రాజోవాచ- ఇదానీం కేన పుణ్యేన సుతో వై జాయతే ప్రభో । అపుత్రస్య మనుష్యాణాం జీవనం హి నిరర్థకమ్
రాజు అడిగాడు: 'ఇప్పుడు ఏ పుణ్యంతో నాకు కుమారుడు కలుగుతాడు, ప్రభూ? పిల్లలు లేని మనిషి జీవితం నిజంగా వ్యర్థం.'
వ్యాస ఉవాచ- సవస్త్రం చైవ కూష్మాండం వృషభం ససువర్ణకమ్ । దేహి దానం బ్రాహ్మణస్య కురు బాలవ్రతం తథా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఒక బ్రాహ్మణునికి వస్త్రం, కూస్మాండం, ఎద్దు, కొంత బంగారం దానం చేయి. అలాగే చిన్న పిల్లలకు అన్నదానం చేసే వ్రతాన్ని పాటించు.'
గౌరీం కన్యాం తథా దేహి పురాణశ్రవణం కురు । పుత్రో వై జాయతే తత్ర సర్వపాతకనాశనమ్
గౌరీ అనే కన్యను దానం చేయి, పురాణాలు విను. అలా చేస్తే నీకు కుమారుడు పుడతాడు, అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి.
బ్రహ్మోవాచ- ఇతి శ్రుత్వా తతో రాజా వ్యాసోక్తం దానముత్తమమ్ । పురాణశ్రవణం చైవ చకార గతకిల్బిషః
బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: 'ఇవి విని, రాజు వ్యాసుడు చెప్పిన ఉత్తమ దానాలు చేశాడు, పురాణాలు వినిపించాడు, పాపాలు తొలగిపోయాయి.'
తతః పుత్రో వర్షమధ్యే బభూవ సర్వపూజితః । అభూద్రాజా సార్వభౌమః సుందరః కులనాయకః
అంతటితో, ఏడాది లోపల రాజుకు అందరికి ఆరాధ్యుడైన కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు అందగాడు, వంశానికి నాయకుడు, సామ్రాట్ అయ్యాడు.
సూత ఉవాచ- య ఇదం శృణుయాద్భక్త్యా కరోతి దానముత్తమమ్ । అపుత్రో లభతే పుత్రం సంక్షేపాత్కథితం మయా
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ కథను భక్తితో వినేవాడు లేదా ఈ ఉత్తమ దానాలు చేసే వాడు, పిల్లలు లేనివాడు అయినా, కుమారుడిని పొందుతాడు. ఇది నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను.'
భక్త్యా శ్రుత్వా తు యా నారీ కుర్యాద్బ్రాహ్మణపూజనమ్ । సుపుత్రా సా భవేన్నిత్యం శాస్త్రోక్తవిధినా ద్విజ
ఈ కథను భక్తితో విని, బ్రాహ్మణులను శాస్త్రోక్తంగా పూజించే స్త్రీకి ఎప్పుడూ మంచి కుమారులు కలుగుతారు, ఓ ద్విజుడు.
సువర్ణం రజతం వస్త్రం పుష్పమాల్యం చ చందనమ్ । యో దద్యాత్పుస్తకే భక్త్యా సర్వపాపప్రణాశనమ్
ఎవరైనా భక్తితో పుస్తకానికి బంగారం, వెండి, వస్త్రం, పువ్వులు, హారాలు లేదా చందనం సమర్పిస్తే, అతని అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి.
పూర్వజన్మని యో మూఢో బ్రహ్మబాలకఘాతకః । తస్య క్రూరో భవేత్పుత్రః సప్తజన్మాంతరైర్ద్విజః
ఓ ద్విజుడా, గత జన్మలో ఎవడు అజ్ఞానంతో బ్రాహ్మణ బాలుడిని హత్య చేశాడో, అతనికి ఏడు జన్మల తరువాత క్రూరమైన కుమారుడు పుడతాడు.
శౌనక ఉవాచ- కేన పుణ్యేన భో సూత వైకుంఠం సమవాప్యతే । తద్వదస్వ శృణ్వతో మే పోతో హి భవసాగరే
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు — ఓ సూత, ఏ పుణ్యంతో వైకుంఠం పొందవచ్చు? దయచేసి చెప్పు. నీ మాటలు వినడం వల్ల నేను భవసాగరాన్ని దాటి పోగలను.
