యో నరః పుస్తకం దద్యాద్భక్తిశ్రద్ధాసమన్వితః । ప్రతివర్ణం లభేత్పుణ్యం కపిలాకోటిదానజమ్
భక్తి, శ్రద్ధతో పుస్తకాన్ని దానం చేసే వాడు, ప్రతి అక్షరానికి కోటి గోవు దానానికి సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
మధుదో గుడదశ్చైవ మర్త్యో యాతీక్షుసాగరమ్ । లవణప్రదో నరో యాతి వారుణం లోకమేవ చ
తేనె లేదా బెల్లం దానం చేసే మానవుడు చెరకు సముద్రానికి వెళ్తాడు; ఉప్పు దానం చేసే వాడు వరుణ లోకానికి చేరుతాడు.
సర్వేషామేవ దానానామన్నం వారి ద్విజోత్తమ । తత్త్వజ్ఞైర్మునిభిః సర్వైః ప్రవరం వై ప్రకీర్త్తితమ్
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! అన్ని దానాల్లో అన్నం, నీళ్లు అన్నివేళలా జ్ఞానులు, మునులు, సత్యాన్ని తెలుసుకున్న వారు అత్యుత్తమమైనవిగా పేర్కొన్నారు.
అన్నం వారి ద్విజశ్రేష్ఠ యేన దత్తం మహీతలే । తేన దత్తాని దానాని సర్వాణి చ ద్విజర్షభ
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా! భూమిపై ఎవరు అన్నం, నీళ్లు దానం చేస్తారో, వారు అన్ని దానాలు చేసినట్లే అవుతుంది.
అన్నదో యో నరో విప్ర ప్రాణదశ్చ ప్రకీర్త్తితః । తస్మాత్సమస్తదానానామన్నదో లభతే ఫలమ్
బ్రాహ్మణుడా! అన్నం ఇచ్చే వాడిని ప్రాణదాత అని అంటారు. అందుకే అన్నదానం చేసినవాడు అన్ని దానాల్లోనూ అత్యుత్తమ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యథాచాన్నం తథా వారి ద్వే తుల్యే చ ప్రకీర్త్తితే । వారిణా చ వినా చాన్నం సిద్ధం న స్యాద్ద్విజోత్తమ
అన్నం ఎలా ముఖ్యమో, అలాగే నీళ్లు కూడా. రెండూ సమానంగా చెప్పబడ్డాయి. నీళ్లు లేకుండా అన్నం పూర్తిగా ఉపయోగపడదు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా!
క్షుధా తృషా ద్విజ వ్యాఘ్ర ద్వే చ తుల్యే ప్రకీర్త్తితే । అతశ్చాన్నం చ తోయం చ శ్రేష్ఠం ప్రోక్తం బుధైరపి
బ్రాహ్మణుడా! ఆకలి, దాహం రెండూ సమానంగా చెప్పబడ్డాయి. అందుకే జ్ఞానులు అన్నం, నీళ్లను కూడా ఉత్తమమైనవిగా పేర్కొన్నారు.
అన్నదానం క్షితౌ బ్రహ్మన్యే కుర్వంతి నరోత్తమాః । సర్వపాపవినిర్ముక్తా గచ్ఛంతి హరిమందిరమ్
భూమిపై బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేసే మహానుభావులు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తులై, హరిదేవుని లోకానికి చేరుకుంటారు.
యావంత్యన్నాని భో విప్ర యచ్ఛతి క్షితిమండలే । బ్రహ్మహత్యాశ్చ తావంత్యో నశ్యంత్యేవ తపోధన
బ్రాహ్మణుడా! భూమిపై ఎంత అన్నం దానం చేస్తే, అంత బ్రాహ్మణ హత్య పాపం నశిస్తుంది, తపస్సు కలవాడా!
యచ్ఛతాం చాన్నదానాని శరీరాణి చ పాతకమ్ । గాత్రాణి గృహ్ణతాం త్యక్త్వా సహసా యాంతి శౌనక
శౌనకా! అన్నదానం చేసే వారికి, వారి శరీరానికి అంటుకున్న పాపాలు వెంటనే విడిచి పోతాయి.
