బ్రహ్మోవాచ- శృణుష్వావహితో విప్ర తవాగ్రే కథయామ్యహమ్ । జయంత్యా ఉపవాసేన విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
బ్రహ్మదేవుడు చెప్పాడు— బ్రాహ్మణా! శ్రద్ధగా విను. నీ ముందే నేను చెప్పుతున్నాను. జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడు విష్ణు లోకాన్ని చేరుతాడు.
స్మరణాత్కీర్తనాత్పాపం సప్తజన్మార్జితం మునే । జయంతీ దహతే తచ్చ కిం పునః సోపవాసకృత్
ఓ మునీశ్వరా! జయంతి నామస్మరణ, కీర్తన వల్లే ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు కూడా నశిస్తాయి. మరి ఉపవాసంతో ఆచరిస్తే ఎంత మహత్తరమో!
జన్మాష్టమీ చ నవమీ చైత్రే మాసి సితా శుభా । కృష్ణా చతుర్దశీ కుంభే మేషే శుక్లా చతుర్దశీ
చైత్రమాసంలో శుక్లపక్ష అష్టమి, నవమి; కుంభరాశిలో కృష్ణపక్ష చతుర్దశి; మేషరాశిలో శుక్లపక్ష చతుర్దశి— ఇవే జయంతి పర్వదినాలు.
దుర్గాష్టమ్యాశ్వినే శుక్లా ద్వాదశీ శ్రవణాన్వితా । మహాపుణ్యాశ్చ శుభదా జయంత్యః షట్ప్రకీర్తితాః
ఆశ్వయుజ మాసంలో శుక్లపక్ష దుర్గాష్టమి, శ్రవణ నక్షత్రంతో కూడిన ద్వాదశి— ఇవి కూడా మహాపుణ్యఫలాన్ని ఇచ్చే, శుభదాయకమైన ఆరు జయంతి పర్వదినాలు.
కృష్ణజన్మాష్టమీ పూర్వా ప్రసిద్ధా పాపనాశినీ । క్రతుకోటిసమా హ్యేషా తీర్థానామయుతైః సమా
పాపాలను నశింపజేసే ప్రసిద్ధమైన కృష్ణ జన్మాష్టమి, కోటి యజ్ఞాలకు, పది వేల తీర్థయాత్రలకు సమానమైనది.
కర్తా గవాం సహస్రం తు యో దదాతి దినేదినే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
ప్రతి రోజు వెయ్యి ఆవులను దానం చేసినవాడికి లభించే ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
హేమభారసహస్రం తు కురుక్షేత్రే రవిగ్రహే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
కురుక్షేత్రంలో సూర్యగ్రహణ సమయంలో వెయ్యి బరువుల బంగారం దానం చేసిన ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
కృష్ణాజినసహస్రాణి తిలధేనుశతాని చ । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
వెయ్యి నీలగొర్రెల చర్మాలు, వంద నువ్వుల ఆవులు దానం చేసిన ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
కన్యాకోటిసహస్రాణాం దానే భవతి యత్ఫలమ్ । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
కోటికోట్ల కన్యలను దానం చేసిన ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
ససాగరామిమాం పృథ్వీం దత్వా యల్లభతే ఫలమ్ । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
సముద్రాలతో కూడిన ఈ భూమిని దానం చేసినవాడికి లభించే ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
వాపీకూపతడాగది కర్తవ్యం దేవతాలయే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
దేవాలయాల్లో బావులు, కుళాయిలు, చెరువులు నిర్మించిన ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
మాతాపిత్రోర్గురూణాం చ భక్తిం యుక్తః కరోతి యః । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
తల్లిదండ్రులు, గురువులకు భక్తితో సేవ చేసినవాడికి లభించే ఫలితం, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించినవాడికీ లభిస్తుంది.
ఆపదాహరణార్థాయ తీర్థసేవాకృతాత్మనామ్ । సత్యవ్రతానాం యత్పుణ్యం జయంత్యాం సముపోషణే
అపదలు తొలగించేందుకు తీర్థయాత్రలు చేసి, నిజాయితీగా వ్రతాలు ఆచరించే వారికి లభించే పుణ్యం, జయంతి రోజున ఉపవాసం చేయడం వల్ల కూడా లభిస్తుంది.
గంగాయాం నర్మదాయాం యత్పుణ్యం సారస్వతే జలే । స్నాత్వా పుణ్యమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
గంగ, నర్మద, సరస్వతి నదులలో స్నానం చేసి పొందే పుణ్యం, జయంతి రోజున ఉపవాసం చేయడం వల్ల కూడా లభిస్తుంది.
యత్పుణ్యం శ్రాద్ధకర్తౄణాం పితౄణామిందుసంక్షయే । తత్ఫలం సమవాప్నోతి జయంత్యాం సముపోషణే
చంద్రమండలం క్షయమవుతున్న సమయంలో పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేయడం వల్ల వారికి లభించే ఫలితం, జయంతి రోజున ఉపవాసం చేయడం వల్ల కూడా లభిస్తుంది.
నారద ఉవాచ- కేనకేన కృతా పూర్వం కథయస్వ పితామహ । బ్రహ్మోవాచ- కార్తవీర్యేణ కర్ణేన కుమారేణ చ ధీమతా
నారదుడు అడిగాడు: పితామహా! ఈ వ్రతాన్ని గతంలో ఎవరు ఆచరించారు చెప్పండి. బ్రహ్మదేవుడు చెప్పాడు: కార్తవీర్యుడు, కర్ణుడు, ధీరుడైన కుమారుడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించారు.
