శౌనక ఉవాచ । కర్మణా కేన భోః సూత చైనసాం సంక్షయో భవేత్ । శ్రీహరేశ్చ కృపా భూయాత్తద్వదస్వానుకంపయా
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ సూత! ఏ కార్యం వల్ల పాపాలు నశించగలవో చెప్పు. శ్రీహరిదేవుని కృప ఎక్కువగా కలగాలని కోరుకుంటున్నాను. దయచేసి నీ అనుకంపతో వివరించు.
సూత ఉవాచ । శృణు శౌనక వక్ష్యామి శృణ్వతాం పాపనాశనమ్ । యేన విష్ణోః కృపా స్యాద్వై వృజినక్షయకారిణీ
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: శౌనకా! విను, నేను ఇప్పుడు చెప్పేది వినేవారికి పాపాలు నశించే విధానమే. దాని వల్ల విష్ణుమూర్తి కృప కూడా తప్పకుండా లభిస్తుంది.
పౌర్ణమాస్యాం తు యో విప్ర భక్తిభావసమన్వితః । కుర్య్యాన్నానావిధానేన సపర్య్యాం శ్రీజగద్విభోః
బ్రాహ్మణా! పౌర్ణమి రోజున ఎవరు భక్తితో జగద్విభూదిని ఎన్నో విధాలుగా పూజిస్తారో,
కలుషం తస్య నశ్యేత కోటిజన్మార్జితం మునే । తస్మిన్శ్రీరమణస్యాస్య కృపా జాతా భవేద్ధ్రువమ్
మునీశ్వరా! వారి కోటి జన్మల పాపాలు నశిస్తాయి. అలాంటి వారికి లక్ష్మీప్రియుడైన భగవంతుని కృప తప్పకుండా కలుగుతుంది.
ద్వాదశ్యామన్నదానం యో భక్త్యా కుర్యాద్ద్విజాతయే । తస్య నశ్యంతి పాపాని తమాంసీ వారుణోదయే
ద్వాదశి రోజున భక్తితో ద్విజాతులకు అన్నదానం చేసేవారి పాపాలు, అంధకారం ఉదయసూర్యుని వెలుతురులో పోయినట్టు నశిస్తాయి.
యో నరః శ్రీహరిం కుర్యాత్స్నపనం పయసా ద్విజ । తత్ప్రీతిః శ్రీహరేః సద్యో ద్వాదశ్యాం శర్కరాదిభిః
బ్రాహ్మణా! ద్వాదశి రోజున ఎవరు శ్రీహరిని పాలతో స్నానపూర్వకంగా పూజిస్తారో, వారు చక్కెర మొదలైన నైవేద్యాలతో హరిదేవుని అనుగ్రహాన్ని వెంటనే పొందుతారు.
మంత్రం వినా తు యో విప్ర దద్యాచ్ఛ్రీహరయే కిల । పాషాణసదృశం పుష్పం దాతా యాతి అధోగతిమ్
బ్రాహ్మణా! మంత్రం లేకుండా ఎవరు శ్రీహరికి నివేదన చేస్తారో, వారు రాయిలాంటి పువ్వు సమర్పించినవారిలా అవుతారు. అలాంటి వారు దిగజారిన స్థితికి చేరుతారు.
క్ష్మాసురాయ చ మూర్ఖాయ పాషాణసదృశం తు యత్ । దద్యాద్దానం నరో యో వై తస్య పుణ్యం న విద్యతే
అర్హతలేని లేదా మూర్ఖుడైనవారికి రాయిలాంటి దానం ఇచ్చినవారికి ఎలాంటి పుణ్యం కలగదు.
విద్యాహీనో ద్విజో మోహాద్దానం గృహ్ణాతి మూఢధీః । కాలానలం యథా జీర్ణం తేన స నిరయం వ్రజేత్
విద్యలేని ద్విజుడు మోహంతో దానం స్వీకరిస్తే, అది పాత అగ్నిని మింగినట్లే. దాని వల్ల అతడు నరకానికి వెళ్తాడు.
యథా దారుమయో హస్తీ మృగశ్చిత్రమయో యథా । విద్యాహీనో ద్విజో విప్ర త్రయస్తే నామధారకాః
మరపు చెక్కతో చేసిన ఏనుగు, రంగు వేసిన మృగం లాగా, విద్యలేని ద్విజుడు కూడా కేవలం పేరు మాత్రమే కలిగి ఉంటాడు.