అతః పాపిష్ఠ చాన్నాని న గృహ్ణంతి మనీషిణః । గృహ్ణంతి మోహాద్యే మూఢా భవంతి పాపభాగినః
కాబట్టి, పాపులు ఇచ్చే అన్నాన్ని జ్ఞానులు స్వీకరించరు. మూర్ఖులు మాయ వల్ల తీసుకుంటే, వారు కూడా పాపంలో భాగస్వాములు అవుతారు.
కుర్యాద్భూమిష్ఠముదకం చైకం భో ద్విజసత్తమ । సర్వపాపైర్వినిర్ముక్తో వ్రజేత్స హరిమందిరమ్
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! భూమిపై ఒక్క గిన్నె నీళ్లు కూడా దానం చేసినవాడు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడై, హరిదేవుని లోకానికి వెళ్తాడు.
ప్రయత్నేన ద్విజశ్రేష్ఠ కర్త్తవ్యో ధనసంచయః । సంచితం చ ధనం బ్రహ్మన్దానకర్మణి విక్షిపేత్
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! శ్రద్ధతో ధనం కూడబెట్టాలి. కూడబెట్టిన ఆ ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడంలో వినియోగించాలి.
రణంతి యే చ కార్పణ్యాద్ధనం తే చాతిదుఃఖినః । అంతే సర్వధనం త్యక్వా నిఃస్వా గచ్ఛంతి భో మునే
మితవ్యయంతో ధనాన్ని దాచుకునే వారు ఎంతో బాధపడతారు. చివరికి ఆస్తి అంతా వదిలేసి, ఖాళీ చేతులతో ఈ లోకాన్ని విడిచిపోతారు, మునీశ్వరా!
మానవా యే సదా దానం దత్త్వా దత్త్వా దరిద్రతి । దరిద్రాస్తేన విజ్ఞేయా నరలోకే మహేశ్వరాః
ఎవరైనా ఎప్పుడూ దానం చేస్తూ, దానివల్ల బీదరికం పొందితే, వారిని మనుష్య లోకంలో బీదవాళ్లుగా గుర్తించాలి, మహేశ్వరులారా!
పరలోకే ద్విజవ్యాఘ్ర సాధుసంయమవర్జితే । నిర్దయే బంధుహీనే చ న దత్తం నోపతిష్ఠతే
బ్రాహ్మణులలో సింహుడా! పరలోకంలో మంచి ప్రవర్తన, దయ, బంధువులు లేనప్పుడు, ఇక్కడ ఇవ్వని దానం అక్కడ తోడుండదు.
స్థితే ధనే నరో యో వై నాశ్నాతి న దదాతి సః । దరిద్ర ఇవ విజ్ఞేయః ప్రేత్య నిశ్వాసముత్సృజేత్
ధనం ఉన్నా దాన్ని అనుభవించని, ఇతరులకు ఇవ్వని వాడిని బీదవాడిగా గుర్తించాలి. మరణించిన తర్వాత వాపుతో ఈ లోకాన్ని విడిచిపోతాడు.
తపసోఽపి వరం దానం ప్రోక్తం చ తత్త్వదర్శిభిః । అతో యత్నాద్ద్విజశ్రేష్ఠ దానకర్మ సమాచరేత్
సత్యాన్ని తెలిసిన వారు తపస్సు కన్నా దానమే గొప్పదని చెప్పారు. అందుకే, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! శ్రద్ధతో దాన కార్యాలు చేయాలి.
దాతా దానం న దద్యాద్వై సముత్సృజ్య ద్విజాతయే । స యాతి నిరయం ఘోరం సర్వజంతుభయావహమ్
దానం చేయాలని సంకల్పించి, బ్రాహ్మణుడికి ఇవ్వని వాడు, అన్ని ప్రాణులకు భయంకరమైన ఘోర నరకానికి వెళ్తాడు.
దానం దాతా ప్రతిగ్రాహీ న స్మరేచ్చ న యాచతే । నిరయే చోభయోర్వాసో యావచ్చంద్ర దివాకరౌ
దానం చేసే వాడు, తీసుకునే వాడు ఇద్దరూ దానాన్ని గుర్తు చేసుకోకూడదు, అడగకూడదు. అలా చేస్తే, ఇద్దరూ చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతవరకు నరకంలో ఉంటారు.
బ్రహ్మహత్యాది పాపాని యాని వై ద్విజసత్తమ । తాని దానేన హన్యంతే తస్మాద్దానం సమాచరేత్
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠ, బ్రహ్మహత్య మొదలైన పాపాలు దానం చేయడం వలన నశించిపోతాయి. అందువల్ల ఎప్పుడూ దానం చేయాలని మనిషి పాటించాలి.
