బహిర్భూయ ద్రుతం గేహాద్రుదంతీ చ పునః పునః । తస్యాశ్చ రోదనం శ్రుత్వా చాగతాహం సమీపతః
'ఆమె మళ్లీ మళ్లీ ఇంటి బయటకు పరుగెత్తి, ఏడుస్తూ తిరిగింది. ఆమె ఏడుపు విని, నేను దగ్గరకు వెళ్లాను.'
అపృచ్ఛం సర్వవృత్తాంతం కథితో వై యథార్థతః । తయా తతో వ్రతవరముపదేశం దదామ్యహమ్
'ఆమెతో జరిగిన సంగతులన్నీ నేను అడిగాను. ఆమె నిజంగా అన్నీ చెప్పింది. అప్పుడు నేను ఆమెకు ఒక మంచి వ్రతాన్ని చెప్పాను.'
మమోపదేశతః సా వై చక్రే వ్రతవరం ముదా । తస్య ప్రసాదాద్భో ద్వాఃస్థే సంజాతా సుఖితా చ సా
'నా ఉపదేశంతో ఆమె ఆనందంగా ఆ వ్రతాన్ని ఆచరించింది. ద్వారపాలకా, ఆ వ్రత ప్రభావంతో ఆమె సంతోషంగా మారింది.'
కదాచిద్వైశ్యకులజా పత్యా మృత్యోర్వశం గతా । సమానేతుం తతస్తౌ తు విహితాఖిలఘాతకౌ
'ఒకసారి ఆ వ్యాపారి కుమార్తె భర్త చేత మృతి చెందింది. అప్పుడు వారిద్దరికీ నాశనం తప్పలేదు.'
కింకరాన్ప్రేషయామాస చండాద్యాన్ధర్మరాట్ప్రభుః । యమాజ్ఞయా సమాయాతా యమదూతా భయంకరాః
'ధర్మరాజు అయిన యముడు చండుడు మొదలైన భయంకరమైన దూతలను పంపించాడు. యముని ఆజ్ఞతో ఆ భయపెట్టే దూతలు వచ్చారు.'
బద్ధ్వా తౌ చర్మపాశేన లోహముద్గరపాణయః । ఉద్యమం చక్రిరే గంతుం యమస్య శరణం ప్రతి
'వారు చర్మపు కట్టులతో వారిని కట్టేసి, ఇరుకైన ఇనుప గదలు పట్టుకుని, యముని వద్దకు తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యారు.'
అత్రాంతరే చ లక్ష్మ్యాస్తే దూతా విష్ణుపరాయణాః । సమానేతుం సమాయాతాః శంఖచక్రగదాధరాః
'అంతలో లక్ష్మీదేవి దూతలు, విష్ణువుకు భక్తులై, శంఖం, చక్రం, గదా పట్టుకుని వారిని రక్షించేందుకు వచ్చారు.'
దృష్ట్వా తథావిధాంస్తాంశ్చ యమదూతాః పలాయితాః । లక్ష్మీదూతా మహాత్మానః స్వప్రకాశాదయస్తథా
'ఆ దూతలను అలా చూసి, యమదూతలు భయంతో పారిపోయారు. లక్ష్మీదూతలు మహాత్ములు, తమ ప్రకాశంతో అక్కడ నిలిచారు.'
పాశం ఛిత్త్వా సమారోప్య రాజహంసయుతే రథే । జగ్ముర్లక్ష్మీపురం సర్వే సహసాకాశవర్త్మనా
పాశాన్ని తెంచి, రాజహంసలు లాగుతున్న రథంలో ఎక్కి, అందరూ ఆకాశమార్గంలో లక్ష్మీపురానికి వెళ్లారు.
యావద్వారం వ్రతవరం కృత్వా వైశ్యా చ సా తదా । తావత్కల్పసహస్రాణి తస్థతుః కమలాపురే
ఆ వ్యాపారి స్త్రీ ద్వారం వద్ద ఆ శ్రేష్ఠ వ్రతాన్ని చేసిందికాబట్టి, వారు పదివేల కల్పాలు కమలాపురంలో ఉన్నారు.
పుణ్యశేషస్య భోగార్థం జాతౌ రాజాన్వయేఽధునా । వ్రతం చ విస్మృతౌ ద్వాఃస్థే రాజసంపత్తిగర్వితౌ । తస్మాచ్చ తవ తస్యాపి చోపదేశార్థమాగతా
మిగిలిన పుణ్యఫలాన్ని అనుభవించేందుకు, ఇప్పుడు వారు రాజవంశంలో జన్మించారు. కానీ రాజసంపదకు గర్వంతో, ఆ ద్వారపాలకుడు, ఆమె ఇద్దరూ వ్రతాన్ని మర్చిపోయారు. అందుకే, నిన్ను, ఆమెను బోధించడానికి నేను వచ్చాను.
