లోకానాం మతమాస్థాయ ప్రబ్రవీమి తవాధునా । సురథస్య సుతశ్చాహం మాతా వీరవతీమమ
ప్రపంచం భావనను అనుసరించి, ఇప్పుడు నీకు చెబుతున్నాను: నేను సురథుని కుమారుడిని, నా తల్లి వీరవతియే.
మన్నామయో మధౌ సర్వాఞ్ఛోభనాన్విదధాతి వై । మధుపాయంరసావా సంత్యజంతి మధుమోహితాః
నా పేరు మధౌ. అతడు ఎల్లప్పుడూ మంచి విషయాలు అందిస్తాడు. తేనె మత్తులో మునిగిపోయినవారు తేనె మద్యం రుచి కూడా వదిలేస్తారు.
వర్ణేన స్వర్ణసదృశో మధ్యే లింగవపుర్ధరః । తదాఖ్యయాభిధాం వీర జానీహి మమ మోహినీమ్
నా వర్ణం బంగారం లాంటిది, నేను పురుష రూపాన్ని ధరించాను. ఆ పేరుతో, ఓ వీరా, నా మాయను తెలుసుకో.
యుధ్యస్వ బాణైః ప్రధనేన కో జేతుం హి మాం క్షమః । ఇదానీం దర్శయిష్యామి స్వపరాక్రమమద్భుతమ్
బాణాలతో ముందుండి యుద్ధం చేయు. నన్ను గెలవగలవాడు ఎవరు? ఇప్పుడు నా అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని చూపిస్తాను.
శేష ఉవాచ। ఇతి శ్రుత్వా మహద్వాక్యం పుష్కలో హృది తోషితః । తం దుర్జయం మన్యమానః శరాన్ముంచన్రణేఽభవత్
శేషుడు చెప్పాడు: ఆ గొప్ప మాటలు విని, పుష్కలుడు హృదయంలో ఆనందపడ్డాడు. అతడిని జయించలేమని భావించి, యుద్ధంలో బాణాలను వదులుతుండిపోయాడు.
శరసంఘం ప్రముంచంతం కోటిధా పుష్కలం యయౌ । చంపకః కోపసంయుక్తో ధనుః సజ్యమథాకరోత్
పుష్కలుడు లక్షలాది బాణాలను వదులుతుండగా, చంపకుడు కోపంతో తన విల్లు సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
ముమోచ నిశితాన్బాణాన్వైరివృందవిదారణాన్ । స్వనామచిహ్నితాన్స్వర్ణపుంఖభాగసమన్వితాన్
తన పేరుతో గుర్తు చేసిన, బంగారు రెక్కలతో అలంకరించిన, శత్రువులను చీల్చే పదునైన బాణాలను వదిలాడు.
తాంశ్చిచ్ఛేద మహావీరః పుష్కలః ప్రధనాంగణే । శరాంధకారం సర్వత్ర ముంచన్బాణాఞ్ఛిలాశితాన్
పుష్కలుడు ఆ మహావీరుడు, యుద్ధరంగంలో ఆ బాణాలను కోసి వేసాడు. రాళ్లతో పదునైన బాణాలను ఎక్కడికక్కడ వదిలి, చుట్టూ చీకటి తేవడం జరిగింది.
స్వబాణచ్ఛేదనం దృష్ట్వా కృతం వీరేణ చంపకః । ఆహ్వయామాస బలినం పుష్కలం కోపపూరితః
తన బాణాలను చంపకుడు కోసి వేసినదాన్ని చూసి, కోపంతో నిండిన చంపకుడు బలవంతుడైన పుష్కలునిని యుద్ధానికి పిలిచాడు.
మా ప్రయాహి రణం త్యక్త్వేతి బ్రువన్సమరే పునః । పుష్కలం హృదయే బాణైర్వివ్యాధ దశభిస్త్వరన్
"యుద్ధరంగాన్ని వదిలిపోకూడదు," అని మళ్లీ యుద్ధంలో పిలుస్తూ, చంపకుడు పుష్కలుని హృదయాన్ని పది బాణాలతో వేగంగా గాయపరిచాడు.
