పద్మపురాణమ్

విలలాప పతిం దృష్ట్వా వికీర్ణావయవం రణే । ప్రభావత్యశ్రుపూర్ణాక్షీ ముక్తకేశీ ఘనస్తనీ

పతిని యుద్ధంలో విరిగిపోయిన అవయవాలతో చూసి, ప్రభావతీ కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, జడ వదిలి, గాఢమైన వక్షోజాలతో విలపించింది.

హా నాథ బలవిక్రాంత కాంతదేహ జగత్ప్రియ । మాం త్వం విహాయ కిం చాత్ర కైవల్యం గతవానసి

'హాయ్ నాథా! బలవంతుడవు, వీరుడవు, అందమైన శరీరముతో, జగత్తుకు ప్రియుడవు! నన్ను వదిలి ఇలా ఒంటరిగా ఎందుకు వెళ్లిపోయావు?'

జరాకుష్ఠాదిభిర్వ్యాప్తం బుద్ధ్వా దేహం త్యజంతి న । దేహినోఽన్యే పరం కాంతం త్వయా దేహో వృథోజ్ఝితః

'జర, కుష్ఠాది వ్యాధులతో శరీరం నిండిపోయినదని తెలిసినా, ఇతరులు దాన్ని వదలరు; కాని ప్రియమా! నువ్వు శరీరాన్ని వృథాగా వదిలేసావు.'

తవ దేహేన దివ్యేన హారకం భూష్యతే ప్రియ । రణోత్సుకేన భవతా యా వేణీ గ్రథితా మమ

'నీ దివ్య శరీరంతో నా హారాన్ని అలంకరించేవాడివి ప్రియమా! యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా నువ్వే నా జడను కట్టావు.'

తాముద్గ్రథయ వైధవ్యదుఃఖార్త్తాయాః స్వయం ప్రియ । ఏవం విలపతీం వీక్ష్య బలరాజ్ఞీం సముద్రజః । దుఃఖితః శుక్రమిత్యాహ బలం జీవయ భార్గవ

'ఇప్పుడు నేను విధవగా బాధపడుతూ ఉన్నాను, ప్రియమా! నువ్వే వచ్చి నా జడను విప్పు.' ప్రభావతీ రాణి ఇలా విలపిస్తూ ఉండగా, సముద్రుని కుమారుడు దుఃఖంతో శుక్రుని చూచి, 'భార్గవా! బలుని తిరిగి బ్రతికించు' అని అన్నాడు.

శుక్ర ఉవాచ-। ఇచ్ఛయామరణం ప్రాప్తం తం కథం జీవయామ్యహమ్ । తథాపి మంత్రసామర్థ్యాద్వాచముచ్చారయిష్యతి

శుక్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఇతడు తన ఇష్టానుసారం మరణాన్ని పొందాడు. నేను ఇతడిని ఎలా బతికించగలను? అయినా నా మంత్రశక్తితో ఇతడు మాటలు చెప్పగలడు.

జాలంధర ఉవాచ-। బలస్య రూప వచనం శ్రోతుమిచ్ఛామి భార్గవ । జాలంధరేణైవముక్తః క్షణం ధ్యానపరోఽభవత్

జాలంధరుడు ఇలా అన్నాడు: భార్గవా, బలానికి, రూపానికి, మాటలకు సంబంధించిన సంగతులు వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. జాలంధరుడు ఇలా అడిగిన వెంటనే అతడు కొంతసేపు ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.

అథోదతిష్ఠద్వదనాత్స్వనః శ్రోత్రమనోరమః । ప్రభావతీం ప్రతి వ్యక్తం వాద్యభాండా దివోత్థితః

ఆ తరువాత అతని నోటిలోంచి మధురమైన, వినడానికి హృద్యంగా ఉన్న ధ్వని వచ్చింది. ప్రభావతీ సమక్షంలో ఆకాశంలో నుంచి సంగీత వాద్యాలు స్పష్టంగా మోగాయి.

ప్రభావతి స్వదేహం త్వం మమాంగేషు లయం నయ । ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా నదీ జాతా ప్రభావతీ

"ప్రభావతీ, నీ శరీరాన్ని నా అవయవాల్లో కలిపేయి," అని అతడు చెప్పగా, ఆ మాటలు విని ప్రభావతీ నది అయింది.

బలాఙ్గేష్వేవ లీనా సా సుమేరోః పూర్వవాహినీ । యస్యాస్తోయేన సంజాతా రత్నానాం కాంతిరుత్తమా

ఆమె అతని అవయవాల్లో కలిసిపోయి, సుమేరు పర్వతం నుంచి తూర్పు వైపు ప్రవహించింది. ఆమె నీటివల్ల రత్నాలకు అత్యుత్తమ కాంతి కలిగింది.

