సాధుసంగం తు యః కుర్య్యాత్క్షణం వార్ద్ధక్షణం ద్విజ । తస్య నశ్యంతి పాపాని బ్రహ్మహత్యాముఖాని చ
ద్విజులారా, ఎవరైనా మంచివాళ్లతో క్షణమైనా, అర క్షణమైనా సాంగత్యం చేస్తే, అతని పాపాలు — బ్రహ్మహత్య వంటి ఘోరమైనవైనా — అంతా నశించిపోతాయి.
యత్రయత్ర కులే చైవ ఏకో భవతి వైష్ణవః । కులం తస్య యదా పాపైర్యుక్తం తన్మోక్షగామి వై
ఏ కుటుంబంలో అయినా ఒక్క వైష్ణవుడు ఉన్నా, ఆ కుటుంబం ఎంత పాపాలతో ఉన్నా, తప్పకుండా మోక్షాన్ని పొందుతుంది.
హింసాదంభకామక్రోధైర్వర్జితాశ్చైవ యే నరాః । లోభమోహపరిత్యక్తా జ్ఞేయాస్తే వైష్ణవా ద్విజ
ద్విజులారా, హింస, మాయ, కోరిక, కోపం లేని వారు, లోభం, మోహం వదిలినవారు — వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
పితృభక్తా దయాయుక్తాః సర్వప్రాణిహితే రతాః । అమత్సరా వైష్ణవా యే విజ్ఞేయాః సత్యభాషిణః
పితృభక్తి కలిగినవారు, దయతో నిండినవారు, అన్ని జీవుల మేలుకోసం శ్రమించే వారు, అసూయ లేని వారు, నిజాయితీగా మాట్లాడేవారు — వారే వైష్ణవులు.
విప్రభక్తిరతా యే చ పరస్త్రీషు నపుంసకాః । ఏకాదశీవ్రతరతా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తి కలిగినవారు, పరస్త్రీలను పట్టించుకోని వారు, ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించే వారు — వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
గాయంతి హరినామాని తులసీమాల్యధారకాః । హర్యంఘ్రిసలిలైః సిక్తా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
హరినామాన్ని పాడేవారు, తులసి మాల ధరించే వారు, హరి పాదజలంతో స్నానంచేసినవారు — వారే వైష్ణవులు.
శ్రోత్రయోర్మస్తకే యేషాం తులస్యాః పర్ణముత్తమమ్ । కర్హిచిద్దృశ్యతే విప్ర విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
బ్రాహ్మణుడా, ఎవరి చెవుల్లో లేదా తలపై తులసి ఆకును ఎప్పుడైనా చూస్తామో — వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
పాఖండసంగరహితా విప్రద్వేషవివర్జితాః । సించేయుస్తులసీం యే చ జ్ఞాతవ్యా వైష్ణవా నరాః
పాఖండులతో సాంగత్యం చేయని వారు, బ్రాహ్మణ ద్వేషం లేని వారు, తులసి మొక్కకు నీళ్లు పోసేవారు — అలాంటి మనుషులను వైష్ణవులుగా గుర్తించాలి.
పూజయంతి హరిం యే చ తులస్యా చార్చయంతి యే । కన్యాదానరతా యే చ యే వై హ్యతిథిపూజకాః
హరిని పూజించే వారు, తులసితో పూజ చేసే వారు, కన్యాదానంలో ఆసక్తి ఉన్నవారు, అతిథులను గౌరవించే వారు —
శృణ్వంతి విష్ణుచరితం విజ్ఞేయా వైష్ణవా నరాః । యస్య గృహే సుప్రతిష్ఠేత్శాలగ్రామశిలాపి చ
విష్ణువు చరిత్రను వినేవారు, వారి ఇంట్లో శాలగ్రామ శిలా స్థిరంగా ఉండే వారు — వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
మార్జయంతి హరేః స్థానం పితృయజ్ఞప్రవర్తకాః । జనే దీనే దయాయుక్తా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
హరి స్థలాన్ని శుభ్రపరిచే వారు, పితృయజ్ఞం చేసే వారు, పేదవారిపై దయ చూపేవారు — వారే వైష్ణవులు.
