ఏవం విచార్య సా స్వీయాః సఖీః ప్రతిజగాద హ । గృహ్ణంతు శనకైరేతత్పక్షియుగ్మం మనోహరమ్
అలా ఆలోచించి, సీత తన స్నేహితుల్ని ఇలా అడిగింది: 'ఈ అందమైన పక్షుల జంటను మెల్లగా పట్టుకోండి.'
సఖ్యస్తాస్తద్గిరిం గత్వా గృహ్ణన్పక్షియుగం వరమ్ । నివేదయామాసురిదం స్వసఖ్యాః ప్రియకామ్యయా
ఆమె స్నేహితులు ఆ చెట్టు దగ్గరకు వెళ్లి, ఆ అద్భుతమైన పక్షుల జంటను పట్టుకుని, తమ ప్రియమైన స్నేహితురాలికి ప్రేమతో తీసుకొచ్చారు.
బహుధా వివిధాఞ్ఛబ్దాన్కుర్వద్వీక్ష్య మనోహరమ్ । ఆశ్వాసయామాస తదా పప్రచ్ఛ తదిదం వచః
వారు ఎన్నో రకాల మధురమైన శబ్దాలు చేస్తూ ఉండగా, ఆమె వారిని ఓదార్చి, ఇలా అడిగింది:
సీతోవాచ। మా భైషాతాం యువాం రమ్యౌ కౌ వాం కుత్ర సమాగతౌ । కో రామః కా చ సా సీతా తజ్జ్ఞానం తు కుతః స్మృతమ్
సీత ఇలా అడిగింది: 'మీరు భయపడకండి, మీరు ఎంత అందమైన జంట! మీరు ఎవరు? ఎక్కడ కలుసుకున్నారు? రాముడు ఎవరు? ఆ సీత ఎవరు? ఈ విషయాన్ని మీరు ఎక్కడ తెలుసుకున్నారు?'
తత్సర్వం శంసతం క్షిప్రం మత్తో వాం వ్యేతు యద్భయమ్ । ఇతి పృష్టం తయా పక్షియుగం సర్వమశంసత
'మీరు నన్ను భయపడకుండా ఉండేందుకు, ఈ సంగతులన్నీ త్వరగా చెప్పండి.' అని ఆమె అడగగా, ఆ పక్షుల జంట అన్నీ వివరంగా చెప్పింది.
పక్షియుగ్మమువాచ। వాల్మీకిరాస్తే సుమహానృషిర్ధర్మవిదుత్తమః । ఆవాం తదాశ్రమస్థానే సర్వదా సుమనోహరే
ఆ పక్షుల జంట ఇలా చెప్పింది: 'వాళ్మీకి అనే మహర్షి ఉన్నాడు. ఆయన ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన గొప్ప ఋషి. మేము ఎప్పుడూ ఆయన ఆశ్రమంలోనే ఉండేవాళ్లం.'
సశిష్యాన్గాపయామాస భావి రామాయణం మునిః । ప్రత్యహం తత్పదస్మారీ సర్వభూతహితే రతః
ఆ ముని తన శిష్యులతో కలిసి భవిష్యత్తు రామాయణాన్ని ప్రతి రోజు జపిస్తూ, అందరి మేలుకోసం మనసు పెట్టి, దాని పదాలను జ్ఞాపకం చేసేవాడు.
తదావాభ్యాం శ్రుతం సర్వం భావి రామాయణం మహత్ । ముహుర్ముహుర్గీయమానమాయాతం పరిపాఠతః
అప్పుడు మేమిద్దరం ఆ గొప్ప భవిష్య రామాయణాన్ని పూర్తిగా, పునఃపునః పాడుతూ, క్రమంగా చదువుతూ వినాము.
శృణ్వావాం తేఽభిధాస్యావో యో రామో యా చ జానకీ । యద్యద్భవిష్యతే తస్యా రామేణ క్రీడితాత్మనా
రాముడు ఎవరో, జానకీ ఎవరో, రాముడు తన లీలలతో ఆమెకు ఏం జరిగిందో మనం విని చెప్పుకుందాం.
ఋష్యశృంగకృతేష్ట్యాం చ చతుర్ధా త్వంగతో హరిః । ప్రాదుర్భవిష్యతి శ్రీమాన్సురస్త్రీగీతసత్కథః
ఋష్యశృంగుడు చేసిన యజ్ఞంతో హరి నలుగురు రూపాల్లో అవతరించి, దేవతా స్త్రీలు పాడే మంచి కథల్లో మహిమతో వెలుగుతాడు.
