పౌర్ణమాస్యాం తు యో విప్ర భక్తిభావసమన్వితః । కుర్య్యాన్నానావిధానేన సపర్య్యాం శ్రీజగద్విభోః
పౌర్ణమి రోజున, ఎవరు భక్తితో, ఎన్నో విధాలుగా జగద్విభూదిని పూజిస్తారో, బ్రాహ్మణా,
కలుషం తస్య నశ్యేత కోటిజన్మార్జితం మునే । తస్మిన్శ్రీరమణస్యాస్య కృపా జాతా భవేద్ధ్రువమ్
వారి కోటి జన్మల పాపాలు కూడా నశిస్తాయి, మునీశ్వరా. ఆ శ్రీరమణుని కృప తప్పకుండా కలుగుతుంది.
ద్వాదశ్యామన్నదానం యో భక్త్యా కుర్యాద్ద్విజాతయే । తస్య నశ్యంతి పాపాని తమాంసీ వారుణోదయే
ద్వాదశి రోజున, ఎవరు భక్తితో ద్విజులకు అన్నదానం చేస్తారో, వారి పాపాలు, అంధకారం ఉదయించే సూర్యకిరణాల్లా, పోతాయి.
యో నరః శ్రీహరిం కుర్యాత్స్నపనం పయసా ద్విజ । తత్ప్రీతిః శ్రీహరేః సద్యో ద్వాదశ్యాం శర్కరాదిభిః
ద్వాదశి రోజున, ఎవరు శ్రీహరిని పాలు, శర్కర మొదలైనవి పోసి స్నానం చేయిస్తారో, వారికి వెంటనే శ్రీహరి అనుగ్రహం లభిస్తుంది, ద్విజ.
మంత్రం వినా తు యో విప్ర దద్యాచ్ఛ్రీహరయే కిల । పాషాణసదృశం పుష్పం దాతా యాతి అధోగతిమ్
ఓ బ్రాహ్మణా, మంత్రం లేకుండా శ్రీహరివైపు పుష్పాలు సమర్పించేవాడు, ఆ పుష్పాలు రాళ్లలాంటి వాటిగా మారతాయి. అలాంటి దాతకు దిగజారిన స్థితి కలుగుతుంది.
క్ష్మాసురాయ చ మూర్ఖాయ పాషాణసదృశం తు యత్ । దద్యాద్దానం నరో యో వై తస్య పుణ్యం న విద్యతే
భూమి రాక్షసుడికైనా, మూర్ఖుడికైనా రాళ్లలాంటి దానం ఇచ్చినవాడికి ఎలాంటి పుణ్యం కలగదు.
విద్యాహీనో ద్విజో మోహాద్దానం గృహ్ణాతి మూఢధీః । కాలానలం యథా జీర్ణం తేన స నిరయం వ్రజేత్
విద్యలేని ద్విజుడు, మూర్ఖత్వంతో దానం తీసుకుంటే, పాత అగ్నిని మింగినవాడిలా అవుతాడు. దాంతో అతడు నరకానికి పోతాడు.
యథా దారుమయో హస్తీ మృగశ్చిత్రమయో యథా । విద్యాహీనో ద్విజో విప్ర త్రయస్తే నామధారకాః
మరపు చెక్కతో చేసిన ఏనుగు, రంగు వేసిన జింక ఎలా ఉంటాయో, అలాగే విద్యలేని బ్రాహ్మణుడూ పేరుకే బ్రాహ్మణుడు.
యథాధ్వనిస్థితం వారి పవనార్కేణ శుద్ధ్యతి । భక్త్యా తు పార్షదం దృష్ట్వా తస్య నశ్యతి కల్మషమ్
దారిలో ఉన్న నీరు గాలి, ఎండ వల్ల శుద్ధమవుతుంది. అలాగే, భక్తితో పరమాత్ముని సేవకుడిని చూసినవాడి పాపం నశిస్తుంది.
యో నరశ్చాశ్వినే మాసి సఘృతాన్పూర్ణిమా దినే । దద్యాచ్ఛ్రీహరయే లాజాన్క్రీడార్థం తు వరాటికామ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి రోజున ఎవడు శ్రీహరికి నెయ్యితో కలిపిన లాజలు, ఆట కోసం ఒక నాణెం సమర్పిస్తాడో,
భక్త్యా యాతి హరేః స్థానం పునరావృత్తివర్జితః । న దద్యాద్యో నరో మోహాత్తస్మిన్న తుష్టిదో హరిః
భక్తితో సమర్పించినవాడు, తిరిగి జన్మ లేకుండా హరిసన్నిధిని చేరుతాడు. కానీ మోహంతో ఇచ్చినవాడికి హరి సంతోషించడు.
