కోటిజన్మార్జితం పాపం త్యక్త్వా యాతి హరేర్గృహమ్ । భక్త్యా ప్రదీపం యో దద్యాత్కార్తికే తు హరేర్దినైః
వారు కోట్ల జన్మల్లో చేసిన పాపాలన్నీ వదిలిపెట్టి, హరిదేవుని ఇంటికి వెళ్తారు. కార్తీక మాసంలో భక్తితో హరిదేవునికి దీపం సమర్పించినవారు—
తస్య పుణ్యం సమాఖ్యాతుం న శక్తో హరిణా వినా । ఘృతపూర్ణప్రదీపం యో భక్త్యా దద్యాద్ధరేర్గృహే
వారి పుణ్యాన్ని హరిదేవుడు తప్ప మరెవ్వరూ వివరించలేరు. హరిదేవుని మందిరంలో నెయ్యితో నిండిన దీపాన్ని భక్తితో సమర్పించినవారు—
అశ్వమేధసహస్రేణ తస్య కిం వా ప్రయోజనమ్ । అశ్వమేధప్రకర్తా యః స్వర్గం యాతి హరేర్దినే
వారికి వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు చేసిన ఫలితం అవసరం లేదు. అశ్వమేధ యాగం చేసినవారు హరిదేవుని రోజున స్వర్గానికి వెళ్తారు.
కార్తికే దీపదాతా చ స గచ్ఛేద్ధరిమందిరమ్ । వ్యాస ఉవాచ- ఇతి శ్రుత్వా తతో దూతా గతాస్తే వై యథాగతాః
కార్తీక మాసంలో దీపం సమర్పించినవారు హరిదేవుని మందిరానికి వెళ్తారు.' వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'అది విని, ఆ దూతలు వచ్చినట్టు తిరిగి వెళ్లిపోయారు.'
విష్ణుదూతా రథే కృత్వా గతాస్తం విష్ణుమందిరమ్ । విష్ణుసాన్నిధ్య ఏవాస్య మన్వంతరశతం గతమ్
విష్ణుదూతలు ఆ ఎలుకను విమానంలో కూర్చోబెట్టి, విష్ణుమందిరానికి తీసుకెళ్లారు. విష్ణుదేవుని సన్నిధిలో వంద మన్వంతరాలు గడిపాడు.
తతో మర్త్యే రాజకన్యా బభూవ కృపయా హరేః । పుత్రపౌత్రసమాయుక్తా చిరం భోగం చకార సా
తర్వాత హరిదేవుని కృపతో, భూమిపై రాజకుమార్తెగా జన్మించాడు. కొడుకులు, మనవళ్ళతో కలిసి, ఎంతో కాలం సుఖంగా జీవించింది.
ఇతః పునర్గతా సా తు గోలోకం హరిసేవయా । సూత ఉవాచ- భక్త్యా శృణోతి యో మర్త్యో దీపమాహాత్మ్యముత్తమమ్
ఆ తరువాత, హరిదేవుని సేవచేసి, ఆ రాజకుమార్తె గోలొకానికి చేరుకుంది.
సర్వపాపవినిర్ముక్తః స యాతి విష్ణుమందిరమ్
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: భక్తితో ఈ దీప మహిమను వినేవాడు, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు, విష్ణుమందిరానికి చేరుకుంటాడు.
శౌనక ఉవాచ- జయంత్యాః సూత మాహాత్మ్యం కదా సా క్రియతే జనైః । కథయస్వ మయి త్వం వై పోతః సంసారసాగరే
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు — సూతా! జయంతి వ్రతాన్ని మనుషులు ఎప్పుడు ఆచరిస్తారు? దాని గొప్పతనం ఏమిటి? దయచేసి నాకు చెప్పు. అది సంసార సముద్రాన్ని దాటించే పడవలా ఉంటుంది.
సూత ఉవాచ- శృణు విప్ర ప్రవక్ష్యామి యత్పృష్టో మునిసత్తమ । పురా బ్రహ్మా నారదేన పృష్ట ఏతత్సురాలయే
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — మునిశ్రేష్ఠుడా! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను. పూర్వం దేవతల లోకంలో బ్రహ్మను నారదుడు ఇదే విషయాన్ని అడిగాడు.
నారద ఉవాచ- జయంత్యాశ్చైవ మాహాత్మ్యం కథయస్వ పితామహ । యచ్ఛ్రుత్వాహం గమిష్యామి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — పితామహా! జయంతి వ్రత మహిమను నాకు వివరించు. దాన్ని వినగానే నేను విష్ణువు పరమపదాన్ని పొందుతాను.
బ్రహ్మోవాచ- శృణుష్వావహితో విప్ర తవాగ్రే కథయామ్యహమ్ । జయంత్యా ఉపవాసేన విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు — మునివరా! శ్రద్ధగా విను. నీ ముందు నేను చెప్పబోతున్నాను. జయంతి రోజున ఉపవాసం చేస్తే, ఆ వ్యక్తి విష్ణు లోకాన్ని చేరుకుంటాడు.
స్మరణాత్కీర్తనాత్పాపం సప్తజన్మార్జితం మునే । జయంతీ దహతే తచ్చ కిం పునః సోపవాసకృత్
మహర్షీ! జయంతిని స్మరించటం, కీర్తించటం వల్ల ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు కూడా నశించిపోతాయి. మరి ఉపవాసం చేస్తే ఎంత గొప్ప ఫలం దక్కుతుందో చూడు.
జన్మాష్టమీ చ నవమీ చైత్రే మాసి సితా శుభా । కృష్ణా చతుర్దశీ కుంభే మేషే శుక్లా చతుర్దశీ
చైత్రమాసంలో శుక్లపక్ష అష్టమి, నవమి, కుంభరాశిలో కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి, మేషరాశిలో శుక్లపక్ష చతుర్దశి — ఇవన్నీ జయంతి రోజులు.
