పురాణవాచకం బ్రహ్మన్జయంతీవ్రతినం తథా । యే పశ్యంతి నరాః పాపాస్తే యాంతి పరమం పదమ్
ఓ బ్రాహ్మణా, పురాణాన్ని పారాయణం చేసే వక్తను లేదా జయంతి వ్రతాన్ని ఆచరించే వారిని దర్శించిన మనుషుల పాపాలు పోయి, వారు పరమపదాన్ని పొందుతారు.
శౌనక ఉవాచ- కథయస్వ మహాప్రాజ్ఞ పుత్రహీనో జనో భవేత్ । కర్మణా కేన వై సూత పుత్రో భవతి కేన చ
శౌనకుడు అడిగాడు — ఓ మహాజ్ఞానీ, కొడుకు లేని మనిషికి కొడుకు కలగాలంటే ఏ కార్యం చేయాలి? ఏ విధంగా కొడుకు కలుగుతాడు? చెప్పు సూతా.
సూత ఉవాచ- ఏతత్పృష్టః పురా బ్రహ్మా నారదేన మహాత్మనా । స యదాహ తదా తం చ శృణుష్వ మునిపుంగవ
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ఈ ప్రశ్నను మహాత్ముడు నారదుడు బ్రహ్మదేవుని ఒకసారి అడిగాడు. అప్పట్లో ఆయన ఏమి సమాధానం ఇచ్చారో, నువ్వు శ్రద్ధగా విను.
నారద ఉవాచ- పితామహ మహాప్రాజ్ఞ సర్వతత్త్వార్థపారగ । అపుత్రో వై భవేన్మర్త్యః కర్మణా కేన పద్మజ
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — పితామహా! మహాజ్ఞానీ, అన్ని తత్త్వాల సారాన్ని తెలిసినవాడా, ఓ పద్మజ! మానవుడు ఏ కార్యం వల్ల పిల్లలు లేకుండా ఉంటాడు?
వంధ్యా స్త్రీ వా భవేత్కేన వృజినేన మమాగ్రతః । కథయ శృణ్వతో వై మే సర్వప్రాణిహితే రత
ఓ సమస్త ప్రాణుల హితాన్ని కోరువాడా! ఒక స్త్రీ ఏ దోషం వల్ల వంధ్యగా మారుతుందో నా ముందే చెప్పు. నేను శ్రద్ధగా వింటున్నాను.
దుహితా జాయతే కేన కర్మణా వా నపుంసకః । మృతవత్సో భవేత్కేన మృతవత్సాతిదుఃఖితా । కేన పుణ్యేన భో బ్రహ్మన్పునః పుత్రో భవేద్వద
ఏ కార్యం వల్ల కుమార్తె పుడుతుంది? ఏ కారణంతో కుమారుడు శక్తిలేనివాడిగా పుడతాడు? ఏ దోషంతో బిడ్డ మరణిస్తాడు? బిడ్డను కోల్పోయిన తల్లి ఎంతటి బాధను అనుభవిస్తుంది? ఏ పుణ్యంతో మళ్లీ కుమారుడు లభిస్తాడో చెప్పు బ్రహ్మదేవా.
బ్రహ్మోవాచ- కథయామి సమాసేన సావధానేన తచ్ఛ్రణు । వృత్తాంతం పృచ్ఛసి త్వం వై శృణ్వతాం విస్మయప్రదమ్
బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు — నేను ఈ విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను, నీవు శ్రద్ధగా విను. నువ్వు అడిగిన ఈ కథను విన్నవారికి ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది.
పూర్వజన్మని యో మర్త్యో వర్తనం బ్రాహ్మణస్య చ । హరేద్వా హారయేదత్ర పుత్రహీనో భవేత్కిల
పూర్వజన్మలో ఎవరు బ్రాహ్మణుని జీవనోపాధిని తీసేస్తే లేదా తీసివేయిస్తే, వారు ఈ జన్మలో తప్పకుండా పిల్లలు లేని వారవుతారు.
ఇహ జన్మని యో మర్త్యః పురాణశ్రవణం హి చ । ససస్యా భూమేర్దానం చ కుర్యాద్వై శ్రద్ధయాన్వితః
ఈ జన్మలో ఎవరు శ్రద్ధతో పురాణాలను వినిపిస్తారో, ధాన్యంతో నిండిన భూమిని దానం చేస్తారో,
ధేనుం బహుగుణాం హైమీం బహుదుగ్ధాం సదక్షిణామ్ । సువర్ణప్రతిమాం చైవ తస్య పుత్రో భవేద్ధ్రువమ్
లేదా మంచి గుణాలున్న, బంగారు రంగులో, పాలు ఎక్కువగా ఇచ్చే, దక్షిణతో కూడిన ఆవును లేదా బంగారు విగ్రహాన్ని దానం చేస్తే, వారికి తప్పకుండా కుమారుడు కలుగుతాడు.
