శ్వపచాస్తే తమున్నీయ చంద్రభాగాపరే తటే । యోజనద్వయభూభాగం చిచ్ఛిదుస్తస్య మస్తకమ్
శ్వపచులు అతడిని చంద్రభాగా నది అవతలి తీరానికి, రెండు యోజనాల దూరానికి తీసుకెళ్లి, అతని తలను నరికారు.
స పాపో మారవే దేశే సర్పోఽభూత్కాలవిగ్రహః । ధవకోటరమధ్యస్థో విషజ్వాలాకరాననః
ఆ పాపి మారా దేశంలో, కాలరూపంలో, ధవ చెట్టు కొమ్మల మధ్య, విషజ్వాలలు మండే నోటితో, పాము అయ్యాడు.
స శుష్కో ధవవృక్షస్తు తస్య ఫూత్కారవహ్నినా । తథా తపనతాపేన సరసోఽపి యథా హ్రదః
ఎలాగైతే పొడిబారిన ధవ వృక్షాన్ని మంట పూర్తిగా కాల్చేస్తుందో, అలాగే ఎండ తాపానికి చెరువు కూడా ఎండిపోతుంది.
గమనాత్తస్య పాపస్య సర్వతో వృక్షమూషరమ్ । ఉచ్ఛిద్య తృణజాతాది జాతం పశ్వహితం తదా
అదే విధంగా, ఆ పాపి అక్కడ పోయిన వెంటనే, ఆ అడవి మొత్తం పాడైపోయింది; పశువులకు ఉపయోగపడే గడ్డి మొక్కలు అన్నీ నాశనమయ్యాయి.
తత్ర జాతు సమాయాతః సార్థో దక్షిణదేశతః । నారాయణాశ్రమం గచ్ఛన్బదర్యాఖ్యం శివే నృప
ఒకసారి దక్షిణ దేశం నుంచి వచ్చిన ఒక వాణిజ్య బృందం, నారాయణుని బదరీ Hermitage వైపు ప్రయాణిస్తూ అక్కడికి చేరింది, ఓ రాజా.
తత్రైకో బ్రాహ్మణః కశ్చిత్సార్థేసంమీలితః పథి । నిశ్ఛిద్రాం కాష్ఠమంజూషాం పితృమాత్రస్థిసంయుతామ్
ఆ వాణిజ్య బృందంలో ఒక బ్రాహ్మణుడు, మార్గమధ్యంలో ఆగి, తండ్రి తల్లి అస్థులు ఉన్న రంధ్రం లేని కలప పెట్టెను మోస్తూ వెళ్ళాడు.
స్కంధేన ధారయన్యాతి తాని పాతయితుం నృప । గంగాంభసి మహాభాగ పాపినామపి కామదే
ఆ పెట్టెను భుజంపై మోసుకుంటూ, ఓ మహాభాగ, పాపుల కోరికలు కూడా తీరే గంగా జలంలో ఆ అస్థులను కలిపేందుకు బయలుదేరాడు.
సోఽప్యాగతస్తత్ర వనే యత్రాస్తి స భుజంగమః । వివిక్తే క్షిప్య మంజూషాం శలాకాలోహనిర్మితామ్
అతడూ ఆ పాము ఉన్న అడవిలోకి వచ్చి, ఒక ఒంటరి ప్రదేశంలో ఇనుప దండలతో చేసిన పెట్టెను అక్కడ ఉంచాడు.
అథాగత్య భుజంగోఽసౌ శలాకాం ఫణయాఘటత్ । కించిదుద్ధాటితాయాం స మంజూషాయాం సమావిశత్
అప్పుడా పాము వచ్చి, తన ఫణంతో దండను తాకి, పెట్టె కొంత తెరుచుకున్నప్పుడు లోపలికి ప్రవేశించింది.
పునః శలాకా స్వంస్థానమాగతాథ స కుండలీ । తత్రైవ తస్థౌ నిశ్చేష్టో మంజూషాయాం విషోల్బణః
ఆ దండు మళ్లీ తన స్థానంలోకి వచ్చింది. పాము అలా ఉంగి, విషంతో నిండినదిగా, పెట్టెలోనే కదలకుండా ఉండిపోయింది.
అథ ప్రభాతే సర్వే తే చేలుః స్థానాత్తతో నృప । బ్రాహ్మణః సోఽపి మంజూషాం కంబలేన సమావృతామ్
ఉదయం అవగానే అందరూ అక్కడి నుంచి బయలుదేరారు, రాజా. ఆ బ్రాహ్మణుడు కూడా ఆ పెట్టెను కంబళంతో చుట్టి తీసుకున్నాడు.
