వసిష్ఠ ఉవాచ- ఏవముక్త్వా తు సా దేవీ జగామ నిజమందిరమ్ । శ్రుత్వా వాక్యం తతో దేవ్యాః కంసో రాజా సుదుఃఖితః
వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు – 'అలా చెప్పి ఆ దేవత తన ఇంటికి వెళ్లిపోయింది. దేవత మాటలు విని కంసుడు రాజు చాలా బాధపడ్డాడు.'
భగినీం పూతనామాహ గచ్ఛ త్వం నందమందిరమ్ । ఛద్మనా తం సుతం హత్వా గచ్ఛ తే వాంచ్ఛితం బహు
తన అక్క పూతనను ఇలా అన్నాడు – 'నువ్వు నందుని ఇంటికి వెళ్ళి, మాయతో ఆ కుమారుణ్ణి చంపి, నీకు కావాల్సినదంతా పొందు.'
దాస్యామి శత్రుం హంతుం మే వ్రజ శీఘ్రతరం శుభే । ఆజ్ఞాం ప్రాప్య రాక్షసీ సా గోకులాభిముఖం గతా
'నా శత్రువును చంపేందుకు నీకు ఇస్తాను. శీఘ్రంగా వెళ్ళు, శుభలక్షణాలువై. ఆ ఆజ్ఞను అందుకున్న రాక్షసి గోకులం వైపు బయలుదేరింది.'
మాయయా సుందరీ రూపా ప్రవిష్టా తత్ర గోకులే । పయోధరే గరం సా తు ధృత్వా హంతుముపాగతా
మాయతో అందమైన మహిళ రూపంలో గోకులంలోకి ప్రవేశించి, తన వక్షసులో విషాన్ని పెట్టుకుని, శిశువును చంపేందుకు దగ్గరికి వచ్చింది.
పశుపానాం గృహద్వారి ప్రవిష్టాలక్షితేతి చ । గత్వాంతరుత్థాప్య శిశుం స్తనం దత్వాపసద్గతిమ్
పశుపాలుల ఇంటి ద్వారంలో ఎవరికీ తెలియకుండా ప్రవేశించి, లోపలికి వెళ్లి, శిశువును ఎత్తుకుని, తన పాలు ఇవ్వడం ద్వారా అతన్ని నాశనం చేయాలని ప్రయత్నించింది.
తతస్తు శకటం క్షిప్త్వా తృణావర్తాదిమర్దనమ్ । కాలీయదమనం కృత్వా గతో మధుపురీం తతః
ఆ తరువాత, బండిని విసిరి, తృణావర్తుడు మొదలైనవారిని సంహరించి, కాలీయుని అదుపులోకి తెచ్చి, మధురపురికి వెళ్లాడు.
గత్వా కంసో హతః క్రూరః కంసమల్లానజీజయత్ । ఏతత్తే కథితం రాజన్విష్ణోర్జన్మదినవ్రతమ్
అక్కడికి వెళ్లి, క్రూరుడైన కంసుడిని సంహరించి, కంసుని మల్లయోధులను జయించాడు. రాజా! ఇలా విష్ణువు జన్మదిన వ్రత కథను నీకు వివరించాను.
శ్రుత్వా పాపాని నశ్యంతి కుర్యాత్కిం వా భవిష్యతి । య ఇదం కురుతే మర్త్యో యా చ నారీ హరేర్వ్రతమ్
ఇది విని పాపాలు నశిస్తాయి. ఇంకా ఏమి కావాలి? ఈ హరివ్రతాన్ని చేసే మానవుడు లేదా స్త్రీ ఎవరైనా ఫలితాన్ని పొందుతారు.
ఐశ్వర్యమతులం ప్రాప్య జన్మన్యత్ర యథేప్సితమ్ । పూర్వవిద్ధా న కర్త్తవ్యా తృతీయాషష్ఠిరేవ చ
ఈ జన్మలో అపూర్వమైన ఐశ్వర్యం, కావలసినది పొందిన తర్వాత, గతంలో వ్రతం చేసిన రోజులను, అలాగే మూడవది లేదా ఆరవ తేదీలను పాటించకూడదు.
అష్టమ్యేకాదశీభూతా ధర్మకామార్థవాంచ్ఛుభిః । వర్జయిత్వా ప్రయత్నేన సప్తమీసంయుతాష్టమీ
ధర్మం, కామం, అర్థం కోరుకునేవారు, ఎనిమిదవ తేదీతో పదకొండవ తేదీ కలిసినప్పుడు, అలాగే ఏడవ తేదీతో ఎనిమిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు, వాటిని జాగ్రత్తగా నివారించాలి.