సూత ఉవాచ- సాధుసాధు మునిశ్రేష్ఠ సర్వమంగలకారక । కథయామి సమాసేన శృణ్వతాం పాపనాశనమ్
సూతుడు ఇలా అన్నాడు — మునిశ్రేష్ఠా, నీ ప్రశ్న చాలా శుభదాయకం. వినేవారికి పాపాలను తొలగించే విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.
విష్ణవే బ్రాహ్మణాయైవ మృదావేశ్మవినిర్మితమ్ । యో వై దద్యాద్ద్విజశ్రేష్ఠ తస్య పుణ్యం నిశామయ
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, విష్ణువుకు లేదా బ్రాహ్మణునికి మట్టి ఇల్లు కట్టించి ఇచ్చినవాడికి కలిగే పుణ్యాన్ని విను.
విష్ణులోకే చ స విప్రః సర్వపాపవివర్జితః । సౌధవాసీ భవేన్నిత్యం విష్ణులోకే ప్రపూజ్యతే
విష్ణు లోకంలో ఆ బ్రాహ్మణుడు అన్ని పాపాలనుంచి విముక్తుడై, ఎప్పుడూ రాజమహల్లో నివసిస్తూ, అక్కడ ఎంతో గౌరవాన్ని పొందుతాడు.
విష్ణవే సౌధగేహం యో దద్యాద్వై బ్రాహ్మణాయ చ । హరేర్న్నికేతనం ప్రాప్య స్వర్గవాసీ భవేద్ధ్రువమ్
విష్ణువుకు లేదా బ్రాహ్మణునికి రాజమహల్లాంటి ఇల్లు ఇచ్చినవాడు తప్పకుండా హరిలోకాన్ని పొంది, స్వర్గంలో నివసిస్తాడు.
అంతే విష్ణుపురం గత్వా యుక్తః కోటికులైర్ద్విజ । స్వర్ణసౌధే గృహే స్థిత్వా కుర్యాద్భోగం యథాసుఖమ్
చివరకి, ఓ ద్విజుడా, విష్ణుపురికి చేరి, తన కుటుంబ సభ్యులతో కూడి, బంగారు మహల్లో ఉండి, తాను కోరిన ఆనందాలను అనుభవిస్తాడు.
బ్రాహ్మణస్థాపనే పుణ్యం యద్వై భవతి భో మునే । సంఖ్యాం కర్తుమశక్తస్తు తద్వేధాః సర్వకారకః
ఓ మునీశ్వరా, బ్రాహ్మణుని స్థాపించడంలో కలిగే పుణ్యాన్ని లెక్కించటం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు; అన్ని కార్యాలకు కారణమైన సృష్టికర్త మాత్రమే దాన్ని తెలుసు.
గణ్యంతే రేణవశ్చైవ గణ్యంతే వృష్టిబిందవః । న గణ్యంతే విధాత్రాపి బ్రహ్మసంస్థాపనే ఫలమ్
ధూళి కణాలు, వాన బిందువులు లెక్కించవచ్చు గాని, బ్రాహ్మణుని స్థాపన వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని సృష్టికర్త కూడా లెక్కించలేడు.
నారదేన పురా బ్రహ్మా పృష్టః సంసారసంభవః । వేధాస్తం కథయామాస తచ్ఛృణుష్వ మహామునే
పూర్వం నారదుడు బ్రహ్మను ఈ సంసార ఉత్పత్తి గురించి అడిగాడు. అప్పుడు సృష్టికర్త చెప్పినదాన్ని, ఓ మహామునీ, నీవు విను.
పురాసీద్ద్వాపరే బ్రహ్మన్వారనారీ సుశోభనా । సుకేశీ హరిణీనేత్రా సుమధ్యా చారుహాసినీ
ఓ బ్రాహ్మణా, ద్వాపరయుగంలో వారణారి అనే అప్సరసు ఉండేది. ఆమెకు మృదువైన జుట్టు, జింక కన్నులు, సన్నని నడుము, అందమైన నవ్వు ఉండేవి.
నామ్నా సా చంచలాపాంగీ యయౌ దేశాంతరం కదా । సర్వపాపసమాయుక్తా నరకే పాతయంతి చ
ఆమె చంచలాపాంగి అనే పేరుతో, ఒకసారి వేరే దేశానికి వెళ్లింది. అన్ని పాపాలతో నిండిన ఆమె నరకానికి పడిపోవాల్సి వచ్చింది.
