అపుత్రో లభతే పుత్రం ధనార్థీ లభతే ధనమ్ । విద్యార్థీ లభతే విద్యాం మోక్షార్థీ మోక్షమాప్నుయాత్
పిల్లలు లేనివారు పిల్లలను, ధనం కోరేవారు ధనాన్ని, విద్య కోరేవారు విద్యను, మోక్షాన్ని కోరేవారు మోక్షాన్ని పొందుతారు.
యే శృణ్వంతి పురాణాని కోటిజన్మార్జితం ఖలు । పాపజాలం తు తే హత్వా గచ్ఛంతి హరిమందిరమ్
పురాణాలను వినేవారు కోట్ల జన్మల్లో కూడిన పాపాలను నాశనం చేసి, హరిదేవుని లోకానికి చేరుకుంటారు.
పురాణవాచకం విప్రం పూజయేద్భక్తిభావతః । గోభూహిరణ్యవస్త్రైశ్చ గంధపుష్పాదిభిర్మునే
పురాణాన్ని చదివే బ్రాహ్మణుడిని భక్తితో, గోవు, భూమి, బంగారం, వస్త్రాలు, గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో పూజించాలి.
కాంస్యైర్వినిర్మితం పాత్రం జలపాత్రం ముదాన్వితః । కర్ణకుండలకం చైవ ముద్రికాం స్వర్ణనిర్మితామ్
కాంస్యంతో చేసిన పాత్ర, నీళ్లు పోసే పాత్ర, చెవి కుండలు, బంగారంతో చేసిన ఉంగరం ఉత్సాహంగా ఇవ్వాలి.
ఆసనం తు తథా దద్యాత్పుష్పమాల్యం తపోధన । విత్తశాఠ్యం న కుర్వీత దానం హీనఫలం యతః
తపస్వీ! ఆసనం, పువ్వులు, మాల కూడా ఇవ్వాలి. దానం విషయంలో కంజుషీ చేయకూడదు, ఎందుకంటే అలాంటి దానానికి తక్కువ ఫలితం లభిస్తుంది.
పురాణం వాచయేద్విప్ర సర్వకామార్థసిద్ధయే । సువర్ణం రజతం వస్త్రం పుష్పమాల్యం తు చందనమ్
బ్రాహ్మణుడు అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుకోవడానికి పురాణాన్ని చదవాలి. బంగారం, వెండి, వస్త్రాలు, పువ్వులు, మాలలు, చందనం ఇవ్వాలి.
దద్యాద్యో పుస్తకం భక్త్యా సగచ్ఛేద్ధరిమందిరమ్ । కుర్వంతి విధినానేన సంపూర్ణం పుస్తకం చ యే । తేషాం నామాని లింపేత చిత్రగుప్తోఽర్చనాద్ద్విజ
ఎవరైనా భక్తితో పుస్తకాన్ని దానం చేస్తే, లేదా ఈ విధంగా పూర్ణంగా పుస్తకాన్ని తయారుచేస్తే, వారు హరిదేవుని ఆలయానికి చేరుకుంటారు. అట్టి భక్తులను పూజించే వారందరి పేర్లను చిత్రగుప్తుడు నమోదు చేయాలని, ఓ ద్విజుడా, చెప్పబడింది.
శౌనక ఉవాచ। శ్రోతుమిచ్ఛామి తే ప్రాజ్ఞ కథయస్వ సమూలకమ్ । ప్రతిజ్ఞాపాలనే పుణ్యం ఖండనే కిం చ కిల్బిషమ్
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ జ్ఞానవంతుడా, వ్రతాన్ని పాటించడంలో కలిగే పుణ్యం ఏమిటో, దాన్ని మధ్యలో విడిచిపెట్టడంలో కలిగే పాపం ఏమిటో నాకు వివరంగా చెప్పు.
అనృతే శపథే కిం వా సత్యే కించిద్భవేన్మునే । దక్షిణం కింకరం దత్వా కృపాం కృత్వా కృపార్ణవ
ఓ మునివరా, ఎవరు అబద్ధంగా ప్రమాణం చేస్తే లేదా నిజంగా ప్రమాణం చేస్తే ఏమవుతుంది? ఎవరు సహాయకుడికి దక్షిణా ఇస్తే, ఓ కరుణామయుడా, దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పు.
సూత ఉవాచ। శృణుష్వ మునిశార్దూల కథయామి సమూలతః । వైష్ణవానాం త్వమగ్ర్యోఽసి సర్వలోకహితే రతః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఓ మునిశార్దూలా, నీవు విను, నేను నీకు పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను. నీవు వైష్ణవులలో ముఖ్యుడవు, అన్ని లోకాలకు మేలు కోరేవాడవు.
