అద్రాక్షీత్స్వప్నమప్యేకం బ్రాహ్మణం తాపసం వరమ్ । ప్రాతరుత్థాయ రాజాసౌ కృత్వా సంధ్యాదికాః క్రియాః
ఒక రాత్రి నేను స్వప్నంలో ఒక బ్రాహ్మణ తపస్విని చూశాను. ఉదయం లేచి, నా సంధ్యాదిక కర్మలు చేశాను.
సభాం మంత్రిజనైః సార్ద్ధం సుఖమాసేదివాన్మహాన్ । తావద్విప్రం దదర్శాథ తాపసం కృశదేహినమ్
తర్వాత మంత్రులతో కూడిన సభలో సంతోషంగా కూర్చున్నాను. అప్పుడే瘦మైన శరీరంతో ఉన్న ఆ తపస్వి బ్రాహ్మణుడిని చూశాను.
జటావల్కలకౌపీనధారిణం దండపాణినమ్ । అనేకతీర్థసేవాభిః కృతపుణ్యకలేవరమ్
ఆయన జటలు, వల్కలాలు, కౌపీనంతో, చేతిలో దండంతో ఉన్నాడు. అనేక తీర్థసేవ వల్ల పవిత్రమైన శరీరం కలిగి ఉన్నాడు.
రాజా తం వీక్ష్య శిరసా ప్రణనామ మహాభుజః । అర్ఘ్యపాద్యాదికం చక్రే ప్రహృష్టాత్మా మహీపతిః
ఆ మహాబాహువు అయిన రాజు ఆయనను చూసి తలవంచి నమస్కరించాడు. ఆనందంతో పాద్యార్ఘ్యాదులు సమర్పించాడు.
సుఖోపవిష్టం విశ్రాంతం పప్రచ్ఛ విదితం ద్విజమ్ । స్వామింస్త్వద్దర్శనాన్మేఽద్య గతం దేహస్య పాతకమ్
ఆయన సుఖంగా కూర్చుని విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత, రాజు ఆ బ్రాహ్మణుడిని అడిగాడు: 'స్వామీ! నిన్ను చూసిన ఈ రోజు నా పాపం పోయింది.'
మహాంతః కృపణాన్పాతుం యాంతి తద్గేహమాదరాత్ । తస్మాత్కథయ భో విప్ర వృద్ధస్య మమ సంప్రతి
మహాత్ములు దయతో బాధపడే వారి ఇళ్లకు గౌరవంతో వస్తారు. అందుకే, ఓ బ్రాహ్మణా! ఇప్పుడు నా వృద్ధాప్యంలో నాకు చెప్పు.
కో దేవో గర్భనాశాయ కిం తీర్థం చ క్షమం భవేత్ । యూయం సర్వగతాః శ్రేష్ఠాః సమాధిధ్యానతత్పరాః
పునర్జన్మను తొలగించడానికి ఏ దేవుడు, ఏ తీర్థం అనుకూలంగా ఉంటుంది? మీరు అందరికంటే గొప్పవారు, ధ్యానంలో నిమగ్నులు.
సర్వతీర్థావగాహేన కృతపుణ్యాత్మనోఽమలాః । యథావచ్ఛృణ్వతే మహ్యం శ్రద్దధానాయ విస్తరాత్
అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసి పుణ్యాత్ములై, మీరు నిర్మలులై ఉన్నారు. నేను శ్రద్ధతో అడుగుతున్నాను, దయచేసి నాకు పూర్తిగా వివరంగా వినిపించండి.
కథయస్వ ప్రసాదేన సర్వతీర్థవిచక్షణ । బ్రాహ్మణ ఉవాచ। శృణు రాజేంద్ర వక్ష్యామి యత్పృష్టం తీర్థసేవనమ్
రాజా అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా, బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! నీవు అడిగిన తీర్థసేవన గురించి నేను చెప్పబోతున్నాను, విను.
కస్య దేవస్య కృపయా గర్భనిర్వారణం భవేత్ । సేవ్యః శ్రీరామచంద్రోఽసౌ సంసారజ్వరనాశకః
ఎవరు దయచేసితే జననబంధనం నుండి విముక్తి లభిస్తుందో తెలుసుకోవాలంటే, ఆ సంసార బాధలను తొలగించే శ్రీరామచంద్రుని సేవించాలి.
పూజ్యః స ఏవ భగవాన్పురుషోత్తమసంజ్ఞకః । నానా పుర్యో మయా దృష్టాః సర్వపాపక్షయంకరాః
పురుషోత్తముడనే భగవంతుడిని మాత్రమే పూజించాలి. నేను అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలను చూశాను, అవన్నీ పాపాలను నశింపజేస్తాయి.
అయోధ్యా సరయూస్తాపీ తథా ద్వారం హరేః పరమ్ । అవంతీ విమలా కాంచీ రేవా సాగరగామినీ
అయోధ్య, సరయూ, తాపీ, అలాగే హరిద్వారం, అవంతీ, పవిత్రమైన కాంచీ, సముద్రానికి పోయే రేవా — ఇవన్నీ పవిత్ర క్షేత్రాలే.
గోకర్ణం హాటకాఖ్యం చ హత్యాకోటివినాశనమ్ । మల్లికాఖ్యో మహాశైలో మోక్షదః పశ్యతాం నృణామ్
గోకర్ణం, హాటకమనే స్థలం — ఇది ఎన్నో హత్యలను పోగొడుతుంది. మల్లిక అనే మహాశైలం, దాన్ని చూసిన వారికి మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
యత్రాంగేషు నృణాం తోయం శ్యామం వా నిర్మలం భవేత్ । పాతకస్యాపహారీదం మయా దృష్టం తు తీర్థకమ్
ఎక్కడ మనుషుల శరీరంపై నీలంగా లేదా నిర్మలంగా నీరు ఉంటుందో, ఆ తీర్థం పాపాలను పోగొడుతుంది. అలాంటి తీర్థాన్ని నేను చూశాను.
మయా ద్వారవతీ దృష్టా సురాసుర నిషేవితా । గోమతీ యత్ర వహతి సాక్షాద్బ్రహ్మజలా శుభా
ద్వారవతిని నేను చూశాను. అక్కడ దేవతలు, దానవులు సేవించే పవిత్ర గోమతి నది ప్రవహిస్తుంది. అది నిజంగా పరబ్రహ్మ జలమే.
యత్ర స్వాపో లయః ప్రోక్తో మృతిర్మోక్ష ఇతి శ్రుతిః । యస్యాం సంవసతాం నౄణాం న కలి ప్రభవేత్క్వచిత్
అక్కడ నిద్ర, లయం, మరణం, మోక్షం గురించి వేదాలు చెబుతాయి. అక్కడ నివసించే వారికి కలియుగ ప్రభావం ఎప్పుడూ ఉండదు.
చక్రాంకా యత్ర పాషాణా మానవా అపి చక్రిణః । పశవః కీటపక్ష్యాద్యాః సర్వే చక్రశరీరిణః
అక్కడ రాళ్లపై చక్రం గుర్తు ఉంటుంది. అక్కడి మనుషులకే కాదు, జంతువులు, పురుగులు, పక్షులు — అందరికీ చక్రం గుర్తు ఉంటుంది.
త్రివిక్రమో వసేద్యస్యాం సర్వలోకైకపాలకః । సా పురీ తు మహాపుణ్యైర్మయా దృగ్గోచరీకృతా
అక్కడ త్రివిక్రముడు, అన్ని లోకాల రక్షకుడు, నివసిస్తాడు. ఆ నగరం మహాపుణ్యాలతో అలంకరించబడి, నా కళ్లకు కనిపించింది.
కురుక్షేత్రం మయా దృష్టం సర్వహత్యాపనోదనమ్ । స్యమంతపంచకం యత్ర మహాపాతకనాశనమ్
కురుక్షేత్రాన్ని నేను చూశాను. అది అన్ని హత్యలను పోగొడుతుంది. అక్కడ స్యమంతపంచకం ఉంది, అది మహాపాతకాలను కూడా నశింపజేస్తుంది.
వారాణసీ మయా దృష్టా విశ్వనాథకృతాలయా । యత్రోపదిశతే మంత్రం తారకం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్
వారణాసిని నేను చూశాను. విశ్వనాథుడు స్థాపించిన ఆ క్షేత్రంలో బ్రహ్మనామంతో తారక మంత్రాన్ని ఉపదేశిస్తారు.
