సేవాం కర్త్తుమశక్తోఽహం యతశ్చౌరోఽస్మి సర్వదా । ద్రవ్యేణ కార్యమస్తీతి తన్నేతుం కృతవాన్మనః
నేను సేవ చేయలేను, ఎందుకంటే ఎప్పుడూ దొంగగా ఉన్నాను. కాని ధనంతో ఒక పని చేయాల్సి ఉంది కాబట్టి, దాన్ని తిసుకెళ్లాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాను.
పాతయిత్వాంశుకం భూమౌ కౌశేయం కమలాపతేః । బబంధ వస్తుజాతం చ పాణౌ కృత్వా సకంపితః
కమలాపతి యొక్క పట్టు వస్త్రాన్ని నేలపై వేసి, ఆభరణాలు అన్నిటిని కడిగి, భయంతో వణుకుతూ చేతిలో పట్టుకున్నాడు.
విష్ణోర్మాయాపతేశ్చాథ తాని సర్వాణి జైమినే । కృత్వా శబ్దం సుఘోరం చ పతితాన్యథ తాని వై
విష్ణువు మాయా వల్ల, జైమినీ, ఆ వస్తువులన్నీ భయంకరమైన శబ్దం చేస్తూ కింద పడిపోయాయి.
పరిత్యజ్య సునిద్రాం చ ధావంత ఇతి కిన్వహో । ఆగతా బహుశో లోకాశ్చోరో ద్రవ్యం జవేన చ
ఊరంతా లోతైన నిద్రను వదిలేసి, 'ఇది ఏమిటి?' అని పరుగెత్తారు. చాలామంది వచ్చారు. దొంగ మాత్రం ఆ వస్తువులతో వేగంగా పారిపోయాడు.
త్యక్త్వా ధనం చ చౌరోఽపి త్రస్తః కించిజ్జగామ హ । దంశితః కాలసర్పేణ మృతోఽసౌ గతకిల్బిషః
దొంగ కూడా భయంతో ఆ ధనాన్ని వదిలేసి కొంత దూరం వెళ్లాడు. కాలసర్పం కాటు వేసి, అతడు పాపాల నుంచి విముక్తుడై చనిపోయాడు.
యమాజ్ఞయా తస్య దూతాః పాశముద్గరపాణయః । ఆగతాస్తం సమానేతుం దంష్ట్రిణశ్చర్మవాససః
యముని ఆజ్ఞతో, పాశాలు, గొడ్డళ్లు పట్టుకుని, పంజాలు ఉన్న, చర్మ వస్త్రాలు ధరించిన దూతలు అతన్ని తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు.
బబంధుశ్చర్మపాశేన నిన్యుర్దుర్గమవర్త్మనా । దృష్ట్వా తం శమనః క్రుద్ధః పప్రచ్ఛ సచివం ప్రతి
వారు చర్మపు పాశంతో కట్టేసి, కష్టమైన మార్గంలో నడిపించారు. అతన్ని చూసిన యముడు కోపంతో తన మంత్రి ని అడిగాడు.
యమ ఉవాచ- అనేన కిం కృతం కర్మ పాపం వా పుణ్యమేవ వా । సమూలం వద హే ప్రాజ్ఞ చిత్రగుప్త మమాగ్రతః
యముడు ఇలా అన్నాడు – ఇతడు ఏ పాపాలు చేశాడు? ఏ పుణ్యాలు చేశాడు? అన్నీ పూర్తిగా చెప్పు, ఓ జ్ఞానివా, చిత్రగుప్తా, నా ముందే చెప్పు.
చిత్రగుప్త ఉవాచ- సృష్టాని యాని పాపాని విధాత్రా పృథివీతలే । కృతాన్యనేన మూఢేన సత్యమేతన్మయోదితమ్
చిత్రగుప్తుడు ఇలా అన్నాడు – భూమిపై బ్రహ్మ సృష్టించిన అన్ని పాపాలు ఈ మూర్ఖుడు చేశాడు. నేను చెప్పేది నిజమే.
కింత్వాకర్ణయ లోకేశ సుకృతం చాస్య వర్త్తతే । మన్యేఽహం యమునాభ్రాతః సర్వపాపవిలోపి తత్
కానీ వినండి ప్రభూ, ఇతనికి కొంత పుణ్యం కూడా ఉంది. యమునా సోదరా, అది అన్ని పాపాలను పోగొడుతుంది అని నేను అనుకుంటున్నాను.
ధర్మరాజ ఉవాచ- కిం పుణ్యం వర్త్తతేఽమాత్య వద సారం మమాంతికే । శ్రుత్వైవం తద్విధాస్యామి యత్ర యోగ్యో భవేదసౌ
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు – ఇతనికి ఏ పుణ్యం ఉందో, మంత్రివర్యా, సారాంశంగా నా ముందే చెప్పు. విన్న వెంటనే, ఇతడు యోగ్యమైన చోటికి పంపిస్తాను.