వరాటికాం యావతీం యో హరయే పౌర్ణిమాదినే । తావద్దినం హరేః స్థానం చాశ్వినే సంవసేద్ధ్రువమ్
పౌర్ణమి రోజున ఆశ్వయుజ మాసంలో హరికి ఎంత నాణేలు సమర్పిస్తాడో, అంత దినాలు హరిసన్నిధిలో ఉండే భాగ్యం కలుగుతుంది.
కరవీరపురే హ్యాసీత్పురా శూద్రోఽపి నిర్ద్దయః । కాలద్విజో ద్విజశ్రేష్ఠ నామ్నా పాపీ భయంకరః
కరవీరపురంలో ఒకప్పుడు కాలద్విజుడు అనే క్రూరమైన శూద్రుడు ఉండేవాడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, అతడు పాపిష్టి, భయంకరుడు.
స్వకార్యనిరతః సోఽపి స్వామికార్యప్రణాశకః । ఏకదా పంచతాం యాతో యమదూతా భయంకరాః
అతడు తన పనిలో మాత్రమే మునిగిపోయి, యజమాని పనిని నాశనం చేసేవాడు. ఒక రోజు చనిపోయి, యమదూతలు వచ్చారు.
ఆగతాస్తం సమానేతుం యమస్యతు నికేతనమ్ । బద్ధ్వా నిన్యుశ్చ తం దృష్ట్వా పృష్టవాన్సచివం యమః
యమలోకానికి అతడిని తీసుకెళ్లేందుకు వారు వచ్చి, కట్టేసి తీసుకెళ్లారు. అప్పుడు యముడు తన మంత్రి ని అడిగాడు.
యమ ఉవాచ । అస్య కిం విద్యతేఽమాత్య కర్మాపి చ శుభాశుభమ్ । కథయస్వ సమూలం తు చిత్రగుప్త విచక్షణ
యముడు ఇలా అన్నాడు: ఈ వాడికి ఏమైనా మంచి చెడు కర్మలు ఉన్నాయా? విజ్ఞానవంతుడా చిత్రగుప్తా, పూర్తిగా చెప్పు.
చిత్రగుప్త ఉవాచ। అసౌ పాపీ దురాచారః స్వామికార్యప్రణాశకః । నాస్తి పుణ్యం చాణుమాత్రం నరకే పరిపచ్యతామ్
చిత్రగుప్తుడు ఇలా అన్నాడు: ఇతడు పాపిష్టి, చెడు ప్రవర్తన కలవాడు, యజమాని పనిని నాశనం చేసినవాడు. ఇతనికి కనీసం చుక్క పుణ్యమూ లేదు. నరకంలో ఉడికించాలి.
శతమన్వన్తరం రాజన్నాగయోనౌ చ నిష్ఠురః । పాషాణే జన్మ చాసాద్య గృహే స్థాతుం నిరంతరమ్
ఓ రాజా, వంద మన్వంతరాలు ఇతడు నాగుని రూపంలో క్రూరంగా ఉండాలి. ఆ తరువాత రాయిగా జన్మించి ఇంట్లో ఎప్పటికీ ఉండాలి.
సూత ఉవాచ । తావత్కాలం తతో విప్ర నిరయే స పపాత హ । తతోఽప్యశ్మగృహే నాగయోనౌ జాతః సుదుఃఖితః
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ కాలం అంతా అతడు నరకంలో పడిపోయాడు. తరువాత రాయిగృహంలో నాగునిగా పుట్టి, తీవ్రమైన బాధ అనుభవించాడు.
ఏకదా చాశ్వినే మాసి పౌర్ణమాసీదినే ద్విజ । లాజాన్వరాటికా నాగో బిలాత్ప్రాక్షేపయద్బహిః
ఒకసారి ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి రోజున, ఆ నాగు తన బిలం నుండి లాజలు, నాణెం బయటకు విసిరాడు.