పరస్వం బ్రాహ్మణద్రవ్యం పశ్యంతి విషవచ్చ యే । హరినైవేద్యం యేఽశ్నన్తి విజ్ఞేయా వైష్ణవా జనాః
ఇతరుల సంపదను, బ్రాహ్మణుల ఆస్తిని విషంలా భావించే వారు, హరికి సమర్పించిన నైవేద్యమే తినేవారు — వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
వేదశాస్త్రానురక్తా యే తులసీవనపాలకాః । రాధాష్టమీవ్రతరతా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
వేదాలు, శాస్త్రాలు పట్ల భక్తి కలిగినవారు, తులసి తోటలను సంరక్షించే వారు, రాధాష్టమి వ్రతాన్ని ఆచరించే వారు — వారే వైష్ణవులు.
శ్రీకృష్ణపురతో యే చ దీపం యచ్ఛంతి శ్రద్ధయా । పరనిందాం న కుర్వంతి విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
శ్రీకృష్ణుని ముందు భక్తితో దీపం వెలిగించే వారు, ఇతరులను నిందించని వారు — వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
సూత ఉవాచ- పృష్టో జైమినినా వ్యాస ఇత్యుక్తః స యథాక్రమమ్ । మయేదం కథ్యతే బ్రహ్మన్యత్ప్రసంగాద్గురోః శ్రుతమ్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — జైమినియుడు అడిగిన ప్రశ్నలకు వ్యాసుడు క్రమంగా సమాధానం చెప్పాడు. గురువు ద్వారా నేను వినినదే, బ్రాహ్మణులారా, మీకు చెప్పాను.
అధ్యాయం శ్రద్ధయా యుక్తం యే శృణ్వంతి నరోత్తమాః । సర్వపాపవినిర్ముక్తా యాంతి విష్ణోః పరం పదమ్
ఈ అధ్యాయాన్ని భక్తితో వినే ఉత్తములు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తులై, విష్ణువు పరమపదాన్ని పొందుతారు.
సూత ఉవాచ- శృణు శౌనక వక్ష్యామి చాన్యధర్మ్మం పురాతనమ్ । వ్యాసజైమినిసంవాదం శ్రోతౄణాం పాపనాశనమ్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు— ఓ శౌనకా! నేను నీకు మరొక పురాతన ధర్మాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఇది వ్యాసుడు, జైమినిల మధ్య జరిగిన సంభాషణ. దీన్ని వినేవారి పాపాలు నశించిపోతాయి.
జైమినిరువాచ- కర్మ్మణా హి గురో కేన మందిరం జగతీపతేః । యాతి తత్కథయస్వాద్య నరః పాపీ చ మే ప్రభో
జైమిని ఇలా అడిగాడు— గురువుగారు! ఏ కార్యం వల్ల, పాపి అయిన మనిషికూడా జగత్పతియైన భగవంతుని మందిరానికి చేరుతాడో దయచేసి నేడు నాకు వివరించండి.
వ్యాస ఉవాచ- శ్రీకృష్ణమందిరే యో వై లేపనం కురుతే నరః । సర్వపాపవినిర్ముక్తః శ్రాంతో యాతి హరేర్గృహమ్
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు— శ్రీకృష్ణుని మందిరంలో ఎవరు లేపనము చేస్తారో, వారు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తులై, అలసిపోయినప్పటికీ హరిదేవుని ఇంటికి చేరుతారు.
యశ్చాంబులేపనం కుర్యాత్సంక్షేపాచ్ఛృణు జైమినే । తస్యపుణ్యమహం వచ్మి మందిరే జగతీపతేః
మట్టి లేపనము చేసే వారికి కలిగే ఫలితాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, జైమినీ! జగత్పతియైన దేవుని మందిరంలో ఆ పుణ్యం ఎంతవో విను.
తత్ర యావంతి పశ్యంతి రజాంసి చ ద్విజోత్తమ । తావత్కల్పసహస్రాణి స వసేద్విష్ణుమందిరే
అక్కడ ఎంతటి ధూళి కనబడుతుందో, అటువంటి లక్ష సంఖ్యల యుగాలపాటు ఆ మనిషి విష్ణుమందిరంలో నివసించగలడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా!
