బహూని వివిధాన్యేవ తిష్ఠంతి దురితాని చ । అమావాస్యాం యథా స్త్రీణాం సంగమే కలుషం మహత్
అమావాస్య రోజున స్త్రీలకు కలయిక జరిగితే, ఎన్నో విధాలైన పాపాలు అక్కడే నిలిచి ఉంటాయి; అప్పుడు పెద్ద అపవిత్రత కలుగుతుంది.
ఏకాదశ్యాం తథైవాన్నభక్షణే వృజినం భవేత్ । రోగిణశ్చ తథా ఖంజ కాససోదరకుష్ఠకాః
అలాగే, ఏకాదశి రోజున అన్నం తింటే దురదృష్టం కలుగుతుంది; అలాగే, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, లంగడవారు, దగ్గుతో ఉన్నవారు, జలదోషం లేదా కుష్టురోగంతో ఉన్నవారికీ ఇదే వర్తిస్తుంది.
భవంతి ప్రాణినస్తే వై తస్యామన్నస్య భక్షణే । గ్రామశూకరతాం యాంతి దారిద్ర్యం చ ప్రయాంతి వై
అలాంటి అన్నాన్ని తినే జీవులు గ్రామంలో ఉండే పందులుగా జన్మిస్తారు, దారిద్ర్యంలో పడిపోతారు.
రాజబద్ధా ద్విజశ్రేష్ఠ తస్యామన్నస్య భక్షణే । సంసారే యాని పాపాని తాని విప్ర హరేర్దినే
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, అలాంటి అన్నాన్ని తినేవారు రాజు చేత బంధించబడతారు; హరిదినాన అన్ని లోకపాపాలు కలుగుతాయి.
భుక్తిమాశ్రిత్య తిష్ఠంతి జలభక్షణమాజ్ఞయా । కుర్వతాం సర్వపాపాని నరకాన్నిష్కృతిర్భవేత్
ఆహారం వదిలి, కేవలం నీటిని మాత్రమే ఆజ్ఞతో తింటూ ఉపవాసం చేసే వారికి, అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి, నరకం నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
న నిష్కృతిర్భవేన్నౄణాం భుంజతాం చ హరేర్దినే । నరా యావంతి చాన్నాని భుంజతే చ హరేర్దినే
హరిదినాన తినేవారికి విమోచనం ఉండదు; హరిదినాన ఎంత అన్నం తింటారో, అంత పాపం కలుగుతుంది.
ప్రత్యన్నం చ బ్రహ్మహత్యాకోటిజం వృజినం భవేత్ । పునర్వచ్మి పునర్వచ్మి శ్రూయతాం శ్రూయతాం నరాః
ప్రతి ముద్దకూ కోటి బ్రాహ్మణహత్యలకు సమానమైన పాపం కలుగుతుంది; మళ్లీ మళ్లీ చెబుతున్నాను, వినండి, వినండి మనవారా!
న భోక్తవ్యం న భోక్తవ్యం న భోక్తవ్యం హరేర్దినే । గంగాదిషు చ తీర్థేషు స్నాత్వా యత్ఫలమాప్యతే
హరిదినాన తినకూడదు, తినకూడదు, తినకూడదు; గంగాది పవిత్రతీర్థాలలో స్నానం చేస్తే వచ్చే ఫలితం,
చంద్రసూర్యోపరాగే చ చైకాదశ్యాముపోషితః । అర్చిత్వోత్పలమాలాభిస్తస్యాం చ కమలాపతిమ్
చంద్రగ్రహణం, సూర్యగ్రహణం సమయంలో లేదా ఏకాదశి ఉపవాసం చేసి, కమలాల మాలలతో లక్ష్మీపతిని పూజిస్తే,
విధివత్పారణం కృత్వా న మాతుర్గర్భభాజనమ్ । ఏకాదశ్యాం హరేర్గేహే కరోతి మండనం ద్విజ
విధిగా ఉపవాస భంగం చేసినవారు మళ్లీ తల్లిపేగులోకి వెళ్ళరు; ఓ బ్రాహ్మణా, ఏకాదశి రోజున హరిఘృహాన్ని అలంకరించే వారు,
పరమాం గతిమాసాద్య తిష్ఠేద్విష్ణునికేతనే । ఏకాదశీం సమాసాద్య నిరాహారా భవంతి యే