తే బాణాః పుష్కలస్యాహో హృదయే తీవ్రవేగినః । ఆగత్య సుభృశం లగ్నాః శోణితం పపురూర్జితమ్
ఆ బాణాలు పుష్కలుని హృదయంలో వేగంగా దూసుకెళ్లి, లోతుగా మునిగిపోయి, అతని రక్తాన్ని బాగా పీల్చుకున్నాయి.
తైర్బాణైర్వ్యథితో వీరః శరాన్పంచ సమాదదే । సుతీక్ష్ణాగ్రాన్మహాకోపాద్వారయన్పర్వతానివ
ఆ బాణాల వల్ల గాయపడి, ఆ వీరుడు మహా కోపంతో పదునైన అయిదు బాణాలను తీసుకుని, అవి పర్వతాల్లా ఎదురుగా వచ్చేవాటిని అడ్డుకున్నాడు.
తే బాణాస్తస్య బాణాశ్చ పరస్పరమథోర్జితాః । ఆకాశే రచితాశ్ఛిన్నాః శతధా రాజసూనునా
ఆయన బాణాలు, రాజకుమారుని బాణాలు ఒకదానికొకటి గట్టిగా ఢీకొన్నాయి. ఆకాశంలో అవి రాజుని కుమారుడు శతముగా చీల్చి పడవేశాడు.
ఛిత్త్వా బాణాన్సుతీక్ష్ణాగ్రాన్సురథాంగోద్భవో బలీ । బాణాఞ్ఛతం సమాధత్త పుష్కలం తాడితుం హృది
సురథుని కుమారుడు, బలవంతుడు, పదునైన అగ్రభాగమున్న బాణాలతో వాటిని కోసి, తన విల్లులో వంద బాణాలు పెట్టి, శత్రువు గుండెను తాకేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
తే బాణాః శతధాచ్ఛిన్నాః పుష్కలేన మహాత్మనా । అపతన్సమరోపాంతే శరవేగప్రపీడితాః
పుష్కలుడు, మహాత్ముడు, ఆ బాణాలను శతముగా కోసి, యుద్ధాంతంలో అవి బాణాల వేగానికి తాళలేక నేలపై పడ్డాయి.
తదా తత్సుమహత్కర్మ దృష్ట్వా రాజ్ఞః సుతో బలీ । సహస్రేణ శరాణాం చ తాడయన్వక్షసి స్ఫుటమ్
ఆ గొప్ప కార్యాన్ని చూసి, రాజుని కుమారుడు బలంతో, వెయ్యి బాణాలతో పుష్కలుని ఛాతీపై బలంగా కొట్టాడు.
తానప్యాశు ప్రచిచ్ఛేద పుష్కలః పరమాస్త్రవిత్ । పునరప్యాశు స్వే చాపే సమాధత్తాయుతం శరాన్
పుష్కలుడు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు, ఆ బాణాలను కూడా త్వరగా కోసి, మళ్లీ తన విల్లు మీద పదివేలు బాణాలు పెట్టాడు.
తానప్యాశు ప్రచిచ్ఛేద పుష్కలః పరమాస్త్రవిత్ । తతోఽత్యతం ప్రకుపితః శరవృష్టిమథాకరోత్
పుష్కలుడు, అస్త్రశాస్త్రంలో నిపుణుడు, ఆ బాణాలను కూడా వెంటనే కోసి, ఆ తర్వాత తీవ్రమైన కోపంతో బాణవర్షాన్ని వదిలాడు.
శరవృష్టిం సమాయాంతీం మత్వా చంపక వీరహా । సాధుసాధుప్రశంసంతం పుష్కలం సమతాడయత్
బాణవర్షం దగ్గరకి వస్తున్నదని చూసి, వీరహంతకుడు చంపకుడు, పుష్కలుని సత్కరించి, అతనిని బలంగా కొట్టాడు.
పుష్కలశ్చంపకం దృష్ట్వా మహావీర్యసమన్వితమ్ । బ్రహ్మణోఽస్త్రసమాధత్త స్వే చాపే సర్వశస్త్రవిత్
పుష్కలుడు, చంపకుని గొప్ప వీరత్వాన్ని చూసి, అన్ని ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలవాడు కావడంతో, తన విల్లు మీద బ్రహ్మాస్త్రాన్ని పెట్టాడు.
