బద్ధ్వా నేతుం మనశ్చక్రురాగతా విష్ణుకింకరాః । తదా ఛిత్త్వా చర్మపాశం స్యందనే తం మనోహరే
అతడిని కట్టేసి తీసుకెళ్లబోయే సమయంలో, విష్ణుదూతలు అక్కడికి వచ్చి, ఆ చర్మపు పాశాన్ని కోసి, అందమైన రథంపై అతన్ని కూర్చోబెట్టారు.
తూర్ణమారోహయామాసుః పప్రచ్ఛుర్వినయాన్వితాః । తేఽపి పుణ్యేన భోః సంతః కేన వై నీయతేఽప్యసౌ
వారు అతన్ని త్వరగా రథంపై ఎక్కించి, వినయంగా ఇలా అడిగారు: 'ఓ పుణ్యాత్ములారా, ఈ వాడిని మీరు ఏ పుణ్యఫలంతో తీసుకెళ్తున్నారు?'
ఊచుస్తేఽసౌ పురా రాజా పుణ్యం బహుతరం కృతమ్ । అకరోద్ధరణం కాంచిత్సుందరీం చాంగనామయమ్
వారు ఇలా చెప్పారు: 'ఇతడు ఒకప్పుడు రాజుగా ఉండి, ఎంతో పుణ్యకార్యాలు చేశాడు. ఒక అందమైన స్త్రీని కష్టాల నుంచి రక్షించాడు.'
అనేన చాంహసా రాజా గతో వై శమనక్షయమ్ । తత్రక్లేశం తు యుష్మాభిర్దత్తం వై శమనాజ్ఞయా
ఆ పాపం వల్ల ఆ రాజు యమలోకానికి వెళ్లాడు. అక్కడ యమధర్మరాజు ఆజ్ఞతో మీరు అతనికి శిక్షలు విధించారు.
తామ్రమయ్యాస్త్రియాసార్ద్ధం క్రీడాం సుప్త్వా చకార సః । తప్తాయాం లోహశయ్యాయాం వైక్లవ్యం కర్మణా నృప
ఆ రాజు తామ్రమయమైన స్త్రీతో ఆడుతూ, వేడినిప్పుతో ఉన్న ఇనుప మంచంపై పడుకొని, తన పాపఫలాన్ని అనుభవించాడు.
తప్తాయోభీషణం తప్తం లోహస్తంభం యమాజ్ఞయా । తతః స్థితః సమాలింగ్య భుక్త్వా దుఃఖం చిరం నృపః
యమధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, అతడు భయంకరమైన వేడినిప్పుతో ఉన్న ఇనుప స్తంభాన్ని ఆలింగనం చేసి, చాలా కాలం దుఃఖాన్ని అనుభవించాడు.
సిక్తః క్షారాంబుధారాభిరన్యైర్వై శమనాలయే । తతో నరకశేషే చ పాపయోనౌ ముహుర్ముహుః
యమలోకంలో ఇతరులు అతడిపై ఉప్పు కలిసిన ద్రవాన్ని పోసి శిక్షించారు. ఆ తరువాత, మిగతా నరకాల్లో పాపయోనుల్లో పునఃపునః జన్మించాడు.
జన్మాసాద్య చిరం దుఃఖమనుభూతం స్వకర్మణా । తులసీమూలకం వారి పీత్వా యాతి హరేర్గృహమ్
పునర్జన్మ పొంది, తన పాపకర్మల వల్ల చాలా కాలం దుఃఖాన్ని అనుభవించాడు. కానీ తులసి వేరుల దగ్గర నీటిని తాగినవాడు హరిదేవుని ఇంటికి వెళ్తాడు.
ఇదానీం తద్వచః శ్రుత్వా గతాదూతా యథాగతాః । తేన సార్ద్ధం విష్ణుదూతా గతా వైకుంఠమందిరమ్
ఇప్పుడు ఆ మాటలు విని, యమదూతలు వచ్చినదారిలో తిరిగి వెళ్లిపోయారు. విష్ణుదూతలు అతనితో కలిసి వైకుంఠమందిరానికి వెళ్లారు.
మాహాత్మ్యం కథితం బ్రహ్మన్తులస్యాః పాపనాశనమ్ । కుర్వంతి సేవాం యే భక్త్యా న జానే కిం భవేన్మునే
ఓ బ్రహ్మా, పాపాలను నశింపజేసే తులసి మహిమను వివరించాను. భక్తితో ఆమె సేవ చేసే వారు ఏమి సాధించలేరో, ఓ మునీశ్వరా, నాకు తెలియదు.