కృత్వా శిరసి రాజేంద్ర చచాల ప్రతి జాహ్నవీమ్ । కతిభిర్వాసరైః సార్థః సంప్రాప్తస్తీర్థగామినామ్
ఆ పెట్టెను తలపై పెట్టుకుని, ఓ రాజేంద్ర, గంగ వైపు నడిచాడు. కొన్ని రోజుల తర్వాత ఆ వాణిజ్య బృందం తీర్థ యాత్రికుల దగ్గరికి చేరింది.
ఇహైవ కోశలాయాం వై పునీతాయాం మహీపతే । అథ శీతాతురో విప్రః కంబలం చోదఘాటయత్
అక్కడ, పవిత్రమైన కోశల దేశంలో, ఓ మహీపతి, ఆ బ్రాహ్మణుడు చలికి తట్టుకోలేక కంబళాన్ని తీసేశాడు.
మంజూషావరణం రాజన్తత్రాయోధ్యాతటే శుభే । సోఽపి సర్పో నిరాహారో లబ్ధ్వా మారుతభోజనమ్
అయోధ్య పవిత్ర తీరున, రాజా, అతడు పెట్టె మూతను తీసాడు. ఆ పాము ఆహారం లేకుండా గాలి పీల్చుకుంటూ బతికింది.
నిశ్చక్రామ బహిస్తస్మాదుత్క్షేప్య సుశలాకికామ్ । తం నిఃసృతం సమాలోక్య సర్ప్ప సర్ప ఇతి క్రుధా
ఆ పాము, బాగా బందించిన పెట్టెను పైకి లేపి బయటకు వచ్చింది. దాన్ని బయటకు వస్తూ చూసి, జనాలు కోపంతో 'పాము! పాము!' అని అరవసాగారు.
వ్యాహరంతో జనాః సర్వే లోష్టహస్తాః సమభ్యయుః । యావత్పలాయతే సర్పస్తావదేకేన ఘాతితః
అందరూ చేతిలో మట్టి ముద్దలు పట్టుకుని, అరుస్తూ పామువైపు పరుగెత్తారు. ఆ పాము పారిపోతుండగా, ఒకడు దాన్ని కొట్టి చంపేశాడు.
తత్యాజ స తదా ప్రాణాన్పశ్యతాం తీర్థగామినామ్ । త్యక్త్వా భుజంగదేహం స దేవత్వం ప్రాప దుర్లభమ్
అక్కడే, తీర్థ యాత్రికుల ముందే, ఆ పాము ప్రాణాలు విడిచింది. పాము శరీరం వదిలి, అరుదైన దేవత స్థితిని పొందింది.
దివ్యం విమానమారుహ్య ప్రోవాచేదం జనాని హ । సర్ప ఉవాచ- భో దాక్షిణాత్యాః శృణుత బ్రాహ్మణా వచనం మమ
దివ్య విమానం ఎక్కి, ఆ జనాలందరినీ ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది: 'ఓ దక్షిణ దేశ బ్రాహ్మణులారా, నా మాట వినండి' అని పాము పలికింది.
పురా చండకనామాహం నాపితో బ్రహ్మహాధమః । బ్రహ్మహత్యాప్రదోషేణ సర్పఆసం మరుస్థలే
'మునుపు నేను చండక అనే నాపితుడిని, బ్రాహ్మణ హంతకుడిని. బ్రాహ్మణ హత్య పాపంతో నేను ఎడారిలో పాముగా జన్మించాను.'
భుక్త్వా నరకదుఃఖాని వర్షాణాం లక్షపంచకమ్ । అతీతం సర్పయోనౌ మే వర్షాణామయుతద్వయమ్
'నరకంలో ఐదు లక్షల సంవత్సరాలు బాధలు అనుభవించాను. ఇప్పుడు పాము జన్మలో ఇరవై వేల సంవత్సరాలు గడిపాను.'
తీర్థస్యాస్య ప్రసాదేన ప్రాప్తం దేవత్వముత్తమమ్ । తస్మాదిదం న వై త్యాజ్యం తీర్థం వై కోశలాభిధమ్ । సర్వార్థదం యతో నాకః ప్రాప్తః పాపీయసా మయా
ఈ పవిత్ర తీర్థం కృప వల్లనే నేను పరమ దైవత్వాన్ని పొందాను. అందుకే 'కోశల' అనే ఈ తీర్థాన్ని ఎప్పుడూ వదిలిపెట్టకూడదు. ఇది అన్ని కోరికలను తీరుస్తుంది. నేను ఎంత పాపాత్ముడినైనా, దీని వల్లనే స్వర్గాన్ని చేరుకున్నాను.