యథాధ్వనిస్థితం వారి పవనార్కేణ శుద్ధ్యతి । భక్త్యా తు పార్షదం దృష్ట్వా తస్య నశ్యతి కల్మషమ్
మార్గంలో ఉన్న నీరు గాలి, సూర్యుని వల్ల శుద్ధమవుతుంది. అలాగే, భక్తితో పరమభక్తుడిని చూసినవారి పాపాలు కూడా నశిస్తాయి.
యో నరశ్చాశ్వినే మాసి సఘృతాన్పూర్ణిమా దినే । దద్యాచ్ఛ్రీహరయే లాజాన్క్రీడార్థం తు వరాటికామ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి రోజున ఎవరు శ్రీహరికి నెయ్యితో కలిపిన లాజులు లేదా ఆట కోసం చిన్న నాణెం సమర్పిస్తారో,
భక్త్యా యాతి హరేః స్థానం పునరావృత్తివర్జితః । న దద్యాద్యో నరో మోహాత్తస్మిన్న తుష్టిదో హరిః
వారు భక్తితో హరిదేవుని లోకాన్ని చేరి, తిరిగి జన్మించరు. కానీ మోహంతో ఎవరు ఇవ్వకపోతే, వారికి హరిదేవుడు సంతోషించడు.
వరాటికాం యావతీం యో హరయే పౌర్ణిమాదినే । తావద్దినం హరేః స్థానం చాశ్వినే సంవసేద్ధ్రువమ్
పౌర్ణమి రోజున ఆశ్వయుజ మాసంలో ఎంత నాణెం శ్రీహరికి సమర్పిస్తారో, అంత రోజులు హరిదేవుని లోకంలో నివసించటం ఖాయం.
కరవీరపురే హ్యాసీత్పురా శూద్రోఽపి నిర్ద్దయః । కాలద్విజో ద్విజశ్రేష్ఠ నామ్నా పాపీ భయంకరః
కరవీరపురంలో ఒకప్పుడు కాలద్విజ అనే నామంతో, దయలేని, పాపిష్టుడు, భయంకరుడైన శూద్రుడు ఉండేవాడు.
స్వకార్యనిరతః సోఽపి స్వామికార్యప్రణాశకః । ఏకదా పంచతాం యాతో యమదూతా భయంకరాః
అతడు ఎప్పుడూ తన పనిలోనే మునిగి, యజమాని పనిని నాశనం చేసేవాడు. ఒకసారి అతడు చనిపోయినప్పుడు, భయంకరమైన యమదూతలు అతని కోసం వచ్చారు.
ఆగతాస్తం సమానేతుం యమస్యతు నికేతనమ్ । బద్ధ్వా నిన్యుశ్చ తం దృష్ట్వా పృష్టవాన్సచివం యమః
యముని ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి వచ్చిన వారు అతన్ని కట్టేసి తీసుకెళ్లారు. ఇది చూసిన యముడు తన మంత్రిని అడిగాడు.
యమ ఉవాచ । అస్య కిం విద్యతేఽమాత్య కర్మాపి చ శుభాశుభమ్ । కథయస్వ సమూలం తు చిత్రగుప్త విచక్షణ
యముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ చిత్రగుప్తా, ఈ మనిషి చేసిన మంచి చెడు పనులన్నీ పూర్తిగా చెప్పు.'
చిత్రగుప్త ఉవాచ। అసౌ పాపీ దురాచారః స్వామికార్యప్రణాశకః । నాస్తి పుణ్యం చాణుమాత్రం నరకే పరిపచ్యతామ్
చిత్రగుప్తుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇతడు పాపిష్టి, చెడ్డ అలవాట్లు ఉన్నవాడు, యజమాని పనిని నాశనం చేసినవాడు. ఇతనికి చిన్న మంచిపని కూడా లేదు. ఇతడు నరకంలో బాధపడాలి.'
శతమన్వన్తరం రాజన్నాగయోనౌ చ నిష్ఠురః । పాషాణే జన్మ చాసాద్య గృహే స్థాతుం నిరంతరమ్
ఓ రాజా, వంద మన్వంతరాలు ఇతడు క్రూరమైన పాము రూపంలో జన్మించి, ఆ తర్వాత రాయి రూపంలో ఒక ఇంట్లో ఎప్పటికీ ఉండాలి.