శౌనక ఉవాచ। శ్రీపదం విష్ణుచరితం సర్వోపద్రవనాశనమ్ । సర్వపాపక్షయకరం దుష్టగ్రహనివారణమ్
శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: శ్రీహరి నివాసం, విష్ణువు చేసిన కార్యాలు, అన్ని అపాయాలను తొలగిస్తాయి, అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తాయి, చెడు గ్రహాల ప్రభావాన్ని దూరం చేస్తాయి.
విష్ణుసాన్నిధ్యదం చైవ చతుర్వర్గఫలప్రదమ్ । యః శృణోతి నరో భక్త్యా చాంతే యాతి హరేర్గృహమ్
విష్ణువు సన్నిధిని కలిగించేది, ధర్మార్థకామమోక్షాల ఫలితాన్ని ఇచ్చేది ఇది. ఎవరు భక్తితో వినితే, వారు చివరికి హరిదేవుని ఇంటికి చేరుతారు.
నామోచ్చారణమాహాత్మ్యం శ్రూయతే మహదద్భుతమ్ । యదుచ్చారణమాత్రేణ నరో యాయాత్పరం పదమ్
పేరును ఉచ్చరించడంలో ఉన్న మహిమ గొప్పదిగా, ఆశ్చర్యంగా విన్నాము. దాన్ని ఒక్కసారి పలకడమే మనిషిని పరమ పదానికి చేర్చుతుంది.
తద్వదస్వాధునా సూత విధానం నామకీర్తనే । సూత ఉవాచ। శృణు శౌనక వక్ష్యామి సంవాదం మోక్షసాధనమ్
అందుకే, సూతుడు, ఇప్పుడు పేరును జపించే విధానాన్ని మాకు చెప్పు. సూతుడు అన్నాడు: శౌనకా, విను, ముక్తికి మార్గమైన సంభాషణను నేను చెబుతాను.
నారదః పృష్టవాన్పూర్వం కుమారం తద్వదామి తే । ఏకదా యమునాతీరే నివిష్టం శాంతమానసమ్
నారదుడు ముందుగా కుమారుడిని అడిగాడు. అది నేను నీకు చెబుతాను. ఒకసారి యమునా తీరంలో, ప్రశాంతమైన మనసుతో ఆయన కూర్చున్నాడు.
సనత్కుమారం పప్రచ్ఛ నారదో రచితాఞ్జలి । శ్రుత్వా నానావిధాన్ధర్మాన్ధర్మవ్యతికరాంస్తథా
నారదుడు చేతులు జోడించి, వివిధ ధర్మాలు, వాటి ఉల్లంఘనల గురించి విని, సనత్కుమారుని అడిగాడు.
శ్రీనారద ఉవాచ। యోఽసౌ భగవతా ప్రోక్తో ధర్మవ్యతికరో నృణామ్ । కథం తస్య వినాశః స్యాదుచ్యతాం భగవత్ప్రియ
శ్రీనారదుడు అన్నాడు: భగవంతుడు చెప్పిన ధర్మ విరుద్ధమైన కార్యాలు మనుషుల్లో ఎలా నశిస్తాయి? భగవంతునికి ప్రియమైనవాడా, దయచేసి చెప్పు.
శ్రీసనత్కుమార ఉవాచ। శృణు నారద గోవింద ప్రియ గోవిందధర్మవిత్ । యత్పృష్టం లోకనిర్ముక్తికారణం తమసః పరమ్
శ్రీసనత్కుమారుడు అన్నాడు: నారదా, గోవిందునికి ప్రియమైనవాడా, గోవిందుని ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నువ్వు అడిగింది లోకానికి మోక్షాన్ని కలిగించేది, అంధకారాన్ని దాటి ఉన్నది.
సర్వాచారవివర్జితాః శఠధియో వ్రాత్యా జగద్వఞ్చకాః । దంభాహంకృతిపానపైశునపరాః పాపాశ్చ యే నిష్ఠురాః
సరైన ఆచారాలు లేని వారు, మోసపూరితమైన మనసు కలిగిన వారు, వ్రాత్యులు, లోకాన్ని మోసగాళ్లు, అహంకారం, మద్యం, ద్వేషం, దుర్వినియోగం, పాపకారులు, కఠినహృదయులు—