సురసం సర్పిషాయుక్తం దద్యాద్యో హరయేపి చ । సర్వపాపైర్వినిర్ముక్తః స గచ్ఛేద్ధరిమందిరమ్
కార్తీక మాసంలో నెయ్యితో కలిపిన రుచికరమైన పదార్థాన్ని హరికి సమర్పించినవాడు, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొంది హరిదేవుని లోకానికి చేరుతాడు.
కార్తికే యో నరో దద్యాదేకపద్మం హరావపి । అంతే విష్ణుపదం గచ్ఛేత్సర్వపాపవివర్జితః
కార్తీక మాసంలో ఒక్క కమలాన్ని హరికి సమర్పించినవాడు, చివరికి అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై విష్ణుపదాన్ని పొందుతాడు.
ప్రాతఃస్నానం నరో యో వై కార్తికే శ్రీహరిప్రియే । కరోతిసర్వతీర్థేషుయత్స్నాత్వాతత్ఫలంలభేత్
కార్తీక మాసంలో శ్రీహరి ప్రీతికై ఉదయాన్నే స్నానం చేసినవాడు, అన్ని పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కార్తికే యో నరో దద్యాత్ప్రదీపం నభసి ద్విజః । విప్రహత్యాదిభిః పాపైర్ముక్తో గచ్ఛేద్ధరేర్గృహమ్
కార్తీక మాసంలో ఆకాశంలో దీపం వెలిగించినవాడు, బ్రాహ్మణ హత్య వంటి ఘోరపాపాలనుండి విముక్తుడై హరిదేవుని లోకానికి చేరుతాడు.
ముహూర్తమపి యో దద్యాత్కార్త్తికే ప్రీతయే హరేః । దీపం నభసి విప్రేన్ద్ర తస్మింస్తుష్టః సదా హరిః
బ్రాహ్మణోత్తమా! కార్తీక మాసంలో హరి ప్రీతికై ఒక్క క్షణమైనా ఆకాశంలో దీపం వెలిగించినవాడిని హరి ఎప్పుడూ సంతోషంగా చూస్తాడు.
యో దద్యాచ్చ గృహే దీపం కృష్ణస్య సఘృతం ద్విజః । కార్తికే చాశ్వమేధస్య ఫలం స్యాద్వై దినేదినే
కార్తీక మాసంలో కృష్ణుని గృహంలో నెయ్యితో దీపం వెలిగించినవాడు, ప్రతి రోజూ అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ప్రదీపస్య చ మాహాత్మ్యం విశేషముచ్యతే మయా । నిశామయ ద్విజశ్రేష్ఠ సేతిహాసం సమాహితః
ద్విజశ్రేష్ఠుడా, దీపం గొప్పదనాన్ని, ప్రత్యేకతను ఇప్పుడు నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను. ఈ పురాతన కథను శ్రద్ధగా విను.
పూర్వం త్రేతాయుగే విప్రో వైకుంఠో నామతః శుచిః । యస్య సంగప్రభావేణ ముక్తో భవతి పాతకీ
ప్రాచీన కాలంలో, త్రేతాయుగంలో, వైకుంఠుడు అనే పవిత్ర హృదయమున్న బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతని సాంగత్యంతో పాపి కూడా విముక్తి పొందేవాడు.
ఏకదా కార్తికే సోఽపి ప్రదీపం పురతో హరేః । దత్వా గృహం గతో విప్రో ఘృతపూర్ణం ద్విజర్షభః
ఒకసారి కార్తీక మాసంలో, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు హరివైపు నెయ్యితో నిండిన దీపాన్ని సమర్పించి, తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
సర్పిస్తత్స్వాదితు చాఖురాగతోఽపి ప్రదీపతః । యావత్ఖాదితుమారేభే బోధితోఽసౌ ప్రదీపకః
ఆ సమయంలో, నెయ్యి వాసనకు ఆకర్షితుడై ఒక ఎలుక ఆ దీపం దగ్గరకు వచ్చింది. అది తినబోయే సమయంలో, దీపం వెలుగుతో భయపడి ఆగిపోయింది.
మూషకోఽగ్నిభయాత్తత్ర వేగేనాపి పలాయితః । ఆఖోశ్చ సకలం పాపం వినష్టం కృపయా హరేః
అగ్ని భయంతో ఆ ఎలుక వేగంగా అక్కడినుంచి పారిపోయింది. హరిదయ వల్ల ఆ ఎలుకకు ఉన్న అన్ని పాపాలు నశించిపోయాయి.
సర్పేణ దంశితశ్చాఖుః ప్రాణత్యాగం చకార హ । తతో యమాజ్ఞయా దూతాః పాశముద్గరపాణయః
తర్వాత, ఆ ఎలుకను ఒక పాము కరిచింది. దాంతో అది ప్రాణాలు విడిచింది. వెంటనే యముని ఆజ్ఞతో, చేతిలో కట్టెలు, ఉరికట్టలు పట్టుకున్న దూతలు వచ్చారు.
ఆగతాస్తం సమానేతుం బబంధుశ్చర్మరజ్జుభిః । యావన్నేతుం మనశ్చక్రుః శంఖచక్రగదాధరాః
వారు దానిని తీసుకెళ్లేందుకు వచ్చి, చర్మపు తాడులతో కట్టేశారు. దానిని తీసుకెళ్లబోతుండగా, శంఖం, చక్రం, గదా ధరించిన వారు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు.
ఆగతా గరుడారూఢా విష్ణుదూతాశ్చతుర్భుజాః । విమానం గగనే చైవ రాజహంసయుతం శుభమ్
గరుడుని మీద కూర్చున్న, నాలుగు చేతులున్న విష్ణుదూతలు వచ్చారు. ఆకాశంలో రాజహంసలతో అలంకరించబడిన అందమైన విమానం కనిపించింది.
నిర్మితం కనకైః శుద్ధైః కామగం కృపయా హరేః । పాశం ఛిత్వా తతో దూతాః ప్రోచుస్తే యమకింకరాన్
హరి కృపతో, స్వచ్చమైన బంగారంతో తయారైన, ఎక్కడికైనా వెళ్లగలిగే ఆ విమానం సిద్ధంగా ఉంది. దూతలు ఉరిని కోసి, యముని సేవకులతో మాట్లాడారు.
విష్ణుభక్తోఽప్యసౌ మూఢా వ్యర్థం తు బంధనం కృతమ్ । గచ్ఛధ్వం శమనప్రేష్యా యది వాంఛాస్తి జీవితుమ్
ఇతడు విష్ణుభక్తుడు అయినా, మూర్ఖుడే అయినా, మీ బంధనం వృథా అయింది. యముని సేవకులారా, మీకు ప్రాణాల మీద ఆశ ఉంటే ఇక్కడినుంచి వెళ్లిపోండి.
శ్రుత్వా ప్రకంపితాస్తే వై పృచ్ఛంతి వినయాన్వితాః । కేన పుణ్యప్రభావేణ యుష్మాభిర్నీయతే పురమ్
అది విని వారు భయంతో వణిగి, వినయంగా అడిగారు: ఏ పుణ్యఫలంతో మీరు ఇతడిని మీ లోకానికి తీసుకెళ్తున్నారు?
అసౌ విష్ణోర్మహాపాపీ యూయం తద్వక్తుమర్హథ । విష్ణుదూతా ఊచుః- పురతో వాసుదేవస్య ప్రదీపబోధనం కృతమ్
ఇతడు విష్ణుభక్తుడైనా, పెద్ద పాపి. మీరు దీని కారణాన్ని చెప్పాలి. విష్ణుదూతలు ఇలా అన్నారు— వాసుదేవుని ముందు దీపాన్ని వెలిగించాడు.
తేనైవ కర్మణా దూతా నయామో విష్ణుమందిరమ్ । అనిచ్ఛయాపి యః కుర్యాద్విష్ణోర్దీపస్య బోధనమ్
అదే కార్యఫలంతో మేము ఇతడిని విష్ణుమందిరానికి తీసుకెళ్తున్నాం. ఎవరు అనుకోకుండా అయినా విష్ణుదీపాన్ని వెలిగిస్తే—
కోటిజన్మార్జితం పాపం త్యక్త్వా యాతి హరేర్గృహమ్ । భక్త్యా ప్రదీపం యో దద్యాత్కార్తికే తు హరేర్దినైః
వారు కోట్ల జన్మల్లో చేసిన పాపాలను వదిలిపెట్టి హరిలోకానికి వెళ్తారు. కార్తీక మాసంలో భక్తితో హరికి దీపం సమర్పించినవారు—
తస్య పుణ్యం సమాఖ్యాతుం న శక్తో హరిణా వినా । ఘృతపూర్ణప్రదీపం యో భక్త్యా దద్యాద్ధరేర్గృహే
వారి పుణ్యాన్ని హరి తప్ప మరెవ్వరూ వివరించలేరు. నెయ్యితో నిండిన దీపాన్ని హరిదేవాలయంలో భక్తితో సమర్పించినవారు—
అశ్వమేధసహస్రేణ తస్య కిం వా ప్రయోజనమ్ । అశ్వమేధప్రకర్తా యః స్వర్గం యాతి హరేర్దినే
వారికి వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు చేసిన ఫలితం అవసరం లేదు. అశ్వమేధ యాగం చేసినవారు హరిదినంలో స్వర్గానికి వెళ్తారు—
కార్తికే దీపదాతా చ స గచ్ఛేద్ధరిమందిరమ్ । వ్యాస ఉవాచ- ఇతి శ్రుత్వా తతో దూతా గతాస్తే వై యథాగతాః
కానీ కార్తీక మాసంలో దీపం సమర్పించినవారు హరిలోకానికి చేరుతారు. వ్యాసుడు చెప్పాడు— ఇలా విని, ఆ దూతలు వచ్చిన దారిలోనే వెళ్ళిపోయారు.
విష్ణుదూతా రథే కృత్వా గతాస్తం విష్ణుమందిరమ్ । విష్ణుసాన్నిధ్య ఏవాస్య మన్వంతరశతం గతమ్
విష్ణుదూతలు అతడిని విమానంలో కూర్చోబెట్టి, విష్ణుమందిరానికి తీసుకెళ్లారు. అక్కడ విష్ణువు సమక్షంలో అతడు వంద మన్వంతరాలు గడిపాడు.
తతో మర్త్యే రాజకన్యా బభూవ కృపయా హరేః । పుత్రపౌత్రసమాయుక్తా చిరం భోగం చకార సా
ఆ తర్వాత హరిదేవుని కృపతో, ఆ యువతి మానవ లోకంలో ఒక రాజకుమార్తెగా జన్మించింది. ఆమెకు కుమారులు, మనవళ్లు కలిగి, చాలా కాలం సుఖసమృద్ధిగా జీవించింది.
ఇతః పునర్గతా సా తు గోలోకం హరిసేవయా । సూత ఉవాచ- భక్త్యా శృణోతి యో మర్త్యో దీపమాహాత్మ్యముత్తమమ్
తర్వాత హరిదేవుని సేవచేత గోలొకానికి చేరింది. సూతుడు చెప్పాడు— ఈ దీప మహిమను భక్తితో వినే ఎవరైనా...
సర్వపాపవినిర్ముక్తః స యాతి విష్ణుమందిరమ్
అతడు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై, విష్ణువుని లోకాన్ని చేరుతాడు.
శౌనక ఉవాచ- జయంత్యాః సూత మాహాత్మ్యం కదా సా క్రియతే జనైః । కథయస్వ మయి త్వం వై పోతః సంసారసాగరే
శౌనకుడు అడిగాడు— సూతమహాశయా! జయంతి మహిమను ప్రజలు ఎప్పుడు ఆచరిస్తారు? నీవు నాకు చెప్పు. నీవే ఈ సంసారసముద్రంలో నావలా ఉన్నావు.
సూత ఉవాచ- శృణు విప్ర ప్రవక్ష్యామి యత్పృష్టో మునిసత్తమ । పురా బ్రహ్మా నారదేన పృష్ట ఏతత్సురాలయే
సూతుడు చెప్పాడు— బ్రాహ్మణా! నీవు అడిగినదాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, విను. ఇదే విషయాన్ని నారదుడు పూర్వంలో దేవతల సభలో బ్రహ్మదేవుని అడిగాడు.
నారద ఉవాచ- జయంత్యాశ్చైవ మాహాత్మ్యం కథయస్వ పితామహ । యచ్ఛ్రుత్వాహం గమిష్యామి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
నారదుడు అడిగాడు— పితామహా! జయంతి మహిమను కూడా నాకు వివరించు. దాన్ని విని నేను విష్ణువుని పరమ పదాన్ని పొందుతాను.