వినా ఋక్షేఽపి కర్తవ్యా నవమీసంయుతాష్టమీ । ఉదయే చాష్టమీ కించిత్సకలా నవమీ యది
నక్షత్రం లేకపోయినా, ఎనిమిదవ తేదీతో తొమ్మిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు వ్రతం చేయాలి; ఉదయాన్నే ఎనిమిదవ తేదీ కొంతకాలం ఉన్నా, తొమ్మిదవ తేదీ ప్రారంభమైనా కూడా.
ముహూర్తరోహిణీయుక్తా సంపూర్ణా చాష్టమీ భవేత్ । అష్టమీ బుధవారేణ రోహిణీసహితా యది
ఏదైనా శుభమైన సమయంలో రోహిణీ నక్షత్రంతో పూర్తిగా ఎనిమిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు, లేదా బుధవారం రోహిణీతో ఎనిమిదవ తేదీ వచ్చినప్పుడు కూడా.
సోమేనైవ భవేద్రాజన్కింకృతైర్వ్రతకోటిభిః । నవమ్యాముదయాత్కించిత్సోమే సాపి బుధేఽపి చ
ఓ రాజా, సోమవారం వచ్చినా, ఎన్నో వ్రతాలు చేసినంత ఫలితం వస్తుంది; ఉదయాన్నే తొమ్మిదవ తేదీ కొంతైనా ఉన్నా, అది సోమవారం లేదా బుధవారం అయినా సరే.
అపి వర్షశతేనాపి లభ్యతే వా న లభ్యతే । వినా ఋక్షం న కర్తవ్యా నవమీసంయుతాష్టమీ
వంద సంవత్సరాలు గడిచినా, అది దొరకకపోవచ్చు లేదా దొరకొచ్చు; నక్షత్రం లేకుండా ఎనిమిదవ తేదీతో తొమ్మిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు వ్రతం చేయకూడదు.
కార్యావిద్ధాపి సప్తమ్యాం రోహిణీసంయుతాష్టమీ । కలాకాష్ఠాముహూర్తేఽపి యదా కృష్ణాష్టమీతిథిః
ఏడవ తేదీతో కలిసినా, రోహిణీ నక్షత్రంతో ఎనిమిదవ తేదీ వచ్చినప్పుడు వ్రతం చేయాలి; కృష్ణపక్షంలో ఎనిమిదవ తిథి ఒక్క క్షణమైనా వచ్చినప్పుడు కూడా.
నవమ్యాం సైవ వా గ్రాహ్యా సప్తమీసంయుతా న హి । కిం పునర్బుధవారేణ సోమేనాపి విశేషతః
ఆ ఎనిమిదవ తేదీ తొమ్మిదవ తేదీతో కలిసినప్పుడు స్వీకరించవచ్చు, కానీ ఏడవ తేదీతో కలిసినప్పుడు కాదు; బుధవారం లేదా ముఖ్యంగా సోమవారం అయితే ఇంకా మంచిది.
కిం పుర్నర్నవమీయుక్తా కులకోట్యాస్తు ముక్తిదా । పలవేధేన రాజేంద్ర సప్తమ్యా అష్టమీం త్యజేత్
తొమ్మిదవ తేదీతో కలిసిన ఎనిమిదవ తేదీ అయితే, అది అనేక కుటుంబాలకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది; ఓ రాజా, చిన్న తప్పుతో కూడిన ఏడవ తేదీతో కలిసిన ఎనిమిదవ తేదీని వదిలేయాలి.
సురాయాబిందునాస్పృష్టం గంగాంభః కలశం యథా । దిలీప ఉవాచ- కేన చాదౌ కృతం చేదం కేన వా తత్ప్రకాశితమ్ । కిం పుణ్యం కిం ఫలం దేవ కథయస్వ మహామునే
ఒక బొట్టు మద్యం తాకిన కలశంలో గంగాజలం ఉన్నట్లే ఇది; దిలీపుడు అడిగాడు – మొదట దీన్ని ఎవరు స్థాపించారు? ఎవరు ప్రచారం చేశారు? దాని పుణ్యం, ఫలితం ఏమిటి? మహామునివరా, దయచేసి చెప్పండి.
వసిష్ఠ ఉవాచ- చిత్రసేనో మహారాజా మహాపాపపరో మహాన్ । అగమ్యాగమనం కృత్వా స్వర్ణస్తేయం ద్విజస్య చ
వశిష్ఠుడు చెప్పాడు – చిత్రసేన అనే మహారాజు, మహాపాపాలలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు; అనుచితమైన స్త్రీ సంబంధాలు, బ్రాహ్మణుని బంగారం దొంగిలించడం చేశాడు.
సురాయాం చ సదా తృప్తో వృథామాంసే సదా రతః । ఏవం పాపసమాయుక్తో నిత్యం ప్రాణివధే రతః
అతడు ఎప్పుడూ మద్యం తాగడంలో తృప్తి పొందేవాడు, వృథాగా మాంసం తినడంలో ఆనందించేవాడు; ఇలా పాపాల్లో మునిగిపోయి, ఎప్పుడూ ప్రాణహింసలో ఆసక్తి చూపేవాడు.