పరమపదాన్ని పొందినవారు విష్ణువు నివాసంలో ఉంటారు; ఏకాదశి రోజున ఉపవాసంగా ఉండేవారు,
తేషాం విష్ణుపురే శశ్వన్నివాసోఽపి న సంశయః । తులసీభక్తిసంలీనం మనో యేషాం విరాజతే
వారికి విష్ణుపురిలో శాశ్వత నివాసం తప్పకుండా లభిస్తుంది; తులసీభక్తిలో మనస్సు లీనమై ఉండేవారు,
తే యాంతి పరమం విష్ణోః స్థానమేవ న సంశయః । పరద్రవ్యేష్వభిరుచిర్యేషాం చైవ న విద్యతే
వారు సందేహం లేకుండా విష్ణుపరమస్థానానికి చేరుతారు; పరాయివస్తువులపై ఆశ లేకుండా ఉండేవారు,
సంతుష్టమనసో యేఽపి తేషాం విష్ణుపురం ధ్రువమ్ । దుర్భిక్షకాలమాసాద్య ప్రాణిభ్యో యే నరోత్తమాః
సంతృప్తి మనస్సుతో ఉండేవారికీ విష్ణుపురి తప్పకుండా లభిస్తుంది; దుర్భిక్ష సమయంలో ప్రాణులకు అన్నం దానం చేసే ఉత్తములు,
దదత్యన్నం హరేః సద్మ తేషాం చైవ న సంశయః । గవాం ద్విజానాం త్రాణాయ స్వామినో యోషితస్తథా
హరిఘృహంలో అన్నం దానం చేసే వారికి కూడా సందేహమే లేదు; ఆవులను, బ్రాహ్మణులను, యజమాని భార్యలను రక్షించే వారు,
ప్రాణాన్ముంచంతి యే మర్త్త్యాస్తేషాం విష్ణుపురం ధ్రువమ్ । ప్రాణిభిర్దశమీవిద్ధా న చోపోష్యా కదాచన
వారి కోసం ప్రాణాలు త్యాగం చేసే మానవులకు విష్ణుపురి తప్పకుండా లభిస్తుంది; ప్రాణులు దశమిని కలిపిన ఏకాదశిని ఎప్పుడూ ఉపవాసంగా చేయరాదు.
పరిహార్యం ద్విజశ్రేష్ఠ దుర్జనస్యాంతికం యథా । అరుణోదయవేలాయాం దశమీ సంగతా యది
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, చెడ్డవారి సన్నిధిని ఎలా దూరంగా ఉండాలో, అలాగే అరుణోదయ సమయానికి దశమి కలిసినప్పుడు దాన్ని తప్పుకోవాలి.
తత్రోపోష్యా ద్వాదశీ స్యాత్త్రయోదశ్యాం తు పారణమ్ । దశమీశేషసంయుక్తో యది స్యాదరుణోదయః
అప్పుడు ద్వాదశి రోజున ఉపవాసం చేయాలి,Trayodashi రోజున ఉపవాస భంగం చేయాలి; దశమి అరుణోదయానికి కలిసినప్పుడు,
వైష్ణవేన న కర్త్తవ్యం తద్దినైకాదశీవ్రతమ్ । చతస్రో ఘటికాః ప్రాతరరుణోదయ ఉచ్యతే
వైష్ణవుడు ఆ రోజున ఏకాదశి వ్రతాన్ని చేయకూడదు. ఉదయం సూర్యోదయం అయిన తర్వాత నాలుగు ఘడియలు గడిచినప్పుడు అరుణోదయం అంటారు.
యతీనాం స్నానకాలోయం గంగాంభః సదృశః స్మృతః । అరుణోదయకాలే తు దశమీ యది దృశ్యతే
యోగులకు ఈ సమయం స్నానానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది, ఇది గంగా జలంతో సమానమని భావిస్తారు. అరుణోదయ సమయానికి దశమి కనిపిస్తే—
న తత్రైకాదశీ కార్యా ధర్మకామార్థనాశినీ । స్వల్పాం చ దశమీవిద్ధాం త్యజేదేకాదశీం బుధః
అప్పుడు అక్కడ ఏకాదశి చేయకూడదు, అది ధర్మం, కామం, ధనం నాశనం చేస్తుంది. తెలివైనవాడు కొద్దిగా కూడా దశమి తగిలిన ఏకాదశిని వదిలిపెట్టాలి.