ధేనూనాం తు శతం దత్త్వా యత్ఫలం లభతే నరః । తస్మాత్కోటిగుణం పుణ్యం ప్రతిజ్ఞాపాలనే ద్విజ
ఒకడు వంద గోవులను దానం చేస్తే వచ్చే ఫలితం కన్నా, వ్రతాన్ని నిబద్ధంగా పాటిస్తే కోటి రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యం కలుగుతుంది, ఓ ద్విజుడా.
ప్రతిజ్ఞాఖండనాన్మూఢో నిరయం యాతి దారుణమ్ । శతమన్వంతరం యావత్పచ్యతే నాత్ర సంశయః
వ్రతాన్ని మధ్యలో విడిచిపెట్టే మూర్ఖుడు భయంకరమైన నరకానికి వెళ్తాడు. అక్కడ వంద జన్మల పాటు బాధపడతాడు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తతోఽత్ర జన్మ చాసాద్య నిర్ధనస్య నికేతనే । అన్నవస్త్రైర్విహీనః స్యా క్లేశీ చాపి స్వకర్మణా
ఆ తరువాత, ఇక్కడ జన్మ తీసుకున్నాక, అతడు పేదవాడి ఇంట్లో పుడతాడు. అన్నం, బట్టలు లేకుండా, తన పాపఫలితాల వల్ల ఎన్నో కష్టాలు అనుభవిస్తాడు.
సత్యేన శపథం కుర్యాద్దేవాగ్నిగురుసన్నిధౌ । తావద్దహతి వై గాత్రం విష్ణోర్వంశో న లుప్యతే
దేవతలు, అగ్ని, గురువు సమక్షంలో నిజాయితీగా ప్రమాణం చేయాలి. అలా చేస్తే శరీరం దగ్ధం కాక, విష్ణువు వంశం నశించదు.
మిథ్యాయాం శపథే విప్ర కిమహం వచ్మి సాంప్రతమ్ । శతమన్వంతరం విప్ర నిరయం మిథ్యయా కిము
ఓ బ్రాహ్మణా, అబద్ధ ప్రమాణం గురించి ఇప్పుడు నేను ఏమి చెప్పగలను? అబద్ధంగా ప్రమాణం చేసినవాడు వంద జన్మల పాటు నరకంలో పడతాడు.
నిర్మాల్యం శ్రీహరేః స్పృష్ట్వా సత్యేన మునిపుంగవ । గృహీత్వా పురుషాన్సప్త పచ్యతే నిరయే చిరమ్
ఓ మునిశార్దూలా, శ్రీహరిదేవుని నర్మాల్యాన్ని తాకి, నిజంగా ప్రమాణం చేసి, ఏడుగురు మనుషులను తీసుకెళ్తే, వారు నరకంలో చాలా కాలం బాధపడతారు.
కదాచిజ్జన్మ సంప్రాప్య కుష్ఠీ చ ప్రతిజన్మని । సత్యేనైవం భవేద్విప్ర అనృతే వై కిముచ్యతే
కొన్ని సార్లు జన్మ తీసుకున్నాక, ప్రతి జన్మలో కుష్టురోగిగా పుడతాడు, అది నిజాయితీ వల్లే. అప్పుడు అబద్ధానికి పరిస్థితి ఏమిటో చెప్పనక్కర్లేదు, ఓ బ్రాహ్మణా.
యో మర్త్యో దక్షిణం దత్వా కరం తత్ప్రతిపాల్యతే । తస్య ప్రాప్తిర్భవేత్కృష్ణః సత్యం సత్యం వదామ్యహమ్
ఎవరైనా దక్షిణా ఇచ్చి, తన వాగ్దానాన్ని పాటిస్తే, అతడు కృష్ణుడిని పొందుతాడు. ఇది నిజం, నిజమే అని నేను చెబుతున్నాను.
కరం దత్త్వా తు యో మర్త్యో వచనస్య చ పాలనమ్ । తావన్న కుర్యాత్పితరః ప్రాప్నువంతి చ యాతనామ్
ఒకడు దక్షిణా ఇచ్చి, తన మాటను పాటించకపోతే, అతని పితృదేవతలు తృప్తి చెందరు, వారు కూడా బాధలు అనుభవిస్తారు.