తేన ముక్తం మహాశస్త్రం ప్రజజ్వాల దిశో దశ । ఖం రోదసీ వ్యాప్య విశ్వం ప్రలయం కర్తుముద్యతమ్
ఆయన వదిలిన ఆ మహాశస్త్రం పది దిక్కులలో ప్రకాశించి, ఆకాశం, భూమిని నింపి, లోకాన్ని నాశనం చేయడానికి సిద్ధంగా నిలిచింది.
చంపకో ముక్తమస్త్రం తద్దృష్ట్వా సర్వాస్త్రకోవిదః । తత్సంహర్తుం తదేవాస్త్రం ముమోచ రిపుముద్యతమ్
అన్ని అస్త్రాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన చంపకుడు, ఆ అస్త్రాన్ని చూసి, శత్రువును ఎదుర్కొనడానికి అదే అస్త్రాన్ని వదిలాడు.
ద్వయోరేకతమం తేజః ప్రలయం మేనిరే జనాః । సంజహార తదాస్త్రాస్త్రమేకీభూతం పరాస్త్రకమ్
ఆ ఇద్దరి తేజస్సు కలిసిపోతే లోకానికి నాశనం వస్తుందని ప్రజలు అనుకున్నారు. ఆ అస్త్రం మరొకదానితో కలిసిపోయి, ఉపసంహరించబడింది.
తత్కర్మచాద్భుతం దృష్ట్వా పుష్కలస్తిష్ఠతిష్ఠ చ । బ్రువఞ్ఛరానమోఘాంస్తు చంపకం స క్రుధాహనత్
ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని చూసి, పుష్కలుడు 'నిలువు, నిలువు' అని పలుకుతూ, అమోఘమైన బాణాలతో కోపంగా చంపకుని పైకి వదిలాడు.
చంపకస్తాఞ్ఛరాన్ముక్తానగణయ్య మహామనాః । రామాస్త్రం ప్రముమోచాథ పుష్కలం ప్రతి దారుణమ్
చంపకుడు, మహోన్నత మనస్సున్నవాడు, వదిలిన ఆ బాణాలను లెక్కచేయకుండా, పుష్కలుని మీద భయంకరమైన రామాస్త్రాన్ని వదిలాడు.
తన్ముక్తమస్త్రమాలోక్య చంపకేన మహాత్మనా । ఛేత్తుం యావన్మనశ్చక్రే తావద్గ్రస్తః శరేణ సః
మహాత్ముడైన చంపకుడు వదిలిన ఆ అస్త్రాన్ని చూసి, దాన్ని కోసేందుకు పుష్కలుడు ఆలోచించగానే, ఆ బాణం అతన్ని పట్టేసింది.
బద్ధశ్చంపకవీరేణ రథే స్వే స్థాపితః పునః । పురం ప్రేషయితుం తావన్మనశ్చక్రే మహామనాః
వీరుడు చంపకుడు పుష్కలుని బంధించి, అతన్ని మళ్లీ తన రథంలో కూర్చోబెట్టి, పట్టణానికి పంపించాలని ధృఢంగా నిర్ణయించుకున్నాడు.
హాహాకారో మహానాసీద్బద్ధే పుష్కలసంజ్ఞికే । శత్రుఘ్నం ప్రయయుర్యోధాః పలాయనపరాయణాః
పుష్కలుడు బంధించబడినప్పుడు గొప్ప హాహాకారం ఏర్పడింది. యోధులు పారిపోవాలని ఉద్దేశించి, శత్రుఘ్నుని వద్దకు వెళ్లారు.
భగ్నాంస్తాన్వీక్ష్య శత్రుఘ్నో హనూమంతమువాచ హ । కేన వీరేణ మే భగ్నం బలం వీరైరలంకృతమ్
తన సైన్యం ధ్వంసమైందని చూసి, శత్రుఘ్నుడు హనుమంతుడిని అడిగాడు: 'నా సైన్యాన్ని, వీరులతో అలంకరించబడినదాన్ని, ఏ వీరుడు ఓడించాడు?'
తదోవాచ మహీనాథ పుష్కలం పరవీరహా । బద్ధ్వా నయతి వీరోఽసౌ చంపకః స్వపదోద్ధురః
అప్పుడు భూపతి ఇలా అన్నాడు: 'పరశత్రు వీరహంతకుడు అయిన ఆ చంపకుడు, పుష్కలుని బంధించి, తన శిబిరానికి తీసుకెళ్తున్నాడు.'