పూర్వజన్మని యా నారీ పరబాలకఘాతనమ్ । కరోతి కపటేనైవ బాలహీనా భవేద్ధ్రువమ్
పూర్వజన్మలో ఎవరు మోసంతో పరబాలుడిని చంపితే, అలాంటి స్త్రీకి ఈ జన్మలో పిల్లలు ఉండరు.
సౌవర్ణప్రతిమాదానం యా నారీ శ్రద్ధయాన్వితా । కుర్యాత్పానం బ్రాహ్మణస్య భక్త్యా వై చరణోదకమ్
ఏ స్త్రీ శ్రద్ధతో బంగారు విగ్రహాన్ని దానం చేస్తుందో, భక్తితో బ్రాహ్మణుని పాదోదకాన్ని తాగిస్తుందో,
పురాణశ్రవణం చైవ దద్యాద్వై బహుదక్షిణామ్ । బహ్వపత్యా జీవవత్సా భవేన్నాస్త్యత్ర సంశయః
లేదా పురాణాలను వినిపించి, విరివిగా దానాలు చేస్తే, ఆమెకు ఎన్నో బిడ్డలు పుడతారు, వారు బతికే ఉంటారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
జలే నిమగ్నం బాలం యో దృష్ట్వా యా న సముద్ధరేత్ । ఇహ జన్మన్యపుత్రో వై సాఽపుత్రీ చ భవేద్ధ్రువమ్
ఎవరైనా స్త్రీ నీటిలో మునిగిపోయిన బిడ్డను చూసి, అతడిని కాపాడకపోతే, ఆమె ఈ జన్మలో తప్పకుండా పిల్లలు లేని వారవుతుంది.
వృషభం చైవ కూష్మాండం ససువర్ణం సవస్త్రకమ్ । దద్యాద్దానం బ్రాహ్మణస్య కుర్యాద్బాలవ్రతం శుభమ్
ఎవరైనా బ్రాహ్మణునికి దానం చేయడానికి ఎద్దును, కూష్మాండాన్ని, బంగారాన్ని, వస్త్రాన్ని ఇస్తే, అలాగే పిల్లల కోసం శుభమైన వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే,
గౌరీం కన్యాం తథా కుర్యాత్పురాణశ్రవణం హి యః । పుత్రో వై జాయతే తస్య సర్వపాతకనాశనమ్
లేదా ఎవరు గౌరీ అనే కన్యను ఇస్తారో, పురాణాలను వినిపిస్తారో, వారికి తప్పకుండా కుమారుడు పుడతాడు. అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి.
పూర్వజన్మని యో మర్త్యో నిరాశం చాతిథిం ద్విజ । కుర్యాత్క్రోధేన దండం చ పుత్రహీనో భవేద్ధ్రువమ్
పూర్వజన్మలో ఎవరు అతిథి లేదా బ్రాహ్మణుని కోపంతో తిరస్కరించారో, శిక్షించారో, వారు తప్పకుండా పిల్లలు లేని వారవుతారు.
బ్రాహ్మణం చాతిథిం చైవ కుర్యాద్భక్త్యా ప్రపూజనమ్ । అన్నదానం జలం చైవ తథా దేవాలయం శుభమ్
ఎవరైనా భక్తితో బ్రాహ్మణుని లేదా అతిథిని గౌరవిస్తే, అన్నదానం, నీళ్లు ఇస్తే, అలాగే దేవాలయాన్ని నిర్మిస్తే,
పూర్వజన్మని యా నారీ భ్రూణహత్యాం చ యో నరః । కుర్యాత్సా మృతవత్సా చ మృతవత్సో భవేద్ధ్రువమ్
పూర్వజన్మలో ఏ స్త్రీ గర్భహత్య చేస్తే లేదా ఏ పురుషుడు అలాంటి పాపం చేస్తే, ఆమెకు చనిపోయిన బిడ్డ పుడతాడు, అతనికి కూడా చనిపోయిన బిడ్డ కలుగుతాడు.
యా నారీ స్వామిసహితా కుర్యాచ్చ హరివాసరమ్ । సుపుత్రా భర్తృసుభగా భవేత్సా ప్రతిజన్మని
ఏ స్త్రీ తన భర్తతో కలిసి హరివాసర వ్రతాన్ని ఆచరిస్తుందో, ఆమె ప్రతి జన్మలో మంచి కుమారులు, సుఖంగా ఉండే భర్తను పొందుతుంది.