శౌనక ఉవాచ। కథయస్వ మునే సూత మాహాత్మ్యం కలుషక్షయమ్ । శేషపంచదినస్యాపి కార్త్తికస్యానుకంపయా
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ మునివరా, కార్తీక మాసంలో చివరి ఐదు రోజులకు సంబంధించిన పుణ్యాన్ని, పాపాలను తొలగించే గొప్పతనాన్ని, దయతో నాకు వివరించండి.
సూత ఉవాచ। శృణు శౌనక యత్పృష్టం మాహాత్మ్యం పాపనాశనమ్ । వక్ష్యామ్యహం వై చోర్జస్య శేషపంచదినస్య చ
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: శౌనక మహాశయా, మీరు అడిగిన పాపాలను నశింపజేసే ఆ మహాత్మ్యాన్ని ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెబుతాను. కార్తీక మాసంలో చివరి ఐదు రోజుల విశిష్టతను వినండి.
వ్రతానాం మునిశార్దూల ప్రవరం విష్ణుపంచకమ్ । తస్మిన్యః పూజయేద్భక్త్యా శ్రీహరిం రాధయా సహ
మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడవైన శౌనకా, అన్ని వ్రతాలలో విశిష్టమైనది విష్ణు పంచకం. ఆ ఐదు రోజుల్లో భక్తితో శ్రీహరిని రాధాదేవితో కలిసి పూజించే వాడు—
గంధపుష్పైర్ధూపదీపైర్వస్త్రైర్నానావిధైః ఫలైః । స యాతి విష్ణుసదనం సర్వపాపవివర్జితః
సుగంధాలు, పువ్వులు, ధూపాలు, దీపాలు, వస్త్రాలు,色色 ఫలాలతో భక్తిగా పూజిస్తే, అతడు అన్ని పాపాలు తొలగిపోయి, విష్ణువు నివాసానికి చేరుకుంటాడు.
బ్రహ్మచారీ గృహస్థో వా వానప్రస్థోఽథవా యతిః । న ప్రాప్నోతి పరం స్థానమకృత్వా విష్ణుపంచకమ్
బ్రహ్మచారి అయినా, గృహస్థుడైనా, వానప్రస్థుడైనా, యతివైనా, విష్ణు పంచకం చేయకుండా ఎవరూ పరమపదాన్ని పొందలేరు.
సర్వపాపహరం పుణ్యం విఖ్యాతం విష్ణుపంచకమ్ । తత్ర స్నానం తు యః కుర్యాత్సర్వతీర్థఫలం లభేత్
విష్ణు పంచకం అన్నది అన్ని పాపాలను తొలగించే పవిత్రమైనది. ఆ రోజుల్లో స్నానం చేసినవాడు అన్ని తీర్థస్నానాల ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
శ్రీహరేః పురతో విప్ర తులస్యాశ్చ సమీపతః । ప్రదీపం సర్పిషా పూర్ణం దద్యాద్యో భక్తిభావతః
శ్రీహరి సన్నిధిలో, తులసి చెట్టు దగ్గర, నెయ్యితో నిండిన దీపాన్ని భక్తితో వెలిగించేవాడు—
నభసి శ్రీహరేః ప్రీత్యై యాతి స విష్ణుమందిరమ్ । పాపీ యాతి హరేర్ధామ సత్యమేతన్మయోదితమ్
ఆ పరమాత్మకు ఆనందం కలిగించేందుకు ఆకాశంలో దీపం వెలిగిస్తే, అతడు విష్ణుమందిరానికి చేరుకుంటాడు. పాపి అయినా హరిధామానికి చేరుతాడు—ఇది నిజమని నేను చెప్పుతున్నాను.
స్నాపయేచ్చాచ్యుతం భక్త్యా మధుక్షీరఘృతాదిభిః । దద్యాత్కిం నో హరిః ప్రీతస్తస్మై సాధుజనాయ వై
మధు, పాలు, నెయ్యి మొదలైన వాటితో భక్తిగా అచ్యుతునికి అభిషేకం చేస్తే, అలాంటి సద్జనుడికి హరి ప్రసన్నుడై ఏదైనా ఇస్తాడు.
నైవేద్యం దేవదేవేశం పరమాన్నం నివేదయేత్ । తస్య పుణ్యం ప్రసంఖ్యాతుం న శక్తో వై చతుర్ముఖః
దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరునికి ఉత్తమమైన అన్నాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. దాని వల్ల కలిగే పుణ్యాన్ని బ్రహ్మదేవుడే కూడా పూర్తిగా చెప్పలేడు.
