ఫలదాతా నరో గచ్ఛేత్త్రిదివం చ ద్విజోత్తమ । భుంక్తే కల్పసహస్రాణి ఫలం తత్రామృతోపమమ్
ద్విజోత్తమా, ఫలాలను దానం చేసే వాడు స్వర్గానికి వెళ్ళి, అక్కడ సహస్రకాల్పాలు అమృతంతో సమానమైన ఫలాన్ని ఆస్వాదిస్తాడు.
శాకం యచ్ఛతి యో మర్త్యో శివస్యభవనం ద్విజ । యాతి కల్పద్వయం భుంక్తే దుర్ల్లభం పాయసం సురైః
శాకాన్ని దానం చేసే మానవుడు, ద్విజా, శివుని లోకానికి వెళ్లి, రెండు యుగాలు అక్కడ ఉండి, దేవతలతో కలిసి అరుదైన పాయసం తింటాడు.
ఘృతదో దధిదశ్చైవ తక్రదో దుగ్ధదస్తథా । విష్ణోర్నికేతనం గత్వా సుధాపానం కరోతి సః
నెయ్యి, పెరుగు, మజ్జిగ లేదా పాలను దానం చేసే వాడు విష్ణువు నివాసానికి వెళ్లి, అక్కడ అమృతాన్ని పానమాడతాడు.
గంధదః పుష్పదశ్చైవ మర్త్యో యాతి సురాలయమ్ । తిష్ఠేద్యుగసహస్రాణి గంధపుష్పవిభూషితః
పూసలు లేదా పుష్పాలను దానం చేసే మానవుడు దేవతల గృహానికి వెళ్లి, వెయ్యి యుగాలు సుగంధాలు, పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
శయ్యాదానం దానసారం బ్రాహ్మణాయ దదాతి యః । స యాతి బ్రహ్మసదనం పర్య్యంకే శేరతే చిరమ్
శయ్యను, దానాల్లో శ్రేష్ఠమైనదాన్ని బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవాడు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లి, అక్కడ పర్యంకంపై చాలా కాలం విశ్రాంతి పొందుతాడు.
పీఠదాతా దీపదాతా సర్వదుష్కృతవర్జితః । స్వర్గే సింహాసనే తిష్ఠేజ్జ్వలద్దీపావలీవృతః
పీఠం లేదా దీపాన్ని దానం చేసి, పాపాలన్నింటినీ దూరం చేసుకున్నవాడు, స్వర్గంలో సింహాసనంపై కూర్చొని, ప్రకాశించే దీపాల మధ్య వెలుగులో ఉంటాడు.
తాంబూలం యో నరో దద్యాద్భూమిం భుంక్తేఽఖిలాం సుఖమ్ । స్వర్గే దేవాంగనాక్రోడే సుప్తస్తాంబూలమత్తి వై
తాంబూలాన్ని దానం చేసే వాడు భూమిపై అన్ని సుఖాలను అనుభవిస్తాడు; స్వర్గంలో దేవాంగనల ఆలింగనంలో నిద్రిస్తూ తాంబూలాన్ని ఆస్వాదిస్తాడు.
విద్యాదానం దానవరం కరోతి యో నరోత్తమః । ప్రేత్య స సన్నిధిం విష్ణోస్తిష్ఠేద్యుగశతత్రయమ్
విద్యాదానాన్ని, దానాల్లో శ్రేష్ఠమైనదాన్ని చేసే ఉత్తమ పురుషుడు, మరణానంతరం మూడు వందల యుగాలు శ్రీమహావిష్ణువు సమీపంలో నిలిచివుంటాడు.
ప్రాప్య జ్ఞానం తతస్తత్ర దుర్ల్లభం వై ద్విజర్షభ । దుర్ల్లభం మోక్షమాప్నోతి శ్రీహరేః కృపయా ద్విజ
అక్కడ ఆ అరుదైన జ్ఞానాన్ని పొందినవాడు, ద్విజశ్రేష్ఠా, శ్రీహరి కృపతో దుర్లభమైన మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
అనాథం దుఃఖితం విప్రం పాఠయేద్వై నరోత్తమః । శ్రీహరేర్భవనం యాతి పునర్జన్మవివర్జితః
అనాథ, బాధపడుతున్న బ్రాహ్మణునికి పాఠం చెప్పించే ఉత్తమ పురుషుడు, శ్రీహరి నివాసానికి వెళ్లి, పునర్జన్మ లేకుండా ఉంటాడు.