సంగేన సింధునాకాంక్షీ జనాన్దేవాలయం గతా । తత్ర క్షణం సోపవిష్టా తాంబూలభక్షణం కృతమ్
స్నేహితులతో కలిసి నది దాటి పోవాలని ఆశించి, ఆమె దేవాలయానికి వెళ్లింది. అక్కడ కొంతసేపు కూర్చొని, తాంబూలాన్ని నమిలింది.
శేషం చూర్ణం సౌధభిత్తౌ దత్వా నిమ్నే కుతూహలాత్ । తతో గతా జారకాంక్షీ ధనార్థం నగరం ప్రతి
మిగిలిన తాంబూలపు పొడిని ఆసక్తితో రాజమహల గోడపై దిగువన పెట్టింది. ఆ తరువాత ప్రియుడిని, ధనాన్ని కోరుకుంటూ నగరానికి వెళ్లింది.
జారేణ కేనచిత్సార్ద్ధం సంకేతః సహసా కృతః । సంకేతం తు గతా వేశ్యా వనం రాత్రౌ విమోహితా
ఒక ప్రియుడితో అకస్మాత్తుగా కలిసే ఏర్పాటైంది. ఆ వేశ్య రాత్రి అడవిలోని ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లి, అయోమయంగా ఉండిపోయింది.
సంకేతం నాగతో వైశ్యో వ్యశంకిష్టవిలోకితా । కథం కాంతో నాగతో మే సర్పవ్యాఘ్రైశ్చ భక్షితః
ఆ వాణికుడు ఆ ప్రదేశానికి రాలేదు. ఆమె ఆందోళనతో, 'నా ప్రియుడు ఎందుకు రాలేదు? ఏదైనా పాము లేదా పులి తినేసిందా?' అని అనుకుంది.
సంకేతనం కథం హిత్వా గతః కిం కామవిహ్వలః । అన్యయా జ్ఞాతయా సార్ద్ధమభిలాషీ భవేత్కిము
'అతడు ఎందుకు ఈ సమావేశాన్ని వదిలేశాడు? కామంతో మత్తులో ఉన్నాడా? లేక ఇంకొక పరిచయమైన స్త్రీతో వెళ్ళిపోయాడా?' అని ఆమె అనుమానపడింది.
పరామృష్యైతద్హృద్యంతః కోటపాలభయాద్ద్విజ । నగరం నాగతా సా హి రుద్ధే లోకపథే తమైః
ఇలా హృదయంలో ఆలోచిస్తూ, ఓ ద్విజుడా, కోట రక్షకుల భయంతో, ఆమె నగరానికి వెళ్లలేదు. ఎందుకంటే, అంధకారంతో మార్గం మూసుకుపోయింది.
ఏతస్మిన్నంతరే వ్యాఘ్రః కామరూపీ బలాత్క్షుధీ । ప్రేషితః కాలదేవేనాగ్రసదాగత్య తాం ద్విజ
అంతలో, ఆకలితో బాధపడుతూ, మరణదేవుడు పంపిన రూపం మార్చుకునే శక్తిగల ఒక పులి అక్కడ అకస్మాత్తుగా ప్రత్యక్షమైంది, ఓ ద్విజుడా.
తతస్తు యమునాభ్రాతుర్దూతాస్తే భీమవర్షిణః । ఆగతా గిరికూటాంగా నేతుం తాం పాపకర్మణా
తర్వాత, యమునా సోదరుడైన యమధర్మరాజు దూతలు, కొండ శిఖరాలనుండి వచ్చి, పాపకార్యాలు చేసిన ఆమెను తీసుకెళ్లడానికి అక్కడికి చేరుకున్నారు.
వక్రపాదా వక్రముఖా ఉన్నాసా బహుదంష్ట్రిణః । చర్మరజ్జూర్ముద్గరాంశ్చ గృహీత్వా పాంశులాం ద్విజ
వంకర కాళ్లు, వంకర ముఖాలు, పైకి తిరిగిన ముక్కులు, పెద్ద పెద్ద పళ్ళు, చేతుల్లో తోలు తాడులు, గదలు పట్టుకుని, మట్టిలో మురికిగా ఉన్న ఆ యమదూతలు—ఓ ద్విజుడా—
బంధయామాసురున్మత్తా గణికాం చర్మ్మరజ్జుభిః । శంఖచక్రగదాపద్మధారిణో వనమాలినః
ఆ పిచ్చివైపు ఉన్న దూతలు, ఆ గణికను తోలు తాడులతో కట్టేశారు. అదే సమయంలో, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించిన, వనమాలలు వేసుకున్న వారు అక్కడికి వచ్చారు.