సురాబిందోస్తు సంపర్కాత్ఘృతకుంభం త్యజేద్యథా । సంపూర్ణైకాదశీ యత్ర ద్వాదశ్యాం పునరేవ సా
ఒక బిందువు మద్యం తగిలితే నెయ్యి కుండ వదిలిపెట్టినట్లే, పూర్తిగా దశమితో కలిసిన ఏకాదశిని, అలాగే ద్వాదశితో మళ్లీ కలిసినదాన్ని కూడా వదిలిపెట్టాలి.
ఉత్తరా యతిభిః కార్యా పూర్వాముపవసేద్గృహీ । ఏకాదశీకలా యత్ర ద్వాదశీపరతో న చేత్
యోగులు తరువాతి ఏకాదశిని ఆచరించాలి, గృహస్తులు ముందరి ఏకాదశినే ఉపవాసంగా పాటించాలి. ఏకాదశి తిథి ద్వాదశికి పొడిగించకపోతే—
తత్ర క్రతుశతం పుణ్యం త్రయోదశ్యాం తు పారణమ్ । ఏకాదశీ విలుప్తా చేత్పరతో ద్వాదశీయుతా
అక్కడ వంద యజ్ఞాల ఫలితం లభిస్తుంది, కాని పారణం త్రయోదశినాడు చేయాలి. ఏకాదశి లేకపోతే, కేవలం ద్వాదశి మాత్రమే ఉంటే—
ఉపోష్యా ద్వాదశీ పూర్ణా యదీచ్ఛేత్పరమాం గతిమ్ । సంపూర్ణైఽకాదశీ యత్ర ప్రభాతే పునరేవ సా
పరమ పదాన్ని కోరేవాడు పూర్తిగా ద్వాదశిని ఉపవాసంగా పాటించాలి. ఏకాదశి పూర్తిగా ఉండి, మళ్లీ ఉదయాన కూడా ఉంటే—
సర్వైరేవోత్తరా కార్యా పరతో ద్వాదశీ యది । ఏకాదశీవ్రతే యేషాం మనః సంలీయతే నృణామ్
అలాంటి సందర్భాల్లో, ద్వాదశి తరువాత వచ్చిన తరువాతి ఏకాదశినే అందరూ పాటించాలి. ఏకాదశి వ్రతంలో మనస్సు లీనమైనవారికి—
తేషాం స్వర్గో హి వాసోఽథ యాంతి తే సదనం హరేః । ఏకాదశ్యాః పరం నాస్తి పరలోకస్య సాధనమ్
వారికి స్వర్గమే నివాసమవుతుంది, వారు హరిదేవుని ఇంటికి చేరుతారు. ఏకాదశి కన్నా పరలోకాన్ని పొందేందుకు గొప్ప మార్గం లేదు.
బహుపాపసమాయుక్తః కరోతి హరివాసరమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తః స యాతి హరిమందిరమ్
ఎన్ని పాపాలు చేసినవాడైనా హరివాసరాన్ని ఆచరిస్తే, అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి, హరిదేవుని మందిరానికి చేరుతాడు.
పతిసహితా యా యోషిత్కరోతి హరివాసరమ్ । సుపుత్రా స్వామిసుభగా యాతి ప్రేత్య హరేర్గృహమ్
భర్తతో కలిసి హరివాసరాన్ని ఆచరించే స్త్రీకి మంచి పిల్లలు, సౌభాగ్యవంతుడైన భర్త లభిస్తారు, మరణానంతరం హరిదేవుని ఇంటికి వెళ్తుంది.
యో యచ్ఛతి హరేరగ్రే ప్రదీపం భక్తిభావతః । హరేర్ద్దినే ర్ద్విజశ్రేష్ఠ పుణ్యసంఖ్యా న విద్యతే
హరిదేవుని ముందే భక్తితో దీపం వెలిగించే ఎవరికైనా, హరిదినాన ఆయనకు చేసిన పుణ్యానికి లెక్కే లేదు, ద్విజశ్రేష్ఠా.