పతితా సా హరేరగ్రే పాపమస్య స్వయం హరిః । తూర్ణం తు నాశయామాస దయాలుర్దుఃఖనాశకః
ఆ సమర్పణ హరివద్ద పడింది. దయామయుడైన హరి, వెంటనే అతని పాపాన్ని తొలగించాడు.
కదాచిత్ప్రాప్తకాలస్తు పంచత్వం స జగామ హ । యమదూతాస్తమానేతుం చాగతా బహుశో ద్విజ
ఒక సందర్భంలో, నిర్ణయించిన సమయం రాగానే అతడు చనిపోయాడు. యమదూతలు అతడిని తీసుకెళ్లటానికి చాలామంది వచ్చారు, ఓ బ్రాహ్మణా.
బద్ధ్వా నేతుం యదా చక్రుర్యమస్య సదనం ప్రతి । తదాగతా విష్ణుదూతాః శంఖచక్రగదాధరాః
అతన్ని కట్టేసి యముని ఇంటికి తీసుకెళ్లబోతుండగా, ఆ సమయంలో శంఖం, చక్రం, గదా ధరించిన విష్ణుదూతలు అక్కడికి వచ్చారు.
పాశం ఛిత్త్వా రథే దివ్యే తమాశుగతకిల్బిషమ్ । తత్ర చారోపయామాసుః యమదూతాః పలాయితాః
వారు అతని పాశాన్ని కోసి, అతని పాపాలు వెంటనే పోయినవాడిని ఒక దివ్య రథంపై కూర్చోబెట్టారు. యమదూతలు అక్కడి నుంచి పారిపోయారు.
తతో నికేతనం విష్ణోర్నాగస్తైర్వేష్టితో యయౌ । తత్ర తస్థౌ హరేరగ్రే పునరావర్త్తివర్జితః
ఆ తర్వాత, నాగులు చుట్టుముట్టగా, అతను విష్ణువు నివాసానికి వెళ్లి, అక్కడ హరివైపు నిలబడి, మళ్లీ జన్మించకుండా ఉండిపోయాడు.
భక్త్యా యో హరయే దద్యాల్లాజాంశ్చ సఘృతాన్ద్విజ । వరాటికాం తస్య పుణ్యం న జానే కిం భవేద్ధ్రువమ్
ఓ ద్విజుడా! ఎవరు భక్తితో హరివైపు కొద్దిగా నెయ్యితో కలిపిన లాజలు లేదా చిన్న నాణెం సమర్పిస్తారో, వారికి ఎంత పుణ్యం కలుగుతుందో నాకు తెలియదు.
య ఇమం శృణుయాద్విప్ర చాధ్యాయం పాపనాశనమ్ । తస్య నశ్యంతి పాపాని శ్రీహరేః కృపయాపి చ
ఓ బ్రాహ్మణుడా! ఈ పాపాలను నాశనం చేసే అధ్యాయాన్ని ఎవరు వినిపించుకుంటారో, వారికి శ్రీహరి కృపతో పాపాలు నశించిపోతాయి.
శౌనక ఉవాచ। విష్ణుపాదోదకస్యాపి మాహాత్మ్యం పాపనాశనమ్ । కథయస్వ మహాప్రాజ్ఞ సమూలం మే కృపార్ణవ
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ కరుణాసాగరా, ఓ మహాజ్ఞానీ! పాపాలను నాశనం చేసే విష్ణుపాదోదక మహిమను పూర్తిగా నాకు వివరించు.
సూత ఉవాచ। సమస్తపాతకధ్వంసి విష్ణుపాదోదకం శుభమ్ । కణమాత్రం వహేద్యస్తు సర్వతీర్థఫలం లభేత్
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: అన్ని పాపాలను హరించే పవిత్రమైన విష్ణుపాదోదకాన్ని ఎవరు ఒక్క బొట్టు అయినా తీసుకెళ్తారో, వారికి అన్ని తీర్థస్నానాల ఫలం లభిస్తుంది.
విష్ణుపాదోదకం బ్రహ్మన్స్పర్శతః పాపనాశనమ్ । అకాలమరణం నాస్తి గంగాస్నానఫలం లభేత్
ఓ బ్రాహ్మణుడా! విష్ణుపాదోదకం కేవలం తాకినంత మాత్రాన పాపాలు పోతాయి. అకాలమరణం ఉండదు. గంగా స్నాన ఫలం లభిస్తుంది.