ద్వాఃస్థోవాచ- కేనైవ తు విధానేన వృద్ధే వ్రతవరం కృతమ్ । కస్మిన్మాసే వ్రతం శ్రేష్ఠం దేవతా కా చ పూజ్యతే
ద్వారపాలకుడు ఇలా అడిగాడు — వృద్ధురాలా, ఆ శ్రేష్ఠ వ్రతాన్ని ఏ విధంగా చేసారు? ఏ నెలలో ఆ వ్రతం శ్రేష్ఠం? ఏ దేవతను పూజించాలి?
ఏతన్మే పృచ్ఛతో మాతర్యథావద్వక్తుమర్హసి । కమలోవాచ- కార్త్తికే చ వ్యతిక్రాంతే మార్గశీర్షే సమాగతే । తస్మిన్మాసే చ భో పోష్యే వాసరే గురుసంజ్ఞకే
ఇలా అడుగుతున్న నాకు, తల్లి, నీవు యథావిధిగా చెప్పాలి. కమలా ఇలా చెప్పింది — కార్తీక మాసం ముగిసిన తరువాత, మార్గశిర మాసం వచ్చినప్పుడు, ఆ మాసంలో, ఓ ప్రియమైనవాడా, గురువారం రోజున...
తతః పూర్వాహ్ణసమయే సకలైర్వ్రతిభిర్వృతా । నారాయణేన సహితాం లక్ష్మీం సంపూజయేత్తతః
అప్పుడు, ఉదయం సమయానికి, వ్రతధారులు అందరితో కలసి, నారాయణునితో కూడిన లక్ష్మీదేవిని పూజించాలి.
మిష్టైః పాయసయుక్తైశ్చ భుక్తైశ్చ ఖండమిశ్రితైః । లక్ష్మీం సంతోషయేత్ప్రేష్యే తతః సంప్రార్థయేదిదమ్
తీపి పదార్థాలు, పాయసం, చక్కెర కలిపిన నైవేద్యాలతో లక్ష్మీదేవిని సంతృప్తిపరచాలి. తరువాత ఇలా ప్రార్థించాలి:
త్రైలోక్యపూజితే దేవి కమలే విష్ణువల్లభే । యథా త్వమచలా కృష్ణే తథా భవ మయి స్థితా
"మూడు లోకాలు పూజించే దేవీ, కమలా, విష్ణువు ప్రియమైనవాడా, నీవు కృష్ణుని వద్ద ఎలా నిలకడగా ఉంటావో, అలాగే నా వద్ద కూడా నిలిచి ఉండాలి."
ఈశ్వరీ కమలే దేవి శరణం చ భవానఘే । నానోపహారద్రవ్యైశ్చ లక్ష్మీమాజ్ఞాప్య తోషయేత్
"ఈశ్వరీ, కమలాదేవీ, పాపరహితురాలా, నాకు ఆశ్రయంగా ఉండు.色色మైన బహుమతులతో లక్ష్మీదేవిని సంతుష్టిపరచాలి."
శాస్త్రైశ్చ పూజయేద్దేవీం మహోత్సవసమన్వితామ్ । తతో నైవేద్యశేషాంశ్చ దత్వా బ్రాహ్మణసత్తమమ్
శాస్త్రపారాయణతో, మహోత్సవంతో కూడిన దేవిని పూజించాలి. తరువాత, నైవేద్య మిగతా భాగాన్ని ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి.
ఆత్మానం స్వపతిం పుత్రాన్పోష్యేఽన్యానపి సేవకాన్ । ద్వితీయే తు గురోర్వారే విశేషం శృణు సుందరి
తర్వాత, తాను, తన భర్త, పిల్లలు, పోష్యులు, ఇతర సేవకులకు కూడా ఇవ్వాలి. రెండవ గురువారం ప్రత్యేకంగా ఏం చేయాలో విను, అందాలవాడా.
చిత్రధూలీప్రశస్తైశ్చ భ్రాష్ట్రైర్గోధూమనిర్మితైః । తోషయేత్కమలాదేవ్యాః కుర్య్యాద్వై భక్తిభావతః
నాజూకైన బియ్యం పొడి, గోధుమపిండి తో చేసిన పాన్లతో, భక్తితో కమలాదేవిని సంతృప్తిపరచాలి.
తృతీయే ఖండసంయుక్తం దధ్యోదననివేదనమ్ । శామాక శాలి కాసారైశ్చతుర్థే పూజయేన్ముదా
మూడవ గురువారం, చక్కెర కలిపిన పెరుగు అన్నాన్ని నివేదించాలి. నాలుగవ గురువారం, శామ, బియ్యం, కాసారాలతో ఆనందంగా పూజించాలి.
లక్ష్మీదేవీం ప్రయత్నేన రత్నదండకరే తతః । లక్ష్మీదేవీ ప్రీతయే తు బ్రాహ్మణాన్పూజయేద్ధనైః
శ్రద్ధతో, రత్నదండం చేత పట్టుకుని లక్ష్మీదేవిని పూజించాలి. లక్ష్మీదేవి సంతోషానికి బ్రాహ్మణులను ధనంతో సత్కరించాలి.
వస్త్రాలంకారభోజ్యైశ్చ ఫలైర్నానావిధైస్తథా । పోష్యోవాచ- అత్రైవ తిష్ఠ భో వృద్ధే రాజ్ఞీం సురతిచంద్రికామ్
బట్టలు, ఆభరణాలు, భోజనం,色色మైన పండ్లతో కూడా సత్కరించాలి. పోష్యుడు ఇలా అన్నాడు — ఇక్కడే ఉండు వృద్ధురాలా, నేను రాణి సురతచంద్రికకు తెలియజేస్తాను.
విజ్ఞాప్య త్వాం నయిష్యామి మా క్రోధం కురు సత్తమే । ఇత్యుక్త్వా సా తు చార్వంగీ గతా రాజ్ఞీసమీపతః
"నిన్ను తెలియజేసి తీసుకెళ్తాను, కోపపడవద్దు, ఉత్తమురాలా." అని చెప్పి, ఆ సుందరాంగి రాణి దగ్గరకు వెళ్లింది.
శిరస్యంజలిమాధాయ పోష్యా బ్రహ్మన్సమూలతః । ఆరభ్య సాంగపర్యంతం యదూచే కమలాలయా
తలపై చేతులు జోడించి, పోష్యుడు బ్రాహ్మణునితో కలిసి, కమలాదేవి చెప్పినదాన్ని మొదటి నుండి చివరి వరకు చెప్పాడు.
తత్సర్వం కథయామాస రాజ్ఞీం సురతిచంద్రికామ్ । ద్వారపాలీవచః శ్రుత్వా రాజ్ఞీ సురతిచంద్రికా
అది అంతా రాణి సురతచంద్రికకు వివరంగా చెప్పింది. ద్వారపాలకుడి మాటలు విన్న రాణి సురతచంద్రిక...
జగామ బ్రాహ్మణీపార్శ్వం సగర్వా ప్రాహ సుందర । రాజ్ఞ్యువాచ- వృద్ధే బ్రాహ్మణి కిం వృత్తం చోపదేశార్థమాగతా
ఆ బ్రాహ్మణి దగ్గరకు గర్వంగా వెళ్లి, మధురంగా మాట్లాడింది. రాణి ఇలా అడిగింది— 'ఓ వృద్ధ బ్రాహ్మణి! ఏమైంది? నీవు నాకు ఉపదేశం చెప్పడానికి ఎందుకు వచ్చావు?'
కథయస్వ చిరం మహ్యం భయం త్యక్త్వా యథాసుఖమ్ । బ్రాహ్మణ్యువాచ- తవానీతిమహం దృష్ట్వా గంతుమిచ్ఛామి చంచలా
'నిర్భయంగా, నీవు ఇష్టమైనంతసేపు నాకు చెప్పు,' అంది రాణి. దానికి బ్రాహ్మణి ఇలా చెప్పింది— 'నీ ప్రవర్తన చూసి, నేను ఇక్కడ ఉండలేక, వెళ్ళిపోవాలని అనిపిస్తోంది.'
కథయిష్యామి కిం దుష్టే వ్రతం పరమదుర్లభమ్ । ఇందిరావాసరే చాద్య చాండాలేన కరోషి యత్
'ఓ దుష్టురాలా! ఈ రోజు ఇంద్రాణికి ప్రత్యేకమైన రోజు, నీవు ఒక చండాలునితో ఆ అత్యంత దుర్లభమైన వ్రతాన్ని చేస్తున్నావు. దాని గురించి నేను చెబుతాను.'
తద్దృష్టం మయి కా దుష్టే తద్గేహే గర్వితేఽధునా । తచ్ఛ్రుత్వా బ్రాహ్మణీవాక్యం క్రోధసంరక్తలోచనా
'ఓ గర్వితురాలా, నీ ఇంట్లో ఆ దుష్టమైన పని నేను చూశాను,' అంది బ్రాహ్మణి. ఆమె మాటలు విని, రాణి కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా చేసుకుంది.