మహోపాయం పునః కర్తుం విధినా తేన వంచితః । త్రాహి మాం జగతాం నాథ సుతం రక్ష సురోత్తమ
మరోసారి గొప్ప ప్రయత్నం చేయడానికి ప్రయత్నించినా, విధి వల్ల మోసపోయాడు. జగత్తుకు అధిపతివైన ప్రభూ, నన్ను కాపాడి, నా కుమారుణ్ణి రక్షించు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడవు.
జనకక్రందితం దృష్ట్వా కంసారిః కృపయా ముహుః । జలక్రీడాం సమాచర్య పితుఃక్రోడమగాత్పునః
తండ్రి కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ ఉండటాన్ని చూసి, కంసుని శత్రువైన శ్రీకృష్ణుడు దయతో ఎన్నోసార్లు నీటిలో ఆడాడు, ఆ తరువాత మళ్లీ తన తండ్రి ఒడిలోకి వెళ్లాడు.
యథా తేన యదుశ్రేష్ఠో జగామ నందమందిరమ్ । సుతం దత్త్వా యశోదాయై సుతాం తస్యాః సమానయత్
అలా యదుకులంలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు నందుని ఇంటికి వెళ్లి, తన కుమారుణ్ణి యశోదకు ఇచ్చి, ఆమె కుమార్తెను తీసుకొచ్చాడు.
నిజాగారం తతః ప్రాప్య పత్న్యై ప్రత్యర్పితా సుతా । దేవకీ చ ప్రసూతేతి వార్తా ప్రాప్తా సురారిణా
తన ఇంటికి చేరిన తరువాత, ఆ కుమార్తెను తన భార్యకు అప్పగించాడు. అప్పుడే దేవతలకు శత్రువైన వాడు, దేవకీకి పుట్టిన శిశువు గురించి వార్త తెలుసుకున్నాడు.
ఆనేతుం ప్రస్థితా దూతాః సుతం దుహితరం తదా । ఆగత్య కంసదూతాస్తే సుతాం నేతుం ప్రచక్రముః
ఆ సమయంలో కుమారుడు, కుమార్తెను తీసుకురావడానికి దూతలను పంపించారు. వారు వచ్చి, కంసుని దూతలు ఆ అమ్మాయిని తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యారు.
బలాదేనాం సమాకృష్య దేవకీ వసుదేవయోః । కంసదూతైర్గృహీత్వా సా అర్పితా తు సురారయే
బలవంతంగా, కంసుని దూతలు దేవకీ, వసుదేవుల కుమార్తెను పట్టుకుని, ఆమెను దేవతలకు శత్రువైన వాడికి అప్పగించారు.
స ధృత్వా తాం మహారాజః సభయోఽభూద్దురాసదః । శుద్ధకాంచనవర్ణాభాం పూర్ణేందుసదృశాననామ్
ఆమెను పట్టుకున్న రాజు భయంతో, దగ్గరగా రావడానికి ఎవ్వరూ ధైర్యపడలేని స్థితిలో ఉన్నాడు. ఆమె ముఖం స్వచ్ఛమైన బంగారం లా మెరిసిపోతూ, పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశించేది.
కంసో హసంతీం తాం దృష్ట్వా విద్యుత్స్ఫురితలోచనామ్ । ఆదిదేశాసురశ్రేష్ఠో జహి నీత్వా శిలోపరి
కంసుడు ఆమె నవ్వుతూ, మెరుపులా మెరుస్తున్న కళ్లతో ఉన్నదాన్ని చూసి, 'ఆమెను తీసుకెళ్లి రాయిపై చంపు' అని, అసురులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు ఆజ్ఞాపించాడు.
ఆజ్ఞాం లబ్ధ్వాఽసురాస్తే వై నిష్పేష్టుం తాం ప్రవర్తితాః । విద్యుచ్ఛీఘ్రతయా గౌరీ జగామ శంకరాంతికమ్
ఆ ఆజ్ఞను అందుకున్న అసురులు ఆమెను నుఱకడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ, గౌరీ మెరుపు వేగంతో శంకరుని సమీపానికి వెళ్లిపోయింది.
గౌర్యువాచ- శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి యత్రాస్తే శత్రురుత్తమః । నందస్య నిలయే గుప్తస్తవ హంతాఽసురోత్తమ
గౌరీ ఇలా చెప్పింది – 'రాజా! విను, నీ శత్రువు ఎక్కడ ఉన్నాడో చెబుతాను. నందుని ఇంట్లో దాగి ఉన్న వాడే నీ హంతకుడు, అసురులలో శ్రేష్ఠుడా!'