నారద ఉవాచ- ఏవం స నాపితః పాపో యోనిం ప్రాప్య వినిందితామ్ । జగామ ద్యాం విమానస్థస్తీర్థస్యాస్య ప్రసాదతః
నారదుడు చెప్పాడు— అలా, ఆ పాపాత్ముడైన నాపితుడు, తక్కువ జన్మను పొందినప్పటికీ, ఈ పవిత్ర క్షేత్రం కృపతో విమానంలో ఎక్కి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
తే దాక్షిణాత్యా యతయో భూత్వా తత్రైవ తీర్థకే । ఊషుర్గోవిందపాదాబ్జ మానసా దృష్టవైభవే
ఆ దక్షిణాది యతులు, అక్కడే తపస్సు చేస్తూ, గోవిందుని పాదపద్మాలపై మనస్సు నిలిపి, ఆయన వైభవాన్ని దర్శిస్తూ ఆ తీర్థంలో నివసించారు.
మాహాత్మ్యమస్య తీర్థస్య దృష్ట్వా స బ్రాహ్మణోత్తమః । తీర్థేఽత్రజాతవిశ్రద్ధః పిత్రోరస్థీని సోఽక్షిపత్
ఈ తీర్థ మహిమను చూసిన ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు, అపారమైన భక్తితో, తన తల్లిదండ్రుల అస్థులను ఇక్కడి పవిత్ర జలాల్లో నిమజ్జించాడు.
పతితేష్వస్థిఖండేషు పితరౌ తస్య తత్క్షణాత్ । విమానవరమారూఢౌ దివ్యౌ తత్ర సమాగతౌ
ఆ అస్థి భాగాలు నీటిలో పడగానే, వెంటనే అతని తల్లిదండ్రులు దివ్యమైన రూపంలో, అద్భుతమైన విమానంలో అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు.
ఊచతుశ్చ స్వతనయం శృణ్వానేషు జనేషు వై । వత్స జీవ చిరం లోకే ధనధాన్యసుఖీ భవ
అక్కడ ఉన్న జనులందరి ముందే, వారు తన కుమారునితో ఇలా అన్నారు— 'బిడ్డా, నీవు ఈ లోకంలో దీర్ఘాయుష్మంతుడై, ధనం, ధాన్యం, సుఖాలతో నిండుగా ఉండాలి.'
ఆవయోర్ముక్తిదానాచ్చ ముక్తిం యాస్యసి నో మృషా । గంగాయాం పిండదానేన యత్ఫలం స్యాత్సుతస్య వై । పితౄణాం యా గతిశ్చాత్ర ద్వయం స్యాదస్థిపాతతః
మాకు ముక్తిని ఇచ్చినందుకు, నీవు కూడా తప్పకుండా ముక్తిని పొందుతావు — ఇది అబద్ధం కాదు. గంగానదిలో పిండప్రదానం చేయడం వల్ల కుమారుడు పొందే ఫలితం, పితృదేవతలు పొందే గతి, రెండూ ఇక్కడ అస్థి నిమజ్జనంతో లభిస్తాయి.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే। కాలిందీమాహాత్మ్యే ముకుందోపాఖ్యానం నామైకాదశాధికద్విశతమోధ్యాయః
ఇలా, శ్రీపద్మ మహాపురాణంలోని ఉత్తరకాండలో, కాలిందీ మహాత్మ్యంలో ముకుందోపాఖ్యానంగా పేరుగాంచిన రెండువందల పదకొండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
నారద ఉవాచ- ఆకర్ణయ శిబే రాజన్వర్ణయామి తవాగ్రతః । పుణ్యం యశస్యమాయుష్యం కాశ్యా మాహాత్మ్యముత్తమమ్
నారదుడు చెప్పాడు— ఓ శిబి మహారాజా! నేను నీ ముందు పుణ్యాన్ని, కీర్తిని, ఆయుష్షును ప్రసాదించే కాశీ మహాత్మ్యాన్ని వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. విను.
ఇంద్రప్రస్థతటస్థాయాం కాశ్యామేకస్తు పాదపః । శింశపాఖ్యోభవేద్రాజన్ పురా పుణ్యయుగే కృతే
ఇంద్రప్రస్థ తీరంలో, ఓ రాజా, కృతయుగంలో ఒకే ఒక్క శింశపా అనే చెట్టు ఉండేది.