చాండాలైః పతితైః సార్ద్ధమాలాపం సర్వదాకరోత్ । ఏతదేవం విధో రాజా మృగయాయాం మనో దధే
అతడు చండాళులు, పతితులతో ఎప్పుడూ స్నేహం చేసేవాడు; అలాంటి రాజు తన మనసు మృగయలో పెట్టాడు.
అరణ్యే ద్వీపినం జ్ఞాత్వా వేష్టయిత్వా చ సర్వతః । సావధానం భటాన్సర్వాన్వాక్యమేతదువాచ హ
అరణ్యంలో పులి ఉందని తెలుసుకుని, అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి, తన సైనికులకు జాగ్రత్తగా ఆదేశాలు ఇస్తూ ఇలా అన్నాడు.
అహమేవ నిహన్మ్యేనం యోఽన్యోస్మిన్ప్రహరిష్యతి । స వధ్యో నాత్ర సందేహో వ్యాఘ్రో రాజ్ఞః పథా యయౌ
ఈ పులిని నేనే చంపుతాను, ఇంకెవ్వరైనా దాడి చేస్తే అతడిని ఖచ్చితంగా శిక్షిస్తాను – ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ పులి రాజు దారిలో పోయింది.
సలజ్జోఽపి తతో రాజా వ్యాఘ్రం పశ్చాజ్జగామ హ । అనేకక్లేశదుఃఖేన వ్యాఘ్రం హంతుం సమాహితః
ఆ తరువాత రాజు కొంత సిగ్గుపడినా, పులిని వెంబడించాడు; ఎన్నో కష్టాలు, బాధలు ఎదురైనా, దాన్ని చంపాలని సంకల్పించాడు.
క్షుత్పిపాసాకులక్లేశః సంధ్యాయాం యమునాతటే । అష్టమీరోహిణీయుక్తా తద్దినం జన్మవాసరమ్
ఆయన ఆకలి, దాహంతో బాధపడుతూ, సంధ్యాసమయంలో యమునా తీరానికి వచ్చాడు; ఆ రోజు రోహిణీ నక్షత్రంతో కలిసిన ఎనిమిదవ తిథి, అతని జన్మదినం కూడా.
శ్వఃకన్యా యమునాయాం వై వ్రతం చక్రుర్నరాధిప । నానోపహారైర్ద్రవ్యైశ్చ ధూపదీపైః సుశోభనైః
రెపటి రోజు యమునా నదిలో రాజు ఒక కుక్క పిల్లతో వ్రతం ఆచరించాడు.色色మైన బహుమతులు, మంచి ధూపాలు, దీపాలతో ఆ పూజను అందంగా నిర్వహించాడు.
గంధపుష్పం తథా ద్రవ్యం కుంకుమాదిమనోహరమ్ । అన్నం బహుగుణం దృష్ట్వా భోక్తుం తన్మానసంకులమ్
సువాసన గల పువ్వులు, కుంకుమ వంటి మధురమైన పదార్థాలు, రకరకాల గుణాలు కలిగిన అన్నాన్ని చూసినప్పుడు, వాటిని తినాలనే ఆశతో మనసు కలవరపడుతుంది.
రాజోవాచ- అన్నాభావాన్మమాద్యాశు ప్రాణా యాస్యంతి నిశ్చితమ్ । స్త్రియ ఊచుః- జన్మాష్టమ్యాం హరే రాజన్న భోక్తవ్యం త్వయానఘ
రాజు అన్నాడు — 'అన్నం లేకపోతే నా ప్రాణాలు త్వరలో పోతాయని నిస్సందేహంగా తెలుసు.' ఆ స్త్రీలు చెప్పారు — 'పాపరహితుడైన రాజా, హరిదేవుని జన్మాష్టమి రోజున నీవు భోజనం చేయకూడదు.'
గృధ్రమాంసం ఖరం కాకం గోమాంసమన్నమేవ చ । భుక్తవాన్నాత్ర సందేహో యో భుంక్తే కృష్ణజన్మని
క్రిష్ణుని జన్మదినాన ఎవరైనా భోజనం చేస్తే, వారు గద్ద మాంసం, గాడిద మాంసం, కాకి మాంసం, ఆవు మాంసం తిన్నట్టే అనుమానం లేదు.
కిం కిం ఛిద్రం న సంజాతం సంసారే వసతాం నృణామ్ । యేన దేహేస్థితే ప్రాణే జయంతీ న కృతా నృప
ఈ లోకంలో జీవించేవారికి ఏ తప్పు కలగదో చెప్పు? శరీరంలో ప్రాణం ఉన్నంతవరకు, ఓ రాజా, విజయాలు సులభంగా లభించవు.