వసిష్ఠ ఉవాచ- ఏవముక్త్వా తు సా దేవీ జగామ నిజమందిరమ్ । శ్రుత్వా వాక్యం తతో దేవ్యాః కంసో రాజా సుదుఃఖితః
వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు – 'అలా చెప్పి ఆ దేవత తన ఇంటికి వెళ్లిపోయింది. దేవత మాటలు విని కంసుడు రాజు చాలా బాధపడ్డాడు.'
భగినీం పూతనామాహ గచ్ఛ త్వం నందమందిరమ్ । ఛద్మనా తం సుతం హత్వా గచ్ఛ తే వాంచ్ఛితం బహు
తన అక్క పూతనను ఇలా అన్నాడు – 'నువ్వు నందుని ఇంటికి వెళ్ళి, మాయతో ఆ కుమారుణ్ణి చంపి, నీకు కావాల్సినదంతా పొందు.'
దాస్యామి శత్రుం హంతుం మే వ్రజ శీఘ్రతరం శుభే । ఆజ్ఞాం ప్రాప్య రాక్షసీ సా గోకులాభిముఖం గతా
'నా శత్రువును చంపేందుకు నీకు ఇస్తాను. శీఘ్రంగా వెళ్ళు, శుభలక్షణాలువై. ఆ ఆజ్ఞను అందుకున్న రాక్షసి గోకులం వైపు బయలుదేరింది.'
మాయయా సుందరీ రూపా ప్రవిష్టా తత్ర గోకులే । పయోధరే గరం సా తు ధృత్వా హంతుముపాగతా
మాయతో అందమైన మహిళ రూపంలో గోకులంలోకి ప్రవేశించి, తన వక్షసులో విషాన్ని పెట్టుకుని, శిశువును చంపేందుకు దగ్గరికి వచ్చింది.
పశుపానాం గృహద్వారి ప్రవిష్టాలక్షితేతి చ । గత్వాంతరుత్థాప్య శిశుం స్తనం దత్వాపసద్గతిమ్
పశుపాలుల ఇంటి ద్వారంలో ఎవరికీ తెలియకుండా ప్రవేశించి, లోపలికి వెళ్లి, శిశువును ఎత్తుకుని, తన పాలు ఇవ్వడం ద్వారా అతన్ని నాశనం చేయాలని ప్రయత్నించింది.
తతస్తు శకటం క్షిప్త్వా తృణావర్తాదిమర్దనమ్ । కాలీయదమనం కృత్వా గతో మధుపురీం తతః
ఆ తరువాత, బండిని విసిరి, తృణావర్తుడు మొదలైనవారిని సంహరించి, కాలీయుని అదుపులోకి తెచ్చి, మధురపురికి వెళ్లాడు.
గత్వా కంసో హతః క్రూరః కంసమల్లానజీజయత్ । ఏతత్తే కథితం రాజన్విష్ణోర్జన్మదినవ్రతమ్
అక్కడికి వెళ్లి, క్రూరుడైన కంసుడిని సంహరించి, కంసుని మల్లయోధులను జయించాడు. రాజా! ఇలా విష్ణువు జన్మదిన వ్రత కథను నీకు వివరించాను.
శ్రుత్వా పాపాని నశ్యంతి కుర్యాత్కిం వా భవిష్యతి । య ఇదం కురుతే మర్త్యో యా చ నారీ హరేర్వ్రతమ్
ఇది విని పాపాలు నశిస్తాయి. ఇంకా ఏమి కావాలి? ఈ హరివ్రతాన్ని చేసే మానవుడు లేదా స్త్రీ ఎవరైనా ఫలితాన్ని పొందుతారు.
ఐశ్వర్యమతులం ప్రాప్య జన్మన్యత్ర యథేప్సితమ్ । పూర్వవిద్ధా న కర్త్తవ్యా తృతీయాషష్ఠిరేవ చ
ఈ జన్మలో అపూర్వమైన ఐశ్వర్యం, కావలసినది పొందిన తర్వాత, గతంలో వ్రతం చేసిన రోజులను, అలాగే మూడవది లేదా ఆరవ తేదీలను పాటించకూడదు.
అష్టమ్యేకాదశీభూతా ధర్మకామార్థవాంచ్ఛుభిః । వర్జయిత్వా ప్రయత్నేన సప్తమీసంయుతాష్టమీ
ధర్మం, కామం, అర్థం కోరుకునేవారు, ఎనిమిదవ తేదీతో పదకొండవ తేదీ కలిసినప్పుడు, అలాగే ఏడవ తేదీతో ఎనిమిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు, వాటిని జాగ్రత్తగా నివారించాలి.
వినా ఋక్షేఽపి కర్తవ్యా నవమీసంయుతాష్టమీ । ఉదయే చాష్టమీ కించిత్సకలా నవమీ యది
నక్షత్రం లేకపోయినా, ఎనిమిదవ తేదీతో తొమ్మిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు వ్రతం చేయాలి; ఉదయాన్నే ఎనిమిదవ తేదీ కొంతకాలం ఉన్నా, తొమ్మిదవ తేదీ ప్రారంభమైనా కూడా.