యస్యాం మృతాః కీటపతంగభృంగాః పశ్వాదయో వా సురయోనయో వా । స్వకర్మసంభోగసుఖం విహాయ గచ్ఛంతి కైలాసమతీతదుఃఖాః
అక్కడ చనిపోయే వారు — పురుగులు, తేలు, తేనెటీగలు, జంతువులు లేదా దేవతలు అయినా — తమ కర్మఫల సుఖాలను వదిలి, అన్ని దుఃఖాల నుంచి విముక్తులై కైలాసానికి చేరుతారు.
మణికర్ణిర్యత్ర తీర్థం యస్యాముత్తరవాహినీ । కరోతి సంసృతేర్బంధచ్ఛేదం పాపకృతామపి
అక్కడ మణికర్ణిక అనే పవిత్ర తీర్థం ఉంది. అక్కడ నది ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తుంది. అది పాపులు అయినా సంసార బంధాన్ని తెంచేస్తుంది.
కపర్దినః కుండలినః సర్పభూషాధరావరాః । గజచర్మపరీధానా వసంతి గతదుఃఖకాః
అక్కడ జటలు, వంకర జుట్టు, పాము ఆభరణాలు ధరించిన వారు, ఏనుగు చర్మాలు కప్పుకున్న వారు నివసిస్తారు. వారు దుఃఖం లేని వారు.
కాలభైరవనామాత్ర కరోతి యమశాసనమ్ । న కరోతి నృణాం వార్తాం యమో దండధరః ప్రభుః
కాలభైరవుని పేరు వినిపించగానే యమధర్మరాజు ఆజ్ఞలు పనిచేయవు. దండధారి యముడు అక్కడ ప్రజల విషయాల్లో తలదూర్చడు.
ఏతాదృశీ మయా దృష్టా కాశీ విశ్వేశ్వరాంకితా । అనేకాన్యపి తీర్థాని మయా దృష్టాని భూమిప
ఇలాంటి కాశిని, విశ్వేశ్వరుని గుర్తుతో ఉన్న నగరాన్ని నేను చూశాను. రాజా! ఇంకా అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలను నేను దర్శించాను.
పరమేకం మహచ్చిత్రం యద్దృష్టం నీలపర్వతే । పురుషోత్తమసాన్నిధ్యే తన్న క్వాప్యక్షిగోచరమ్
కానీ నీలపర్వతంపై పురుషోత్తముని సమీపంలో నేను చూసిన ఆ ఒకటి మాత్రమే అత్యంత అద్భుతమైనది. అలాంటి దివ్య స్థలం మరెక్కడా కనిపించదు.
శేష ఉవాచ। తచ్ఛ్రుత్వా భాషితం తస్య సురథస్యాంగదాననాత్ । సజ్జీభూతా రణే సర్వే రథస్థా రణకోవిదాః
శేషుడు ఇలా చెప్పాడు: సురథుడు ధైర్యంగా ముఖం పెట్టి మాట్లాడిన మాటలు విని, యుద్ధంలో నిపుణులైన రథస్వారులు అందరూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
పటహానాం నినాదోఽభూద్భేరీనాదస్తథైవ చ । వీరాణాం గర్జనానాదాః ప్రాదుర్భూతా రణాంగణే
ఆ యుద్ధభూమిలో పటాహాల మోగింపు, బేరీల గర్జన, వీరుల ఉరుములు ప్రతిధ్వనించాయి.
రథచీత్కారశబ్దేన గజానాం బృంహితేన చ । వ్యాప్తం తత్సకలం విశ్వం దివం యాతో మహారవః
రథచక్రాల శబ్దం, ఏనుగుల అరుపులతో ఆ గొప్ప శబ్దం మొత్తం లోకాన్ని, ఆకాశాన్ని కూడా నింపేసింది.
రణోత్సాహేన సంయుక్తా వీరా రణవిశారదాః । కుర్వంతి వివిధాన్నాదాన్కాతరస్య భయంకరాన్
యుద్ధంలో నైపుణ్యం కలిగిన వీరులు, యుద్ధోత్సాహంతో ఒక్కటై, భయపడే వారిని భయపెట్టేందుకు భయంకరమైన రకరకాల శబ్దాలు చేశారు.