అర్చయిత్వా హృషీకేశమేకాదశ్యాం సమాహితః । నిష్ప్రాప్య గోమయం సమ్యక్మంత్రవత్సముపాసతే
ఏకాదశి రోజున హృషీకేశుని ఏకాగ్రతతో పూజించి, ఆ తరువాత గోమయంతో, మంత్రోచ్చారణతో సేవ చేయాలి.
గోమూత్రం మంత్రవద్భూయో ద్వాదశ్యాం ప్రాశయేద్వ్రతీ । క్షీరం తథా త్రయోదశ్యాం చతుర్దశ్యాం తథా దధి
ద్వాదశి రోజున మంత్రాలతో గోమూత్రాన్ని సేవించాలి; తదుపరి త్రయోదశి రోజున పాలను, చతుర్దశి రోజున పెరుగు తినాలి.
సంప్రాప్య పాపశుద్ధ్యర్థం లంఘయిత్వా చతుర్దినమ్ । పంచమే తు దినే స్నాత్వా విధివత్పూజ్య కేశవమ్
నాలుగు రోజుల పాటు పాపపరిహారార్థంగా నియమాలు పాటించి, ఐదవ రోజు స్నానం చేసి, కేశవుని విధిగా పూజించాలి.
భోజయేద్బ్రాహ్మణాన్భక్త్యా తేభ్యో దద్యాచ్చ దక్షిణామ్ । తతో నక్తం సమశ్నీయాత్పంచగవ్యం సుమంత్రితమ్
ఆ తరువాత బ్రాహ్మణులను భక్తితో భోజనం పెట్టి, వారికి దక్షిణా ఇవ్వాలి. తర్వాత రాత్రి సమయానికి మంత్రపూర్వకంగా పంచగవ్యాన్ని తినాలి.
ఏవం కర్తుమశక్తో యః ఫలమూలం చ భోజనమ్ । కుర్యాద్ధవిష్యం వా విప్ర యథోక్తవిధినా హ వై
ఇలా చేయడం ఎవరికైనా సాధ్యం కాకపోతే, ఫలాలు, కందమూలాలు లేదా హవిష్య అన్నాన్ని, చెప్పిన విధానంలో భుజించవచ్చు.
శ్రీహరేః పంచకం విప్ర కుర్యాద్యస్తులసీదలైః । పూజయేత్తం స విజ్ఞేయః స్వయం నారాయణః ప్రభుః
ఓ బ్రాహ్మణా, శ్రీహరికి తులసి దళాలతో పంచకం వ్రతం చేసినవాడు, స్వయంగా నారాయణుడే అని తెలుసుకోవాలి.
పురా త్రేతాయుగే శూద్రో దస్యువృత్తిపరాయణః । నామ్నా దండకరో నిత్యం ధర్మనిందాం కరోతి యః
పూర్వం త్రేతాయుగంలో దండకుడు అనే శూద్రుడు ఉండేవాడు. అతడు దుష్టకార్యాలలో నిమగ్నమై, ధర్మాన్ని ఎప్పుడూ నిందించేవాడు.
అసత్యభాషీ మిత్రఘ్నో వేశ్యావిభ్రమ లోలుపః । బ్రహ్మస్వహారీ క్రూరశ్చ పరస్త్రీగమనే రతః
అతడు అబద్ధాలు చెప్పేవాడు, స్నేహితులను చంపేవాడు, వేశ్యల పట్ల ఆశక్తి కలిగి ఉండేవాడు, బ్రాహ్మణుల ఆస్తి దోచేవాడు, క్రూరుడూ, పరస్త్రీ సంచారంలో మునిగిపోయేవాడు.
శరణాగతహంతా చ పాఖండజనసంగభాక్ । గోమాంసాశీ సురాపశ్చ పరనిందాకరః సదా
శరణార్థిని చంపినవాడు, మాయవాదులతో కలిసినవాడు, ఆవు మాంసం తినేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, ఎప్పుడూ పరనింద చేయడంలో నిమగ్నమైనవాడు —
విశ్వాసఘాతీ జ్ఞాతీనాం వృత్తిచ్ఛేదీ ద్విజోత్తమ । దుష్టం సర్వే సమాలోక్య తాదృశం తద్గృహే ద్విజః
బంధువుల నమ్మకాన్ని ద్రోహించినవాడు, వారి జీవనాధారాన్ని నాశనం చేసినవాడు, అటువంటి దుష్టుడిని చూసినప్పుడు, బ్రాహ్మణులారా, అందరు బంధువులు —