తేషాం కిం వా భవిష్యతి న జానేఽహం ద్విజోత్తమ । య ఇదం శృణుయాద్భక్త్యా పఠేద్యో వా సమాహితః
వారికి ఏమవుతుందో నాకు తెలియదు, ద్విజోత్తమా. ఈ కథను భక్తితో వినేవాడు లేదా ఏకాగ్రతతో చదివేవాడు కూడా అలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కోటిజన్మార్జితం పాపం నశ్యత్యేవ న సంశయః
వెయ్యి జన్మల్లో కూడిన పాపం కూడా నిస్సందేహంగా నశించిపోతుంది.
శౌనక ఉవాచ- కార్త్తికస్య చ మాహాత్మ్యం బ్రూహి సూత మమాగ్రతః । తద్వ్రతస్య ఫలం కిం వా దోషం కిం తదకుర్వతః
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు — సూతా! కార్తీక మాస మహిమను నాకు వివరించు. ఆ వ్రతానికి ఫలితం ఏమిటి? దాన్ని చేయని వారికి దోషం ఏమిటి?
సూత ఉవాచ- పురైకదా మునిశ్రేష్ఠ వ్యాసం సత్యవతీసుతమ్ । జైమినిః పృష్టవానేతదారేభే కథితం మునిః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఒకసారి, మునిశ్రేష్ఠుడా, జైమినీ మహర్షి సత్యవతీ కుమారుడైన వ్యాసుని అడిగాడు. అప్పుడు వ్యాసుడు ఈ కథను ప్రారంభించాడు.
వ్యాస ఉవాచ- తిలతైలం మైథునం యః శుభదే కార్త్తికే త్యజేత్ । బహుజన్మకృతైఃపాపైర్ముక్తో యాతి హరేర్గృహమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — కార్తీక మాసంలో ఎవరైనా నువ్వుల నూనెను, సాంప్రదాయ సంబంధాన్ని వదిలిపెడితే, అనేక జన్మల్లో చేసిన పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, హరిదేవుని లోకానికి చేరుతాడు.
మత్స్యం చ మైథునం యో వై కార్త్తికే న పరిత్యజేత్ । ప్రతిజన్మని సంమూఢః శూకరశ్చ భవేద్ధ్రువమ్
కార్తీక మాసంలో చేపలు తినడం లేదా సాంప్రదాయ సంబంధాన్ని వదలని వాడు ప్రతి జన్మలో మూర్ఖుడై, ఖచ్చితంగా పంది అవుతాడు.
కార్త్తికే తులసీపత్రైః పూజయేద్వై జనార్దనమ్ । పత్రేపత్రేఽశ్వమేధస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః
కార్తీక మాసంలో తులసి దళాలతో జనార్దనుని పూజించినవాడు, ప్రతి దళానికీ అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కార్త్తికే మునిపుష్పైర్యః పూజయేన్మధుసూదనమ్ । దేవానాం దుర్లభం మోక్షం ప్రాప్నోతి కృపయా హరేః
కార్తీక మాసంలో మునిపుష్పాలతో మధుసూదనుని పూజించినవాడు, హరి కృపతో దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
కార్త్తికే మునిశాకం వై యోఽశ్నాతి చ నరోత్తమః । సంవత్సరకృతం పాపం శాకేనైకేన నశ్యతి
కార్తీక మాసంలో మునిశాకాన్ని తినేవాడు, ఒక్క ఆకుతోనే సంవత్సరాంతరంగా చేసిన పాపం నశిస్తుంది.
ఫలం తస్య నరోఽశ్నాతి చోర్జే యో వై హరిప్రియే । ప్రదత్త్వా తు హరేర్బ్రహ్మన్వృజినం కోటిజన్మజమ్
హరికి ప్రీతికై ఉర్జ మాసంలో ఆ పండును తినేవాడు, బ్రాహ్మణా, హరికి సమర్పించిన తరువాత కోటి జన్మల్లో చేసిన పాపాలనూ తొలగించుకుంటాడు.
సురసం సర్పిషాయుక్తం దద్యాద్యో హరయేపి చ । సర్వపాపైర్వినిర్ముక్తః స గచ్ఛేద్ధరిమందిరమ్
కార్తీక మాసంలో నెయ్యితో కలిపిన రుచికరమైన పదార్థాన్ని హరికి సమర్పించినవాడు, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొంది హరిదేవుని లోకానికి చేరుతాడు.