ముహూర్తరోహిణీయుక్తా సంపూర్ణా చాష్టమీ భవేత్ । అష్టమీ బుధవారేణ రోహిణీసహితా యది
ఏదైనా శుభమైన సమయంలో రోహిణీ నక్షత్రంతో పూర్తిగా ఎనిమిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు, లేదా బుధవారం రోహిణీతో ఎనిమిదవ తేదీ వచ్చినప్పుడు కూడా.
సోమేనైవ భవేద్రాజన్కింకృతైర్వ్రతకోటిభిః । నవమ్యాముదయాత్కించిత్సోమే సాపి బుధేఽపి చ
ఓ రాజా, సోమవారం వచ్చినా, ఎన్నో వ్రతాలు చేసినంత ఫలితం వస్తుంది; ఉదయాన్నే తొమ్మిదవ తేదీ కొంతైనా ఉన్నా, అది సోమవారం లేదా బుధవారం అయినా సరే.
అపి వర్షశతేనాపి లభ్యతే వా న లభ్యతే । వినా ఋక్షం న కర్తవ్యా నవమీసంయుతాష్టమీ
వంద సంవత్సరాలు గడిచినా, అది దొరకకపోవచ్చు లేదా దొరకొచ్చు; నక్షత్రం లేకుండా ఎనిమిదవ తేదీతో తొమ్మిదవ తేదీ కలిసినప్పుడు వ్రతం చేయకూడదు.
కార్యావిద్ధాపి సప్తమ్యాం రోహిణీసంయుతాష్టమీ । కలాకాష్ఠాముహూర్తేఽపి యదా కృష్ణాష్టమీతిథిః
ఏడవ తేదీతో కలిసినా, రోహిణీ నక్షత్రంతో ఎనిమిదవ తేదీ వచ్చినప్పుడు వ్రతం చేయాలి; కృష్ణపక్షంలో ఎనిమిదవ తిథి ఒక్క క్షణమైనా వచ్చినప్పుడు కూడా.
నవమ్యాం సైవ వా గ్రాహ్యా సప్తమీసంయుతా న హి । కిం పునర్బుధవారేణ సోమేనాపి విశేషతః
ఆ ఎనిమిదవ తేదీ తొమ్మిదవ తేదీతో కలిసినప్పుడు స్వీకరించవచ్చు, కానీ ఏడవ తేదీతో కలిసినప్పుడు కాదు; బుధవారం లేదా ముఖ్యంగా సోమవారం అయితే ఇంకా మంచిది.
కిం పుర్నర్నవమీయుక్తా కులకోట్యాస్తు ముక్తిదా । పలవేధేన రాజేంద్ర సప్తమ్యా అష్టమీం త్యజేత్
తొమ్మిదవ తేదీతో కలిసిన ఎనిమిదవ తేదీ అయితే, అది అనేక కుటుంబాలకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది; ఓ రాజా, చిన్న తప్పుతో కూడిన ఏడవ తేదీతో కలిసిన ఎనిమిదవ తేదీని వదిలేయాలి.
సురాయాబిందునాస్పృష్టం గంగాంభః కలశం యథా । దిలీప ఉవాచ- కేన చాదౌ కృతం చేదం కేన వా తత్ప్రకాశితమ్ । కిం పుణ్యం కిం ఫలం దేవ కథయస్వ మహామునే
ఒక బొట్టు మద్యం తాకిన కలశంలో గంగాజలం ఉన్నట్లే ఇది; దిలీపుడు అడిగాడు – మొదట దీన్ని ఎవరు స్థాపించారు? ఎవరు ప్రచారం చేశారు? దాని పుణ్యం, ఫలితం ఏమిటి? మహామునివరా, దయచేసి చెప్పండి.
వసిష్ఠ ఉవాచ- చిత్రసేనో మహారాజా మహాపాపపరో మహాన్ । అగమ్యాగమనం కృత్వా స్వర్ణస్తేయం ద్విజస్య చ
వశిష్ఠుడు చెప్పాడు – చిత్రసేన అనే మహారాజు, మహాపాపాలలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు; అనుచితమైన స్త్రీ సంబంధాలు, బ్రాహ్మణుని బంగారం దొంగిలించడం చేశాడు.
సురాయాం చ సదా తృప్తో వృథామాంసే సదా రతః । ఏవం పాపసమాయుక్తో నిత్యం ప్రాణివధే రతః
అతడు ఎప్పుడూ మద్యం తాగడంలో తృప్తి పొందేవాడు, వృథాగా మాంసం తినడంలో ఆనందించేవాడు; ఇలా పాపాల్లో మునిగిపోయి, ఎప్పుడూ ప్రాణహింసలో ఆసక్తి చూపేవాడు.