నారద ఉవాచ- అత్రోత్తరే మయా గత్వా కథితం సింధుసూనవే । త్వాం హంతు సర్వవీరేశ ప్రతిజ్ఞా శంభునా కృతా । శ్రుత్వేత్థం మద్వచో రాజంస్తతః పప్రచ్ఛ సోఽసురః

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడక్కడికి వెళ్లి, సముద్రుని కుమారుడికి ఇలా చెప్పాను—'సర్వవీరుల అధిపతీ, శంభుడు నిన్ను సంహరించేందుకు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.' రాజా, నా మాటలు విని ఆ అసురుడు నన్ను అడిగాడు.

జాలంధర ఉవాచ-। కిమస్తి శూలినో గేహే రత్నజాతం మహామునే । తన్మమాచక్ష్వ సకలం నాస్తి యుద్ధం నిరామిషమ్

జాలంధరుడు ఇలా అన్నాడు: మహామునీ, త్రిశూలధారి ఇంట్లో ఏమైనా విలువైన రత్నాలు ఉన్నాయా? నాకు అన్నీ చెప్పు. బహుమానం లేకుండా యుద్ధం జరగదు.

నారద ఉవాచ-। భూతిర్గాత్రే వృషో జీర్ణః ఫణినోంఽగే గలే విషమ్ । భిక్షాపాత్రం కరే పుత్రౌ గజానన షడాననౌ

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అతని సంపద అంటే శరీరంపై బస్మం, పాత ఎద్దు, మెడలో పాములు, గొంతులో విషం, చేతిలో భిక్షాపాత్ర, కుమారులు గజాననుడు, షడాననుడు.

ఇత్యాది విభవస్తస్య యదన్యత్తన్నిబోధ మే । తనయా గిరిరాజస్య విశాలా హ్యున్నతస్తనీ

ఇంతటి అతని ఐశ్వర్యం. ఇంకా ఏమి ఉందో విను. అతని భార్య హిమవంతుని కుమార్తె, విస్తారమైన నడుము, ఎత్తైన వక్షోజాలు కలిగినవారు.

దగ్ధస్మరోఽపి భగవాన్యస్యారూపేణ మోహితః । మహేశో యద్వినోదాయ కురుతే నిత్య కౌతుకమ్

కామదేవుడు అతని చేతి కాలిపోయినా, ఆమె రూపానికి ఆయనే మాయలో పడ్డాడు. మహేశ్వరుడు తన ఆనందార్థం ఎప్పుడూ కొత్త కొత్త వినోదాలు చేస్తుంటాడు.

నృత్యన్గాయంశ్చ తాఞ్ఛంభుః స్వయం భవతి హాసకః । సా పార్వతీతి విఖ్యాతా సౌందర్యావధి దైవతమ్

శంభుడు ఆమె కోసం తానే నాట్యం చేసి, పాటలు పాడి, నవ్వించే వాడవుతాడు. ఆమె పార్వతీగా ప్రసిద్ధి చెందినది, దేవతల్లో అందానికి పరమావధి.

వృందా వరాంగనా రాజన్నిమాశ్చాప్సరసః శుభాః । న చాప్నువంతి పార్వత్యాః షోడశీమపి తాం కలామ్

రాజా, వృందా అతి శ్రేష్ఠమైన స్త్రీ, ఈ అప్సరసలు అందంగా ఉన్నా, పార్వతీ అందానికి పదహారు వంతులలో ఒక్క వంతు కూడా చేరలేదు.

ఇత్యుక్త్వాహం మహీపాల జాలంధరమమర్షణమ్ । పశ్యతాం సర్వదైత్యానామంతర్ధానం గతః క్షణాత్

ఇలా చెప్పి, రాజా, నేను నారదుడు, జాలంధరుడిని అలాగే వదిలి, అందరు దైత్యులు చూస్తుండగానే క్షణంలో అంతర్ధానమయ్యాను.

అథ స ప్రేషయద్దూతం సింధుజః సింహికాసుతమ్ । క్షణేనాసాద్య కైలాసం దేవావాసమపశ్యత

ఆ సమయానికి, సముద్రుని కుమారుడు దూతగా సింహికా కుమారుణ్ని పంపాడు. అతడు క్షణంలో కైలాసాన్ని చేరి, దేవతల నివాసాన్ని చూశాడు.