కార్తికే యో నరో దద్యాదేకపద్మం హరావపి । అంతే విష్ణుపదం గచ్ఛేత్సర్వపాపవివర్జితః
కార్తీక మాసంలో ఒక్క కమలాన్ని హరికి సమర్పించినవాడు, చివరికి అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై విష్ణుపదాన్ని పొందుతాడు.
ప్రాతఃస్నానం నరో యో వై కార్తికే శ్రీహరిప్రియే । కరోతిసర్వతీర్థేషుయత్స్నాత్వాతత్ఫలంలభేత్
కార్తీక మాసంలో శ్రీహరి ప్రీతికై ఉదయాన్నే స్నానం చేసినవాడు, అన్ని పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కార్తికే యో నరో దద్యాత్ప్రదీపం నభసి ద్విజః । విప్రహత్యాదిభిః పాపైర్ముక్తో గచ్ఛేద్ధరేర్గృహమ్
కార్తీక మాసంలో ఆకాశంలో దీపం వెలిగించినవాడు, బ్రాహ్మణ హత్య వంటి ఘోరపాపాలనుండి విముక్తుడై హరిదేవుని లోకానికి చేరుతాడు.
ముహూర్తమపి యో దద్యాత్కార్త్తికే ప్రీతయే హరేః । దీపం నభసి విప్రేన్ద్ర తస్మింస్తుష్టః సదా హరిః
బ్రాహ్మణోత్తమా! కార్తీక మాసంలో హరి ప్రీతికై ఒక్క క్షణమైనా ఆకాశంలో దీపం వెలిగించినవాడిని హరి ఎప్పుడూ సంతోషంగా చూస్తాడు.
యో దద్యాచ్చ గృహే దీపం కృష్ణస్య సఘృతం ద్విజః । కార్తికే చాశ్వమేధస్య ఫలం స్యాద్వై దినేదినే
కార్తీక మాసంలో కృష్ణుని గృహంలో నెయ్యితో దీపం వెలిగించినవాడు, ప్రతి రోజూ అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ప్రదీపస్య చ మాహాత్మ్యం విశేషముచ్యతే మయా । నిశామయ ద్విజశ్రేష్ఠ సేతిహాసం సమాహితః
ద్విజశ్రేష్ఠుడా, దీపం గొప్పదనాన్ని, ప్రత్యేకతను ఇప్పుడు నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను. ఈ పురాతన కథను శ్రద్ధగా విను.
పూర్వం త్రేతాయుగే విప్రో వైకుంఠో నామతః శుచిః । యస్య సంగప్రభావేణ ముక్తో భవతి పాతకీ
ప్రాచీన కాలంలో, త్రేతాయుగంలో, వైకుంఠుడు అనే పవిత్ర హృదయమున్న బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతని సాంగత్యంతో పాపి కూడా విముక్తి పొందేవాడు.
ఏకదా కార్తికే సోఽపి ప్రదీపం పురతో హరేః । దత్వా గృహం గతో విప్రో ఘృతపూర్ణం ద్విజర్షభః
ఒకసారి కార్తీక మాసంలో, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు హరివైపు నెయ్యితో నిండిన దీపాన్ని సమర్పించి, తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
సర్పిస్తత్స్వాదితు చాఖురాగతోఽపి ప్రదీపతః । యావత్ఖాదితుమారేభే బోధితోఽసౌ ప్రదీపకః
ఆ సమయంలో, నెయ్యి వాసనకు ఆకర్షితుడై ఒక ఎలుక ఆ దీపం దగ్గరకు వచ్చింది. అది తినబోయే సమయంలో, దీపం వెలుగుతో భయపడి ఆగిపోయింది.
మూషకోఽగ్నిభయాత్తత్ర వేగేనాపి పలాయితః । ఆఖోశ్చ సకలం పాపం వినష్టం కృపయా హరేః
అగ్ని భయంతో ఆ ఎలుక వేగంగా అక్కడినుంచి పారిపోయింది. హరిదయ వల్ల ఆ ఎలుకకు ఉన్న అన్ని పాపాలు నశించిపోయాయి.