యో నరో గోధనం కుర్యాచ్ఛూద్రః కుర్యాద్విమోహితః । బ్రాహ్మణీహరణం వాపి కర్మణా స నపుంసకః
ఎవరైనా మనిషి తప్పు మార్గంలో ఆవులు లేదా ధనం సంపాదిస్తే, లేదా మూర్ఖమైన శూద్రుడు అలా చేస్తే, లేక బ్రాహ్మణుని భార్యను తీసుకుంటే, అలాంటి వాడు తన పనుల వల్ల నిస్సహాయుడవుతాడు.
ఇదం తు వృజినం కృత్వా పశ్చాత్పుణ్యం కరోతి యః । ఇహ పుణ్యప్రభావేణ దుహితా జాయతే ద్విజ
ఈ పాపాన్ని చేసిన తర్వాత, ఎవరైనా మంచి పనులు చేస్తే, ఆ పుణ్యఫలంతో, ఈ జన్మలో అతనికి కుమార్తె పుడుతుంది, ఓ ద్విజుడు.
ఆసీత్త్రేతాయుగే రాజా శ్రీధరో నామతో ద్విజ । అపుత్రో ధనవాంస్తస్య జాయా హేమప్రభావతీ
త్రేతాయుగంలో శ్రీధరుడు అనే రాజు ఉండేవాడు, ఓ ద్విజుడు. అతనికి ధనం ఎక్కువగా ఉండేది, కాని సంతానం లేను. అతని భార్య పేరు హేమప్రభావతి.
వ్యాసం సకలశాస్త్రజ్ఞం సర్వలోకహితైషిణమ్ । ఆగతం చైవ పప్రచ్ఛ చాపుత్రోఽహం కథం ద్విజ
అతడు అన్ని శాస్త్రాలు తెలిసిన, సమస్త లోకాలకు మేలు కోరే వ్యాసుని దగ్గరకు వెళ్లి, 'నాకు పిల్లలు లేరు, ఓ ద్విజుడు, నేను ఏమి చేయాలి?' అని అడిగాడు.
ఉవాచ నృపతేః శ్రుత్వా వచనం వినయాన్వితమ్ । రాజ్ఞా దత్తే చ పీఠే చ నిర్మితే కనకాదిభిః
రాజు వినయపూర్వకంగా చెప్పిన మాటలు విని, వ్యాసుడు మాట్లాడాడు. రాజు బంగారం మొదలైన విలువైన వస్తువులతో తయారు చేసిన ఆసనాన్ని సమర్పించాడు.
రాజారాజ్ఞీ తస్య పాదౌ ధౌతం కృత్వా చ హర్షితౌ । పీత్వా పాదోదకం ద్వౌ చ సర్వపాతకనాశనమ్
రాజు, రాణి ఇద్దరూ ఆనందంతో వ్యాసుని పాదాలను శుభ్రం చేసి, ఆ నీటిని తాగారు. ఆ నీరు అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
వ్యాస ఉవాచ- రాజన్శృణుష్వ యత్పృష్టమపుత్రో యేన కర్మణా । తవేయం రాజ్ఞీ చాపుత్రీ చైకపత్నీవ్రతస్తథా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'రాజా, నీవు అడిగినదానికి విను—నీవు ఎందుకు సంతానం లేని వాడివయ్యావో, నీ రాణికి పిల్లలు ఎందుకు లేరో, నీవు ఒక్క భార్యను మాత్రమే ఎందుకు తీసుకున్నావో చెబుతాను.'
పూర్వజన్మని చంద్రస్త్వం నామ్నా వరతను స్మృతః । భార్యా తవాపి శుభ్రాంగీ నామ్నా వై శంకరీ స్మృతా
మునుపటి జన్మలో నీవు చంద్రుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడివి, ఓ మహాత్మా. నీ భార్య శుభ్రాంగి, శంకరి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు.
ఏకదా పథియాతౌ చ నీచపుత్రం జలేపి చ । మగ్నం దృష్ట్వా హేలయా చ గతౌ స పంచతాం గతః
ఒకసారి మీరు ఇద్దరూ ప్రయాణంలో ఉండగా, నీచకుల వాడైన ఒక బాలుడు నీటిలో మునిగిపోతున్నాడని చూశారు. మీరు నిర్లక్ష్యంగా పోయారు, దాంతో అతడు మరణించాడు.
బహుపుణ్యప్రభావేణ రాజ్ఞీరాజా గతౌ యువామ్ । తేన కర్మవిపాకేన యువాయోర్న భవేత్సుతః
మీరు ఇద్దరూ చేసిన మంచి పనుల ఫలితంగా రాజు, రాణిగా జన్మించారు. కానీ ఆ పాపకర్మ ఫలితంగా మీకు సంతానం కలగలేదు.