యో నరః పుస్తకం దద్యాద్భక్తిశ్రద్ధాసమన్వితః । ప్రతివర్ణం లభేత్పుణ్యం కపిలాకోటిదానజమ్
భక్తి, శ్రద్ధతో పుస్తకాన్ని దానం చేసే వాడు, ప్రతి అక్షరానికి కోటి గోవు దానానికి సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
మధుదో గుడదశ్చైవ మర్త్యో యాతీక్షుసాగరమ్ । లవణప్రదో నరో యాతి వారుణం లోకమేవ చ
తేనె లేదా బెల్లం దానం చేసే మానవుడు చెరకు సముద్రానికి వెళ్తాడు; ఉప్పు దానం చేసే వాడు వరుణ లోకానికి చేరుతాడు.
సర్వేషామేవ దానానామన్నం వారి ద్విజోత్తమ । తత్త్వజ్ఞైర్మునిభిః సర్వైః ప్రవరం వై ప్రకీర్త్తితమ్
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! అన్ని దానాల్లో అన్నం, నీళ్లు అన్నివేళలా జ్ఞానులు, మునులు, సత్యాన్ని తెలుసుకున్న వారు అత్యుత్తమమైనవిగా పేర్కొన్నారు.
అన్నం వారి ద్విజశ్రేష్ఠ యేన దత్తం మహీతలే । తేన దత్తాని దానాని సర్వాణి చ ద్విజర్షభ
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా! భూమిపై ఎవరు అన్నం, నీళ్లు దానం చేస్తారో, వారు అన్ని దానాలు చేసినట్లే అవుతుంది.
అన్నదో యో నరో విప్ర ప్రాణదశ్చ ప్రకీర్త్తితః । తస్మాత్సమస్తదానానామన్నదో లభతే ఫలమ్
బ్రాహ్మణుడా! అన్నం ఇచ్చే వాడిని ప్రాణదాత అని అంటారు. అందుకే అన్నదానం చేసినవాడు అన్ని దానాల్లోనూ అత్యుత్తమ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యథాచాన్నం తథా వారి ద్వే తుల్యే చ ప్రకీర్త్తితే । వారిణా చ వినా చాన్నం సిద్ధం న స్యాద్ద్విజోత్తమ
అన్నం ఎలా ముఖ్యమో, అలాగే నీళ్లు కూడా. రెండూ సమానంగా చెప్పబడ్డాయి. నీళ్లు లేకుండా అన్నం పూర్తిగా ఉపయోగపడదు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా!
క్షుధా తృషా ద్విజ వ్యాఘ్ర ద్వే చ తుల్యే ప్రకీర్త్తితే । అతశ్చాన్నం చ తోయం చ శ్రేష్ఠం ప్రోక్తం బుధైరపి
బ్రాహ్మణుడా! ఆకలి, దాహం రెండూ సమానంగా చెప్పబడ్డాయి. అందుకే జ్ఞానులు అన్నం, నీళ్లను కూడా ఉత్తమమైనవిగా పేర్కొన్నారు.
అన్నదానం క్షితౌ బ్రహ్మన్యే కుర్వంతి నరోత్తమాః । సర్వపాపవినిర్ముక్తా గచ్ఛంతి హరిమందిరమ్
భూమిపై బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేసే మహానుభావులు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తులై, హరిదేవుని లోకానికి చేరుకుంటారు.
యావంత్యన్నాని భో విప్ర యచ్ఛతి క్షితిమండలే । బ్రహ్మహత్యాశ్చ తావంత్యో నశ్యంత్యేవ తపోధన
బ్రాహ్మణుడా! భూమిపై ఎంత అన్నం దానం చేస్తే, అంత బ్రాహ్మణ హత్య పాపం నశిస్తుంది, తపస్సు కలవాడా!
యచ్ఛతాం చాన్నదానాని శరీరాణి చ పాతకమ్ । గాత్రాణి గృహ్ణతాం త్యక్త్వా సహసా యాంతి శౌనక
శౌనకా! అన్నదానం చేసే వారికి, వారి శరీరానికి అంటుకున్న పాపాలు వెంటనే విడిచి పోతాయి.