పురాసీద్దండకో నామ్నా చౌరో లోకభయప్రదః । బ్రహ్మస్వహారీ మిత్రఘ్నో యుగే ద్వాపరసంజ్ఞకే
పూర్వం దండకుడు అనే ఒక దొంగ ఉండేవాడు. అతడు లోకానికి భయాన్ని కలిగించేవాడు. బ్రాహ్మణుల సంపదను దోచేవాడు, స్నేహితులను చంపేవాడు. ఆ కాలం ద్వాపరయుగం.
అసత్యభాషీ క్రూరశ్చ పరస్త్రీగమనే రతః । గోమాంసాశీ సురాపశ్చ పాఖండజనసంగభాక్
అతడు అబద్ధాలు చెప్పేవాడు, క్రూరుడు, పరస్త్రీలతో సంబంధం కలిగి ఉండేవాడు, గోమాంసం తినేవాడు, మద్యం సేవించేవాడు, వింత మతస్తులతో కలిసిపోవేవాడు.
వృత్తిచ్ఛేదీ ద్విజాతీనాం న్యాసాపహారకస్తథా । శరణాగతహంతా చ వేశ్యావిభ్రమలోలుపః
ద్విజులకు జీవనోపాధిని కోల్పోయేవాడు, అప్పగించిన వస్తువులను దొంగిలించేవాడు, ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని చంపేవాడు, వేశ్యలతో మోహంలో ఉండేవాడు.
ఏకదా స ద్విజశ్రేష్ఠ కస్యచిద్విష్ణుమందిరమ్ । జగామ హరణార్థాయ విష్ణోర్ద్రవ్యం స మూఢధీః
ఒకసారి, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా! ఆ మూర్ఖుడు విష్ణుమందిరానికి వెళ్లాడు. అక్కడ విష్ణువుకు చెందిన వస్తువులను దొంగిలించాలనే ఉద్దేశంతో వెళ్లాడు.
అథ ద్వారి ప్రవిశ్యాసావంఘ్రిః కర్ద్దమసంయుతః । ప్రోచ్ఛితః సకలం నిమ్నే భూమౌ దేవగృహస్య చ
ఆ తర్వాత, ద్వారంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు అతని పాదాలు మట్టిలో మునిగిపోయాయి. అంతటితో ఆగకుండా, దేవాలయపు నేలలోని ఒక లోతైన చోట పూర్తిగా జారిపడ్డాడు.
తేనైవ కర్మ్మణా భూమిర్నిమ్నరిక్తా బభూవ హ । లోహస్య చ శలాకాభ్యాం ముద్ఘాట్యత్వరరంముదా
ఆ చర్య వల్ల అక్కడి నేల లోతుగా మారింది. రెండు ఇనుప కడ్డీలతో తలుపు తాళాన్ని తెరిచాడు. అతడు ఆనందంగా లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ప్రవివేశ హరేర్గేహం వితానవరశోభితమ్ । రత్నకాంచనదీపాఢ్యం పరిధ్వస్త మహత్తమమ్
హరిదేవుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు. ఆ గృహం అద్భుతమైన పందిరులతో అలంకరించబడి, రత్నాలు, బంగారు దీపాలతో ప్రకాశిస్తూ, అతి వైభవంగా కనిపించింది.
నానాపుష్పసుగంధాఢ్యం నానాపాత్రసమాకులమ్ । సువాసితస్య తైలస్య గంధేన పరిపూరితమ్
అందులో ఎన్నో రకాల పూల సుగంధం పరిమళించింది. అనేక పాత్రలు అక్కడ గుంపుగా ఉన్నాయి. సువాసనతో కూడిన నూనె వాసనతో ఆ గది నిండిపోయింది.
అనేనహారకేణాథ పర్య్యంకే సుమనోహరే । శాయితో రాధయా సార్ద్ధం దృష్టః పీతాంబరోఽచ్యుతః
అక్కడ ఆ దొంగ, కమలాపతియైన అచ్యుతుడు పసుపు వస్త్రము ధరించి, రాధతో కలసి అద్భుతమైన మంచంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న దృశ్యాన్ని చూశాడు.