స్వయం తు మునిశార్దూల నిరయం చాతిదారుణమ్ । ఉద్ధారం కోటిపురుషైర్మృతో యాతి న సంశయః
కానీ అతడు తానే, ఓ మునిశార్దూలా, అత్యంత భయంకరమైన నరకానికి వెళ్తాడు. మరణించిన తరువాత కోటి మంది ప్రయత్నించినా, అతడిని బయటకు తీయలేరు — ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
శౌనక ఉవాచ। కృష్ణప్రాప్తిః పురా కస్య కరస్య ప్రతిపాలనాత్ । దక్షిణస్య మునే బ్రూహి శ్రోతుమిచ్ఛామి సాదరాత్
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ మునీశ్వరా, పూర్వకాలంలో ఎవరు దక్షిణా ఇచ్చి, వ్రతాన్ని పాటించి కృష్ణుడిని పొందారు? దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పు, వినాలని ఆసక్తిగా ఉన్నాను.
సూత ఉవాచ। పురా కించిత్పురే శూద్రో నామ్నాసీద్వీరవిక్రమః । బహ్వాశీ పృథులాంగశ్చ బహువక్తాతిసుందరః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: పూర్వం ఒక పట్టణంలో వీరవిక్రముడు అనే శూద్రుడు ఉండేవాడు. అతడు ఎక్కువ తినేవాడు, దేహంగా బలిష్టుడు, చాలా మాట్లాడేవాడు, ఎంతో అందంగా ఉండేవాడు.
ధనవాన్పుత్రవాన్సభ్యో విద్వాన్సర్వజనప్రియః । విప్రాణామతిథీనాం చ పూజకః సర్వదైవ తు
అతడు ధనవంతుడు, కుమారులు కలవాడు, సమాజంలో గౌరవం పొందేవాడు, విద్యావంతుడు, అందరికీ ప్రియమైనవాడు. బ్రాహ్మణులు, అతిథులను ఎప్పుడూ గౌరవించేవాడు.
పితృభక్తో ద్విజశ్రేష్ఠ ప్రతిజ్ఞాపాలకః సదా । వాచాం గురుజనానాం చ పాలకో హరిసేవకః
అతడు తన పితృదేవతలకు భక్తుడూ, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఎప్పుడూ వ్రతాన్ని పాటించేవాడు, పెద్దల మాట వినేవాడు, హరిదేవుని సేవకుడూ కూడా.
ఏకదా సుందరో గేహం శ్వపచస్తస్య ఛద్మనా । ప్రాప్తో ధృత్వా బ్రాహ్మణస్య రూపం వై తరుణః సుధీః
ఒకసారి సుందరుడు, బ్రాహ్మణుడి రూపంలో, యువకుడిగా తెలివిగా వేషం వేసుకొని, ఆ చండాలుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। శృణు మే వచనం ధీర మమ జాయా మృతా శుభా । కిం కరోమి క్వ గచ్ఛామి కథయాద్యానుకంపయా
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ ధైర్యవంతుడా, నా మాట విను. నా భార్య మరణించింది. నేను ఏం చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్లాలి? దయతో చెప్పు.
వివాహం యో జనః కుర్యాద్బ్రాహ్మణం చ విశేషతః । కిం చ దానైః కిం చ తీర్థైః కిం యజ్ఞైర్వ్రతకోటిభిః
ఎవరైనా, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుడికి పెళ్లి జరిపిస్తే, దానం, తీర్థయాత్రలు, యజ్ఞాలు, ఎన్నో వ్రతాలు అవసరం లేదు.
ఇతి శ్రుత్వా త్వసౌ విప్రం చోక్తవాన్వీరవిక్రమః । శృణు మే వచనం బ్రహ్మన్బాలాస్తి మమ కన్యకా
అది విని, వీరవిక్రముడు ఆ బ్రాహ్మణుడితో ఇలా అన్నాడు: నా మాట విను బ్రాహ్మణుడా, నాకు ఒక చిన్న కూతురు ఉంది.
యదిచ్ఛా తే భవేద్విప్ర దాస్యామి విధిపూర్వకమ్ । నయ మే దక్షిణం హస్తం దాస్యామి చాన్యథా నహి
నీకు ఇష్టం ఉంటే బ్రాహ్మణుడా, నిబంధనల ప్రకారం ఆమెను నీకు ఇస్తాను. నా కుడి చేయి పట్టుకో, లేనిచోట నేను ఇవ్వను.
తస్యైతద్వచనం శ్రుత్వా జగ్రాహ దక్షిణం కరమ్ । శ్వపచో హర్షయుక్తో వై ప్రోవాచ వచనం త్వితి
ఆ మాటలు విని, అతడు కుడి చేయి పట్టుకున్నాడు. ఆ చండాలుడు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు.