఆయన అద్భుతమైన రూపం, అందంలో ఆశ్చర్యంగా, జగత్తు మొత్తాన్ని మోహింపజేస్తూ, తూర్పు ఉద్యానంలో, గొప్ప అరణ్యంలో, దేవద్రుమాల నీడలో ఉన్నాడు.
తత్రాధస్తు స్వర్ణపీఠే హేమమండపమండితే । తస్య మధ్యే స్థిరే రాజద్దివ్యసింహాసనోజ్జ్వలే
అక్కడ కింద, బంగారు పీఠంపై, బంగారు మండపంతో అలంకరించబడి, మధ్యలో స్థిరంగా, రాజసంగా, దివ్య సింహాసనం ప్రకాశిస్తూ ఉంది.
దివ్యోషయాసమం శ్రీమదనిరుద్ధం జగత్పతిమ్ । సాంద్రానందఘనశ్యామం సుస్నిగ్ధం నీలకుంతలమ్
దివ్య మహిళతో కలిసి, మహిమగల అనిరుద్ధుడు, జగత్తు యొక్క ప్రభువు,浓మైన ఆనందంతో, వర్షమేఘంలా నీలంగా, స్నిగ్ధమైన నీలం జుట్టుతో ఉన్నాడు.
సుభ్రూన్నతలతాభంగీం సుకపోలం సునాసికమ్ । సుగ్రీవం సుందరం వక్షో మనోహర మనోహరమ్
కొత్త లతలలా వంకర భ్రూవులతో, అందమైన గండలతో, సుందరమైన ముక్కుతో, సుగ్రీవంతో, ఆకర్షణీయమైన, మోహించే వక్షస్థలంతో ఉన్నాడు.
కిరీటినం కుండలినం కంఠభూషావిభూషితమ్ । మంజుమంజీరమాధుర్యాదతిసౌందర్య విగ్రహమ్
తలపై కిరీటము, చెవులకు కుండలాలు, మెడలో అలంకారాలు ధరించి, మంజీరాల మధురమైన శబ్దంతో అతని రూపం అపూర్వమైన అందాన్ని కలిగి ఉంది.
ప్రియభృత్యగణారాధ్యం యత్ర సంగీతకప్రియమ్ । పూర్ణబ్రహ్మసదానందం శుద్ధసత్వస్వరూపకమ్
ప్రియమైన సేవకులు ఆరాధించే ఆయన, సంగీతానికి ప్రీతిపడే వాడు, పరిపూర్ణ బ్రహ్మమూ, శాశ్వత ఆనందమూ, శుద్ధమైన సత్వ స్వరూపుడూ.
తస్యోర్ద్ధ్వే చాంతరిక్షే చ విష్ణుం సర్వేశ్వరేశ్వరమ్ । అనాదిమాదిచిద్రూపం చిదానందం పరం విభుమ్
అతని పై, ఆకాశంలో, అన్ని దేవతలకు అధిపతి అయిన విష్ణువు ఉన్నాడు; ఆ మహాప్రభువు ఆదిలోనూ అంతంలోనూ లేని, పరమ చైతన్య స్వరూపుడు, పరమ ఆనందమూ, విస్తారమైన శక్తి కలవాడు.
త్రిగుణాతీతమవ్యక్తం నిత్యమక్షయమవ్యయమ్ । సమేఘపుంజమాధుర్యసౌందర్యశ్యామవిగ్రహమ్
అతను మూడు గుణాలకు అతీతుడు, అవ్యక్తుడు, నిత్యుడు, నశించని వాడు, మారని వాడు; అతని రూపం మేఘాల సమూహంలా ముదురు, మధురమైన అందాన్ని కలిగి ఉంది.
నీలకుంచితసుస్నిగ్ధ కేశపాశాతిసుందరమ్ । అరవిందదలస్నిగ్ధ సుదీర్ఘచారులోచనమ్
అతని జుట్టు నీలంగా, ముడిపడినట్లు, మృదువుగా మెరుస్తూ, అత్యంత అందంగా ఉంది; అతని కళ్ళు కమలదళాల్లా మృదువుగా, పొడవుగా, ఆకర్షణీయంగా మెరుస్తున్నాయి.
కిరీటకుండలోద్గండ శుద్ధసత్వాత్మభిర్వృతమ్ । ఆత్మారామైశ్చ చిద్రూపైస్తన్మూర్తిధ్యానతత్పరైః
కిరీటాలు, కుండలాలు, ఉబ్బిన కళ్ళు ధరించిన శుద్ధహృదయులు ఆయన చుట్టూ ఉన్నారు; ఆత్మారాములు, చైతన్య స్వరూపులు, ఆయన రూపాన్ని ధ్యానంలో లీనమై ఉన్నారు.
హృదయారూఢ తద్ధ్య్నౌర్నాసాగ్రన్యస్తలోచనైః । క్రియతేఽహైతుకీభక్తిః కాయహృద్వృత్తిభాషితైః
ముక్కు చివరను చూపు నిలిపి, హృదయం ధ్యానంలో లీనమై, వారు శరీర, హృదయ, మాటల ద్వారా కారణం లేని భక్తిని సమర్పిస్తున్నారు.
తత్సవ్యే యక్షగంధర్వసిద్ధవిద్యాధరాదిభిః । సుకాంతైరప్సరఃసంఘైర్నృత్యసంగీతతత్పరైః
అతని ఎడమవైపు యక్షులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు, అందమైన అప్సరసల సమూహాలు, నృత్యం, సంగీతంలో లీనమై ఉన్నారు.
తదంగభజనం కామం వాంఛద్భిః కృష్ణలాలసైః । తదగ్రే వైష్ణవైః సర్వైశ్చాంతరిక్షే సుఖాసనే
కృష్ణుని కోరికతో, ఆయన అంగాలను పూజించాలనుకునే వారు, మరియు అన్ని వైష్ణవులు, ఆయన ముందు ఆకాశంలో సుఖంగా కూర్చున్నారు.
ప్రహ్లాదనారదాద్యైశ్చ కుమారశుకవైష్ణవైః । జనకాద్యైర్లసద్భావైర్హృద్బాహ్య స్ఫూర్తితత్పరైః
ప్రహ్లాదుడు, నారదుడు, కుమారుడు, శుకుడు, వైష్ణవులు, జనకుడు వంటి వారు, భక్తితో ప్రకాశిస్తూ, అంతర్గత, బాహ్య అనుభూతిలో లీనమై ఉన్నారు.
పులకాకులసర్వాంగైః స్ఫురత్ప్రేమసమాకులైః । రహస్యామృతసంసిక్తైరర్ద్ధయుగ్మాక్షరో మనుః
వారి శరీరం మొత్తం ఉల్లాసంతో, ప్రేమతో పరవశమై, రహస్యంగా అమృతంతో స్నానమై, అర్ధయుగ్మాక్షర మంత్రాన్ని జపిస్తున్నారు.
మంత్రచూడామణిః ప్రోక్తః సర్వమంత్రైకకారణమ్ । సర్వదేవస్య మంత్రాణాం కైశోరం మంత్రహేతుకమ్
ఈ మంత్రం మంత్రాల కిరీటమణిగా, అన్ని మంత్రాలకు మూలంగా, దేవతల మంత్రాల యౌవన స్వరూపంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
సర్వకైశోరమంత్రాణాం హేతుశ్చూడామణిర్మనుః । జపం కుర్వంతి మనసా పూర్ణప్రేమసుఖాశ్రయాః
ఈ కిరీటమణి మంత్రం అన్ని యౌవన మంత్రాలకు మూలం; పరిపూర్ణ ప్రేమానందంలో స్థిరమైన వారు, మనసులో ఈ మంత్రాన్ని జపిస్తున్నారు.
వాంఛంతి తత్పదాంభోజే నిశ్చలం ప్రేమసాధనమ్ । తద్బాహ్యే స్ఫటికాద్యుచ్చ ప్రావారే సుమనోహరే
అతని పదముల కమలంలో నిలకడైన ప్రేమ సాధనాన్ని కోరుతూ, బయట అద్భుతమైన, ఎత్తైన, స్ఫటికపు మండపాలు ఎంతో అందంగా ఉన్నాయి.