సర్పేణ దంశితశ్చాఖుః ప్రాణత్యాగం చకార హ । తతో యమాజ్ఞయా దూతాః పాశముద్గరపాణయః
తర్వాత, ఆ ఎలుకను ఒక పాము కరిచింది. దాంతో అది ప్రాణాలు విడిచింది. వెంటనే యముని ఆజ్ఞతో, చేతిలో కట్టెలు, ఉరికట్టలు పట్టుకున్న దూతలు వచ్చారు.
ఆగతాస్తం సమానేతుం బబంధుశ్చర్మరజ్జుభిః । యావన్నేతుం మనశ్చక్రుః శంఖచక్రగదాధరాః
వారు దానిని తీసుకెళ్లేందుకు వచ్చి, చర్మపు తాడులతో కట్టేశారు. దానిని తీసుకెళ్లబోతుండగా, శంఖం, చక్రం, గదా ధరించిన వారు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు.
ఆగతా గరుడారూఢా విష్ణుదూతాశ్చతుర్భుజాః । విమానం గగనే చైవ రాజహంసయుతం శుభమ్
గరుడుని మీద కూర్చున్న, నాలుగు చేతులున్న విష్ణుదూతలు వచ్చారు. ఆకాశంలో రాజహంసలతో అలంకరించబడిన అందమైన విమానం కనిపించింది.
నిర్మితం కనకైః శుద్ధైః కామగం కృపయా హరేః । పాశం ఛిత్వా తతో దూతాః ప్రోచుస్తే యమకింకరాన్
హరి కృపతో, స్వచ్చమైన బంగారంతో తయారైన, ఎక్కడికైనా వెళ్లగలిగే ఆ విమానం సిద్ధంగా ఉంది. దూతలు ఉరిని కోసి, యముని సేవకులతో మాట్లాడారు.
విష్ణుభక్తోఽప్యసౌ మూఢా వ్యర్థం తు బంధనం కృతమ్ । గచ్ఛధ్వం శమనప్రేష్యా యది వాంఛాస్తి జీవితుమ్
ఇతడు విష్ణుభక్తుడు అయినా, మూర్ఖుడే అయినా, మీ బంధనం వృథా అయింది. యముని సేవకులారా, మీకు ప్రాణాల మీద ఆశ ఉంటే ఇక్కడినుంచి వెళ్లిపోండి.
శ్రుత్వా ప్రకంపితాస్తే వై పృచ్ఛంతి వినయాన్వితాః । కేన పుణ్యప్రభావేణ యుష్మాభిర్నీయతే పురమ్
అది విని వారు భయంతో వణిగి, వినయంగా అడిగారు: ఏ పుణ్యఫలంతో మీరు ఇతడిని మీ లోకానికి తీసుకెళ్తున్నారు?
అసౌ విష్ణోర్మహాపాపీ యూయం తద్వక్తుమర్హథ । విష్ణుదూతా ఊచుః- పురతో వాసుదేవస్య ప్రదీపబోధనం కృతమ్
ఇతడు విష్ణుభక్తుడైనా, పెద్ద పాపి. మీరు దీని కారణాన్ని చెప్పాలి. విష్ణుదూతలు ఇలా అన్నారు— వాసుదేవుని ముందు దీపాన్ని వెలిగించాడు.
తేనైవ కర్మణా దూతా నయామో విష్ణుమందిరమ్ । అనిచ్ఛయాపి యః కుర్యాద్విష్ణోర్దీపస్య బోధనమ్
అదే కార్యఫలంతో మేము ఇతడిని విష్ణుమందిరానికి తీసుకెళ్తున్నాం. ఎవరు అనుకోకుండా అయినా విష్ణుదీపాన్ని వెలిగిస్తే—
కోటిజన్మార్జితం పాపం త్యక్త్వా యాతి హరేర్గృహమ్ । భక్త్యా ప్రదీపం యో దద్యాత్కార్తికే తు హరేర్దినైః
వారు కోట్ల జన్మల్లో చేసిన పాపాలను వదిలిపెట్టి హరిలోకానికి వెళ్తారు. కార్తీక మాసంలో భక్తితో హరికి దీపం సమర్పించినవారు—