అతః పాపిష్ఠ చాన్నాని న గృహ్ణంతి మనీషిణః । గృహ్ణంతి మోహాద్యే మూఢా భవంతి పాపభాగినః
కాబట్టి, పాపులు ఇచ్చే అన్నాన్ని జ్ఞానులు స్వీకరించరు. మూర్ఖులు మాయ వల్ల తీసుకుంటే, వారు కూడా పాపంలో భాగస్వాములు అవుతారు.
కుర్యాద్భూమిష్ఠముదకం చైకం భో ద్విజసత్తమ । సర్వపాపైర్వినిర్ముక్తో వ్రజేత్స హరిమందిరమ్
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! భూమిపై ఒక్క గిన్నె నీళ్లు కూడా దానం చేసినవాడు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడై, హరిదేవుని లోకానికి వెళ్తాడు.
ప్రయత్నేన ద్విజశ్రేష్ఠ కర్త్తవ్యో ధనసంచయః । సంచితం చ ధనం బ్రహ్మన్దానకర్మణి విక్షిపేత్
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! శ్రద్ధతో ధనం కూడబెట్టాలి. కూడబెట్టిన ఆ ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడంలో వినియోగించాలి.
రణంతి యే చ కార్పణ్యాద్ధనం తే చాతిదుఃఖినః । అంతే సర్వధనం త్యక్వా నిఃస్వా గచ్ఛంతి భో మునే
మితవ్యయంతో ధనాన్ని దాచుకునే వారు ఎంతో బాధపడతారు. చివరికి ఆస్తి అంతా వదిలేసి, ఖాళీ చేతులతో ఈ లోకాన్ని విడిచిపోతారు, మునీశ్వరా!
మానవా యే సదా దానం దత్త్వా దత్త్వా దరిద్రతి । దరిద్రాస్తేన విజ్ఞేయా నరలోకే మహేశ్వరాః
ఎవరైనా ఎప్పుడూ దానం చేస్తూ, దానివల్ల బీదరికం పొందితే, వారిని మనుష్య లోకంలో బీదవాళ్లుగా గుర్తించాలి, మహేశ్వరులారా!
పరలోకే ద్విజవ్యాఘ్ర సాధుసంయమవర్జితే । నిర్దయే బంధుహీనే చ న దత్తం నోపతిష్ఠతే
బ్రాహ్మణులలో సింహుడా! పరలోకంలో మంచి ప్రవర్తన, దయ, బంధువులు లేనప్పుడు, ఇక్కడ ఇవ్వని దానం అక్కడ తోడుండదు.
స్థితే ధనే నరో యో వై నాశ్నాతి న దదాతి సః । దరిద్ర ఇవ విజ్ఞేయః ప్రేత్య నిశ్వాసముత్సృజేత్
ధనం ఉన్నా దాన్ని అనుభవించని, ఇతరులకు ఇవ్వని వాడిని బీదవాడిగా గుర్తించాలి. మరణించిన తర్వాత వాపుతో ఈ లోకాన్ని విడిచిపోతాడు.
తపసోఽపి వరం దానం ప్రోక్తం చ తత్త్వదర్శిభిః । అతో యత్నాద్ద్విజశ్రేష్ఠ దానకర్మ సమాచరేత్
సత్యాన్ని తెలిసిన వారు తపస్సు కన్నా దానమే గొప్పదని చెప్పారు. అందుకే, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా! శ్రద్ధతో దాన కార్యాలు చేయాలి.
దాతా దానం న దద్యాద్వై సముత్సృజ్య ద్విజాతయే । స యాతి నిరయం ఘోరం సర్వజంతుభయావహమ్
దానం చేయాలని సంకల్పించి, బ్రాహ్మణుడికి ఇవ్వని వాడు, అన్ని ప్రాణులకు భయంకరమైన ఘోర నరకానికి వెళ్తాడు.
దానం దాతా ప్రతిగ్రాహీ న స్మరేచ్చ న యాచతే । నిరయే చోభయోర్వాసో యావచ్చంద్ర దివాకరౌ
దానం చేసే వాడు, తీసుకునే వాడు ఇద్దరూ దానాన్ని గుర్తు చేసుకోకూడదు, అడగకూడదు. అలా చేస్తే, ఇద్దరూ చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతవరకు నరకంలో ఉంటారు.