అత్రాంతరే హరిర్భీమమాపృచ్ఛ్య తు తదా హరమ్ । జగామాలక్షితస్తూర్ణం క్షీరాబ్ధిం భేదశంకయా

ఇంతలో హరి, భీముని సెలవు తీసుకుని, హరుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఎవరికీ తెలియకుండా త్వరగా పాలు సముద్రానికి వెళ్ళాడు, ఏదైనా విఘాతం జరిగిందేమో అనుమానంతో.

దదర్శ రాహుర్భవనం శంకరస్యాతిదీప్తిమత్ । ఆత్మానమాత్మనా వీక్ష్య కిమిత్యాహ సువిస్మితః

రాహువు శంకరుని అతి ప్రకాశవంతమైన గృహాన్ని చూశాడు. తన ప్రతిబింబాన్ని చూసి, అతడు ఆశ్చర్యంతో, 'ఇది ఏమిటి?' అని అడిగాడు.

ప్రవేష్టుకామో బలిభిర్ద్వారి ద్వాస్థైర్నిరోధితః । యత్నవాన్స నిషిద్ధోఽపి తదా తే ప్రోద్యతాయుధాః

లోపలికి వెళ్లాలని ప్రయత్నించగా, బలమైన, ఆయుధాలు ధరించిన ద్వారపాలకులు అతడిని అడ్డుకున్నారు. ఎంత ప్రయత్నించినా, వారు అనుమతించలేదు, ఆయుధాలు ఎత్తారు.

తాన్నివార్య గణాన్నందీ వ్యాజహార విధుంతుదమ్ । కస్త్వం కస్మాదిహాయాతః కిం కార్యం తవ బర్బర । బ్రూహి కార్యం గణా యావత్త్వాం న హన్యుర్భయావహాః

అప్పుడు నందీ, గణులను ఆపుతూ, చంద్రుని గ్రసించే వాడిని ఇలా అడిగాడు: 'నువ్వెవరు? ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు? నీ పని ఏమిటి, ముసలివాడా? నీ పని చెప్పు, లేకపోతే ఈ భయంకరమైన గణులు నిన్ను సంహరిస్తారు.'

రాహురువాచ-। దూతో జాలంధరస్యాహం త్వం మాం శర్వాంతికే నయ । న వాచ్యమంతరే ద్వాస్థ మహారాజప్రయోజనమ్

రాహు ఇలా అన్నాడు — నేను జాలంధరుని దూతను. నన్ను శర్వుని ఎదుటికి తీసుకెళ్ళు. ద్వారపాలకా, రాజు పనికి వచ్చాను, ఇంకేమీ అడగవద్దు.

నందీ దూతోక్తమాకర్ణ్య నీలలోహితమాయయౌ । దండవత్ప్రణిపత్యాగ్రే స్థిత్వా శంకరమబ్రవీత్

దూత మాటలు విన్న నంది, నీలం, ఎరుపు రంగులతో ఉన్నవాడు, ముందుకు వచ్చి, శివుని ముందు నమస్కరించి నిలబడి ఇలా అన్నాడు.

సైంహికేయో మహారాజ ద్వారే తిష్ఠతి కార్యతః । స ప్రయాత్వథవాయాతు భవానాజ్ఞప్తుమర్హతి

మహారాజా, సింహిక కుమారుడు పని మీద ద్వారంలో నిలబడి ఉన్నాడు. అతడిని పంపించాలా, లోపలికి రప్పించాలా — మీరు చెప్పినట్టు చేస్తాను.

నందినోక్తమథాకర్ణ్య త్వరన్నివ మహేశ్వరః । సుప్తామంతఃపురాద్దేవీం ప్రస్థాప్య చ సఖీవృతామ్

నందిని మాటలు విన్న మహేశ్వరుడు, తడబడినట్టు, లోపల నిద్రిస్తున్న దేవిని ఆమె సఖులతో పాటు బయటకు పంపించాడు.

పశ్చాద్వాస్థం జగాదాథ నందిన్దూతం ప్రవేశయ । తతో హస్తే ప్రగృహ్యాముం దూతం నందీ మహాబలః

తర్వాత ద్వారపాలకునికి — 'నంది, దూతను లోపలికి రప్పించు' అని చెప్పాడు. వెంటనే బలవంతుడైన నంది ఆ దూతను చేయి పట్టుకుని తీసుకెళ్ళాడు.

ఆనయామాస దేవానాం మధ్యే శంభుమదర్శయత్ । తం దదర్శ తదా రాహుర్జటిలం నీలమాత్మని

అతడిని దేవతల మధ్యకు తీసుకెళ్ళి శంభువును చూపించాడు. అప్పుడే రాహు, జటాజూటంతో, నల్లని శరీరంతో ఉన్న శంభువును చూశాడు.