స కౌశికేన మిథిలాం ప్రాప్స్యతే భ్రాతృసంయుతః । ధనుష్పాణిస్తదా దృష్ట్వా దుర్గ్రాహ్యమన్యభూభుజామ్
అతడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి విశ్వామిత్రునితో మిథిలా నగరానికి చేరుకుని, ఇతర రాజులకు అందని ధనుస్సును చేతబట్టి చూస్తాడు.
ధనుర్భంక్త్వా జనకజాం ప్రాప్స్యతే సుమనోహరామ్ । తయా సహ మహద్రాజ్యం కరిష్యతి శ్రుతం వరే
ఆ ధనుస్సును విరిచి, మనోహరమైన జనకుని కుమార్తెను పొందుతాడు. ఆమెతో కలిసి గొప్ప రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు, ఓ ఉత్తమురాలీ, ఇది వినబడినది.
ఏతదన్యచ్చ తత్రస్థైః శ్రుతమస్మాభిరుద్గతైః । కథితం తవ చార్వంగి ముంచావాం గంతుకాముకౌ
ఇవి ఇంకా అక్కడ పాడిన మరెన్నో విషయాలు మేము విన్నాము. అందరినీ నీకు చెప్పాము, అందమైనవాడా, ఇప్పుడు మేము వెళ్లిపోవాలనుకుంటున్నాము.
ఇతి వాక్యం తయోర్ధృత్వా శ్రోత్రయోః సుమనోహరమ్ । పునరేవజగాదేదం వాక్యం పక్షియుగం ప్రతి
ఆ మధురమైన మాటలను చెవుల్లో ఉంచుకుని, ఆమె మళ్లీ ఆ పక్షుల జంటను చూసి ఇలా మాట్లాడింది.
స రామః కుత్ర వర్తేత కస్య పుత్రః కథం తు తామ్ । పరిగ్రహీష్యతి వరః కీదృగ్రూపధరో నరః
ఆ రాముడు ఎక్కడ ఉంటాడు? ఎవరి కుమారుడు? అతడు ఆమెను ఎలా పెళ్లి చేసుకుంటాడు? ఆ ఉత్తముడు ఎలా కనిపిస్తాడు?
మయా పృష్టమిదం సర్వం కథయంతు యథాతథమ్ । పశ్చాత్సర్వం కరిష్యామి ప్రియం యుష్మన్మనోహరమ్
నేను అడిగిన ఈ ప్రశ్నలకు అన్నీ నిజంగా చెప్పండి. తర్వాత మీ ఇద్దరికీ ఇష్టమైనది నేను చేస్తాను.
తచ్ఛ్రుత్వా తాం తు కామేన పీడితాం వీక్ష్య సా శుకీ । జానకీం హృదయే జ్ఞాత్వా పపాఠ పురతస్తతః
అది విని, ఆమె కోరికతో బాధపడుతుంటే, ఆ ఆడ గిలుగు పక్షి, జానకిని మనసులో గుర్తించి, ఆమె ముందు చదివింది.
సూర్యవంశధ్వజో ధీమాన్రాజా పంక్తిరథో బలీ । యం దేవాః శ్రిత్య సర్వారీన్విజేష్యంతి చ సర్వశః
సూర్యవంశానికి జెండాగా, పంక్తిరథుడు అనే ధీరుడైన మహారాజు పుట్టి, దేవతలు అతనిని ఆధారంగా పెట్టుకుని తమ శత్రువులను పూర్తిగా జయిస్తారు.
తస్య భార్యాత్రయం భావి శక్రమోహనరూపధృక్ । తస్మిన్నపత్య చాతుష్కం భవిష్యతి బలోన్నతమ్
అతనికి మూడు భార్యలు ఉంటారు, వారి అందం ఇంద్రునికే మాయ కలిగించేదిగా ఉంటుంది. అతనికి నలుగురు బలవంతులైన కుమారులు పుడతారు.
సర్వేషామగ్రజో రామో భరతస్తదనుస్మృతః । లక్ష్మణస్తదను శ్రీమాఞ్ఛత్రుఘ్నః సర్వతో బలీ
వారిలో రాముడు పెద్దవాడు, తరువాత భరతుడు, తరువాత లక్ష్మణుడు, మహిమతో కూడిన శత్రుఘ్నుడు, అన్ని విధాలా బలవంతుడు.
రఘునాథ ఇతి ఖ్యాతిం గమిష్యతి మహామనాః । తేషామనంతనామాని రామస్య బలినః సఖి
అతడు గొప్ప మనస్సుతో రఘునాథుడిగా పేరు పొందుతాడు. వీరి పేర్లు ఎన్నో, బలవంతుడైన రాముని పేర్లే, సఖీ.
పద్మకోశ ఇవ శోభనం ముఖం । పంకజాభనయనే సుదీర్ఘకే । ఉన్నతా పృథుమనోహరా నసా । వల్గుసంగత మనోహరే భ్రువౌ
అతని ముఖం పద్మపు మొగ్గలా అందంగా ఉంటుంది. అతని కన్నులు పొడవుగా, పద్మాల్లా మెరిసిపోతాయి. ముక్కు ఎత్తుగా, వెడల్పుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. అతని కనుబొమ్మలు సున్నితంగా, కలిసిపోయి, అందంగా ఉంటాయి.
జానులంబిత మనోహరౌ భుజౌ । కంబుశోభిగలకోఽతిహ్రస్వకః । సత్కపాటతలవిస్తృతశ్రికం । వక్ష ఏతదమలం సలక్ష్మకమ్
అతని భుజాలు మోకాళ్ల వరకు పొడవుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. మెడ శంఖంలా మెరిసిపోతుంది, చాలా చిన్నదిగా ఉంటుంది. అతని ఛాతీ విశాలంగా, కాంతివంతంగా, శుభలక్షణాలతో, నిర్మలంగా ఉంటుంది.
శోభనోరుకటిశోభయా యుతం । జానుయుగ్మమమలం స్వసేవితమ్ । పాదపద్మమఖిలైర్నిజైః సదా । సేవితం రఘుపతిం సుశోభనమ్
అతని తొడలు, నడుము అందంగా ఉంటాయి. మోకాళ్లు శుభ్రంగా, బాగున్నట్టు కనిపిస్తాయి. అతని పద్మపాదాలను ఎప్పుడూ స్వజనులు సేవిస్తారు. అలాంటి రఘుపతిని చూడటానికి ఎంతో అందంగా ఉంటాడు.
ఏతద్రూపధరో రామో మయా కిం తు స వర్ణ్యతే । శతాననోపి నో యాతి పక్షిణః కిము మాదృశాః
రాముడు ఇలాంటి రూపాన్ని ధరించాడు — నేను ఎలా వివరించగలను? వెయ్యి తలలున్న ఆది శేషుడికూడా ఆ రూపాన్ని పూర్తిగా వివరించలేడు; మరి మనలాంటి పక్షులు ఎలా చెప్పగలము?
యద్రూపం వీక్ష్య లలితా మనోహరవపుర్ధరా । లక్ష్మీర్ముమోహ భువికా వర్తతే యా న మోహతి
ఆ అందమైన, ఆకర్షణీయమైన రూపాన్ని చూసి, భూమిపై ఎప్పుడూ మాయకు లోనుకాని లక్ష్మీదేవికూడా మాయలో పడిపోయింది.
మహాబలో మహావీర్యో మహామోహనరూపధృక్ । కిం వర్ణయామి శ్రీరామం సర్వైశ్వర్యగుణాన్వితమ్
అతడు అపారమైన బలమున్నవాడు, గొప్ప పరాక్రమశాలి, అత్యంత మోహనీయమైన రూపాన్ని ధరించాడు — అలాంటి అన్ని ఐశ్వర్య గుణాలతో ఉన్న శ్రీరాముని నేను ఎలా వివరించగలను?
ధన్యా సా జానకీదేవీ మహామోహనరూపధృక్ । రంస్యతే యేన సహితా వర్షాణామయుతం ముదా
ఎంత అదృష్టవంతురాలు ఆ జానకిదేవి! ఆ మహామోహనరూపుడైన రామునితో కలిసి పదివేల సంవత్సరాలు ఆనందంగా విహరిస్తుంది.
త్వం కాసి కిం తు నామాసి బత సుందరి యత్తు మామ్ । పరిపృచ్ఛసి వైదగ్ధ్యాద్రామకీర్తనమాదరాత్
ఓ అందమైనవాడా, నువ్వెవరు? నీ పేరు ఏమిటి? నీవు ఇంత చాతుర్యంగా, ఎంతో ఆసక్తితో నన్ను రాముని మహిమ గురించి అడుగుతున్నావు.
ఏతద్వాక్యం సమాకర్ణ్య జానకీ పక్షిణోర్యుగమ్ । ఉవాచ జన్మలలితం శంసంతీ స్వస్య మోహనమ్
ఆ మాటలు విని, జానకీ ఆ పక్షుల జంటతో తన జన్మవివరాన్ని, తనకు మోహం కలిగిన కారణాన్ని వివరంగా చెప్పింది.