దుర్గాష్టమ్యాశ్వినే శుక్లా ద్వాదశీ శ్రవణాన్వితా । మహాపుణ్యాశ్చ శుభదా జయంత్యః షట్ప్రకీర్తితాః
ఆశ్వయుజ మాసంలో శుక్లపక్ష దుర్గాష్టమి, శ్రవణ నక్షత్రంతో కూడిన శుక్ల ద్వాదశి — ఇవి కూడా మహాపుణ్యఫలాన్ని ఇచ్చే, శుభదాయకమైన ఆరు జయంతి రోజులు.
కృష్ణజన్మాష్టమీ పూర్వా ప్రసిద్ధా పాపనాశినీ । క్రతుకోటిసమా హ్యేషా తీర్థానామయుతైః సమా
పాపాలను హరించే ప్రసిద్ధమైన కృష్ణ జన్మాష్టమి, కోటిక్రతువులకు సమానమైనది, లక్షాది తీర్థస్నానాలకు సమానమైనది.
కర్తా గవాం సహస్రం తు యో దదాతి దినేదినే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
ప్రతి రోజు వెయ్యి గోవులను దానం చేసే వారికి లభించే ఫలం, జయంతి రోజున ఉపవాసం చేసినవారికి కూడా లభిస్తుంది.
హేమభారసహస్రం తు కురుక్షేత్రే రవిగ్రహే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
కురుక్షేత్రంలో సూర్యగ్రహణ సమయంలో వెయ్యి ముద్దల బంగారం దానం చేసిన ఫలం, జయంతి ఉపవాసంతో సమానంగా లభిస్తుంది.
కృష్ణాజినసహస్రాణి తిలధేనుశతాని చ । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
వెయ్యి నల్ల జింక చర్మాలు, వందల ఎండు నువ్వుల గోవులు దానం చేసిన ఫలం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
కన్యాకోటిసహస్రాణాం దానే భవతి యత్ఫలమ్ । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
కోటికోట్ల కన్యలను దానం చేసిన ఫలం, జయంతి రోజున ఉపవాసం చేసినవారికి లభిస్తుంది.
ససాగరామిమాం పృథ్వీం దత్వా యల్లభతే ఫలమ్ । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
సముద్రాలతో కూడిన ఈ భూమిని దానం చేసిన ఫలం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
వాపీకూపతడాగది కర్తవ్యం దేవతాలయే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
దేవాలయాల్లో చెరువులు, బావులు, కుంటలు నిర్మించిన ఫలం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
మాతాపిత్రోర్గురూణాం చ భక్తిం యుక్తః కరోతి యః । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
తల్లి, తండ్రి, గురువులకు భక్తితో సేవచేసిన ఫలం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
ఆపదాహరణార్థాయ తీర్థసేవాకృతాత్మనామ్ । సత్యవ్రతానాం యత్పుణ్యం జయంత్యాం సముపోషణే
కష్టాలు తొలగించేందుకు తీర్థయాత్రలు చేసి, సత్యవ్రతాన్ని పాటించినవారు పొందే పుణ్యం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
గంగాయాం నర్మదాయాం యత్పుణ్యం సారస్వతే జలే । స్నాత్వా పుణ్యమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
గంగ, నర్మదా, సరస్వతి నదుల్లో స్నానం చేసి పొందే పుణ్యం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
యత్పుణ్యం శ్రాద్ధకర్తౄణాం పితౄణామిందుసంక్షయే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
చంద్రుడు క్షయించేటప్పుడు పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేసినవారు పొందే ఫలం, జయంతి ఉపవాసంతో లభిస్తుంది.
నారద ఉవాచ- కేనకేన కృతా పూర్వం కథయస్వ పితామహ । బ్రహ్మోవాచ- కార్తవీర్యేణ కర్ణేన కుమారేణ చ ధీమతా
నారదుడు అడిగాడు — పితామహా! ఈ వ్రతాన్ని పూర్వం ఎవరు ఆచరించారు చెప్పండి. బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు — కార్తవీర్యుడు, కర్ణుడు, ధీరుడైన కుమారుడు ఈ వ్రతాన్ని చేసారు.
సగరేణ దిలీపేన కాకుస్థేన కృతా పురా । గౌతమేన చ గార్గ్యేణ జామదగ్న్యేన ధీమతా
సగరుడు, దిలీపుడు, కాకుత్థుడు, గౌతముడు, గార్గ్యుడు, ధీరుడైన జామదగ్న్యుడు కూడా ఈ వ్రతాన్ని పూర్వం ఆచరించారు.
వాల్మీకినా కృతా పూర్వం ద్రౌపదేయేన సాధునా । దదాతి వాంఛితాన్కామాన్భాద్రపస్య సితాష్టమీ
వాల్మీకి మహర్షి, ధర్మాత్ముడైన ద్రౌపదేయుడు కూడా ఈ వ్రతాన్ని పూర్వం చేసారు. భాద్రపద మాసంలోని శుక్ల అష్టమి అన్ని కోరికలను తీరుస్తుంది.
ప్రాజాపత్యర్క్షసంయుక్తా విశేషేణ మతాష్టమీ । వర్షేవర్షే ప్రకర్తవ్యా ప్రీత్యర్థే చక్రపాణినః
ప్రజాపతి నక్షత్రం, సూర్యుడు కలిసిన అష్టమి ప్రత్యేకంగా గొప్పదిగా భావించబడుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం చక్రపాణికి ప్రీతికోసం ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.