సగరేణ దిలీపేన కాకుస్థేన కృతా పురా । గౌతమేన చ గార్గ్యేణ జామదగ్న్యేన ధీమతా
సగరుడు, దిలీపుడు, కాకుత్థుడు, గౌతముడు, గార్గ్యుడు, ధీరుడైన జామదగ్న్యుడు కూడా ఈ వ్రతాన్ని పుర్వకాలంలో ఆచరించారు.
వాల్మీకినా కృతా పూర్వం ద్రౌపదేయేన సాధునా । దదాతి వాంఛితాన్కామాన్భాద్రపస్య సితాష్టమీ
పురాతన కాలంలో వాల్మీకి మహర్షి, ధర్మాత్ముడైన ద్రౌపదీ కుమారుడు కూడా ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించారు. భాద్రపద మాసంలో శుక్ల అష్టమి అన్ని కోరికలను నెరవేర్చుతుంది.
ప్రాజాపత్యర్క్షసంయుక్తా విశేషేణ మతాష్టమీ । వర్షేవర్షే ప్రకర్తవ్యా ప్రీత్యర్థే చక్రపాణినః
ప్రజాపతి నక్షత్రంతో కూడిన అష్టమి తిథిని ప్రతి సంవత్సరం చక్రాయుధుడు సంతోషించేందుకు ప్రత్యేకంగా ఆచరించాలి.
కోటిజన్మార్జితం పాపం ముహూర్తేన విలీయతే । రాత్రౌ జాగరణం కృత్వా నిష్ఠాపూర్వం జితేంద్రియః
కోటికోటల జన్మల్లో కూడిన పాపం, రాత్రి సమయంలో జాగరణ చేసి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, ధృడ సంకల్పంతో ఉంటే, క్షణంలోనే నశిస్తుంది.
గంధపుష్పాదినైవేద్యైః పూజనీయః పృథక్పృథక్ । ఏవం యః కురుతే విప్ర జయంతీసముపోషణమ్
పువ్వులు, గంధాలు, నైవేద్యాలతో ప్రతి దేవతను వేరుగా పూజించాలి. ఈ విధంగా బ్రాహ్మణా, జయంతి ఉపవాసాన్ని ఆచరించాలి.
కోటిజన్మార్జితం పాపం జ్ఞానతోఽజ్ఞానతః కృతమ్
కోటికోటల జన్మల్లో తెలిసీ తెలియక చేసిన పాపం
ప్రసాదాద్దేవకీసూనోర్యామార్ద్ధేన విలీయతే । జయంతీతిథిసంప్రాప్తౌ భుంజతే యే నరాధమాః
దేవకీ కుమారుని కృప వల్ల అర్ధ క్షణంలోనే నశిస్తుంది. కానీ జయంతి రోజున భోజనం చేసే పాపాత్ములు
త్రైలోక్యసంభవం పాపం భుంజతే తే న సంశయః । సాగరాద్యాని తీర్థాని ముక్తస్థానాని సర్వశః
మూడు లోకాలలో కలిగే పాపాన్ని అనుభవిస్తారు. సముద్రం మొదలైన అన్ని తీర్థక్షేత్రాలు, మోక్షప్రదమైన స్థలాలు,
గృహే తిష్ఠంతి సర్వాంగే జయంతీవ్రతకారిణః । తస్య సర్వాణి తీర్థాని దేహే తిష్ఠంతి దేవతాః
జయంతి వ్రతాన్ని ఆచరించే వారి ఇంట్లో, శరీరంలో నివసిస్తాయి. అతని శరీరంలో అన్ని తీర్థాలు, దేవతలు ఉంటాయి.
కరోతి యో నరో భక్త్యా జయంతీం కృష్ణవల్లభామ్ । న వేదేన పురాణేన మయా దృష్టం మహామునే
మహర్షీ! కృష్ణునికి ప్రియమైన జయంతి వ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరించే వ్రతానికి సమానమైనది లేదా మించినది వేదాల్లో, పురాణాల్లో నేను చూడలేదు.
తత్సమం నాధికం వాపి కృష్ణరాధాష్టమీవ్రతమ్ । న కరోతి నరో భక్త్యా స భవేత్క్రూరరాక్షసః
దీనికి సమానమైనది లేదా మించినది కృష్ణారాధాష్టమి వ్రతం కూడా కాదు. దాన్ని భక్తితో చేయని వాడు క్రూరుడైన రాక్షసుడవుతాడు.
యో నరోఽశ్నాతి మూఢాత్మా జయంతీవాసరే ద్విజ । మహానరకమశ్నాతి యథా చ హరివాసరే
బుద్ధిహీనుడు జయంతి రోజున భోజనం చేస్తే, ద్విజుడు, హరి వాసరంలో చేసినట్లే మహానరకంలో పడతాడు.
అతీతమాగతం యస్తు కులమేకోత్తరం శతమ్ । పతేత్తు నరకే ఘోరే జయంత్యాం భోజనేన వై
జయంతి రోజున భోజనం చేసే వాడు, తన వంశంలో గతంలో ఉన్నవారు, భవిష్యత్తులో ఉండేవారు — వంద తరాలు ఘోర నరకంలో పడేలా చేస్తాడు.
జయంతీ బుధవారే చ రోహిణ్యా సహితా యదా । భవేచ్చ మునిశార్దూల కిం కృతైర్వ్రతకోటిభిః
మునిశార్దూలా! జయంతి బుధవారం రోజున రోహిణి నక్షత్రంతో కలిసివస్తే, కోటి వ్రతాలు చేసినా ప్రయోజనం లేదు.