సూత ఉవాచ । తావత్కాలం తతో విప్ర నిరయే స పపాత హ । తతోఽప్యశ్మగృహే నాగయోనౌ జాతః సుదుఃఖితః
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఆ కాలం అంతా, బ్రాహ్మణా, అతడు నరకంలో పడ్డాడు. తర్వాత రాయి ఇంట్లో పాముగా జన్మించి చాలా బాధపడ్డాడు.'
ఏకదా చాశ్వినే మాసి పౌర్ణమాసీదినే ద్విజ । లాజాన్వరాటికా నాగో బిలాత్ప్రాక్షేపయద్బహిః
ఒకసారి, ఆశ్వయుజ మాసంలో పూర్ణిమనాడు, బ్రాహ్మణా, ఆ పాము తన బిలం నుంచి లాజలు, ఒక నాణెం బయటకు విసిరింది.
పతితా సా హరేరగ్రే పాపమస్య స్వయం హరిః । తూర్ణం తు నాశయామాస దయాలుర్దుఃఖనాశకః
ఆ లాజలు హరివైపు పడినపుడు, అవి అతని పాపాన్ని పోగొట్టాయి. దయామయుడైన హరి, బాధలను తొలగించేవాడు, వెంటనే ఆ పాపాన్ని నశింపజేశాడు.
కదాచిత్ప్రాప్తకాలస్తు పంచత్వం స జగామ హ । యమదూతాస్తమానేతుం చాగతా బహుశో ద్విజ
కాలం వచ్చినప్పుడు అతడు చనిపోయాడు. బ్రాహ్మణా, యమదూతలు అతన్ని తీసుకెళ్లడానికి ఎన్నోసార్లు వచ్చారు.
బద్ధ్వా నేతుం యదా చక్రుర్యమస్య సదనం ప్రతి । తదాగతా విష్ణుదూతాః శంఖచక్రగదాధరాః
యముని ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి అతన్ని కట్టినప్పుడు, ఆ సమయంలో శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన విష్ణుదూతలు అక్కడకు వచ్చారు.
పాశం ఛిత్త్వా రథే దివ్యే తమాశుగతకిల్బిషమ్ । తత్ర చారోపయామాసుః యమదూతాః పలాయితాః
వారు అతని మీద వేసిన కట్టును కోసి, అతని పాపాలు త్వరగా పోయినందువల్ల, దివ్య రథంపై ఎక్కించారు. యమదూతలు అక్కడినుంచి పారిపోయారు.
తతో నికేతనం విష్ణోర్నాగస్తైర్వేష్టితో యయౌ । తత్ర తస్థౌ హరేరగ్రే పునరావర్త్తివర్జితః
ఆ తర్వాత ఆ పాము వారిచుట్టూ ఉండగా విష్ణువు నివాసానికి వెళ్లింది. అక్కడ హరివైపు నిలబడి, మళ్లీ జన్మించకుండా ఉండిపోయింది.
భక్త్యా యో హరయే దద్యాల్లాజాంశ్చ సఘృతాన్ద్విజ । వరాటికాం తస్య పుణ్యం న జానే కిం భవేద్ధ్రువమ్
ఓ బ్రాహ్మణా, హరివైపు భక్తితో లాజలు, నెయ్యితో కలిపి, ఒక నాణెం సమర్పించినవారికి ఎంతటి పుణ్యం కలుగుతుందో నాకు తెలియదు.
య ఇమం శృణుయాద్విప్ర చాధ్యాయం పాపనాశనమ్ । తస్య నశ్యంతి పాపాని శ్రీహరేః కృపయాపి చ
ఓ బ్రాహ్మణా, ఈ పాపాలను తొలగించే అధ్యాయాన్ని ఎవరు వినినా, వారి పాపాలు శ్రీహరిదయతో నశిస్తాయి.
శౌనకఉవాచ। మాహాత్మ్యం బ్రూహి సర్వజ్ఞ శృణ్వతాం పాపనాశనమ్ । సర్వప్రాణిహితార్థాయ తులస్యా అనుకంపయా
శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: 'పాపాలను పోగొట్టే తులసీ మహిమను, అన్ని జీవుల మేలు కోసం, తులసీపై కరుణతో వినేవారికి వివరంగా చెప్పు.'