యమస్య వచనం శ్రుత్వా సభయశ్చిత్రగుప్తకః । కృత్వా హస్తాంజలిం ప్రాహ చాత్మనః స్వామినే ద్విజ
యముని మాటలు విని, చిత్రగుప్తుడు భయంతో చేతులు జోడించి, తన యజమానికి ఇలా చెప్పాడు.
చిత్రగుప్త ఉవాచ- హరణార్థం హరేర్ద్రవ్యం గతోఽసౌ పాపినాం వరః । ప్రోజ్ఝితః కర్ద్దమో రాజన్పాదయోర్ద్వారతో హరేః
చిత్రగుప్తుడు ఇలా అన్నాడు – హరిదేవుని ధనాన్ని దొంగిలించేందుకు ఇతడు వెళ్లాడు, ఓ పాపులలో శ్రేష్ఠుడా. రాజా, హరిదేవుని ద్వారం వద్ద ఉన్న మట్టిని ఇతడు తన పాదాలతో తొలగించాడు.
బభూవ లిప్తా సా భూమిర్బిలచ్ఛిద్ర వివర్జితా । తేన పుణ్యప్రభావేణ నిర్గతం పాతకం మహత్ । వైకుంఠం ప్రతియోగ్యోఽసౌ నిర్గతస్తవ దండతః
ఆ భూమి పూర్తిగా శుభ్రంగా, రంధ్రాలు లేకుండా మారింది. ఆ పుణ్య ప్రభావంతో అతని గొప్ప పాపం పోయింది. నీ శిక్ష నుండి విముక్తుడై, వైకుంఠానికి వెళ్ళటానికి ఇతడు యోగ్యుడు.
వ్యాస ఉవాచ- శ్రుత్వా స వచనం తస్య పీఠం కనకనిర్మితమ్ । దదౌ తస్మై చోపవిష్టస్తత్ర పూజ్యోయమేనసః
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు – ఆ మాటలు విని, అతనికి బంగారు పీఠాన్ని ఇచ్చి, అక్కడ కూర్చోబెట్టి, పాపం లేని వాడిగా గౌరవించాడు.
ననామ శిరసా తం వై ప్రోవాచ వినయాన్వితః । యమ ఉవాచ- పవిత్రం మందిరం మేఽద్య పాదయోస్తద్ధి రేణుభిః
తన తల వంచి వినయంగా మాట్లాడాడు. యముడు ఇలా అన్నాడు – నేడు నీ పాద ధూళితో నా మందిరం పవిత్రమైంది.
కృతార్థోఽస్మి కృతార్థోఽస్మి కృతార్థోఽస్మి న సంశయః । ఇదానీం గచ్ఛ భో సాధో హరేర్మందిరముత్తమమ్
నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది, నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది, నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది, ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇప్పుడు, ఓ సద్గుణవంతుడా, హరిదేవుని ఉత్తమ మందిరానికి వెళ్ళు.
నానాభోగసమాయుక్తం జన్మమృత్యునివారణమ్ । వ్యాస ఉవాచ- ఇత్యుక్త్వా ధర్మరాజోఽసౌ స్యందనే స్వర్ణనిర్మితే
అనేక రకాల ఆనందాలు కలిగి, జనన మరణాలు లేని స్థితి. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు – అలా చెప్పి, ధర్మరాజు బంగారు రథంలో వెళ్లిపోయాడు.
రాజహంసయుతే దివ్యే తమారోప్య గతైనసమ్ । సమస్తసుఖదం స్థానం ప్రేషయామాస చక్రిణః
చక్రధారి అతన్ని రాజహంసలతో కూడిన దివ్యవాహనంపై కూర్చోబెట్టి, అన్ని సుఖాలు ఇచ్చే ఆ స్థలానికి పంపించాడు.
ఏవం ప్రవిష్టో వైకుంఠే తత్ర తస్థౌ సుఖం చిరమ్ । లేపనం యే ప్రకుర్వంతి భక్త్యా తు హరిమందిరమ్
అలా వైకుంఠంలో ప్రవేశించినవాడు, అక్కడ ఎంతో కాలం ఆనందంగా ఉండిపోయాడు. హరి ఆలయంలో భక్తితో అభిషేకం చేసే వారు కూడా అలాగే ఉంటారు.
తేషాం కిం వా భవిష్యతి న జానేఽహం ద్విజోత్తమ । య ఇదం శృణుయాద్భక్త్యా పఠేద్యో వా సమాహితః
వారికి ఏమవుతుందో నాకు తెలియదు, ద్విజోత్తమా. ఈ కథను భక్తితో వినేవాడు లేదా ఏకాగ్రతతో చదివేవాడు కూడా అలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కోటిజన్మార్జితం పాపం నశ్యత్యేవ న సంశయః
వెయ్యి జన్మల్లో కూడిన పాపం కూడా నిస్సందేహంగా నశించిపోతుంది.
శౌనక ఉవాచ- కార్త్తికస్య చ మాహాత్మ్యం బ్రూహి సూత మమాగ్రతః । తద్వ్రతస్య ఫలం కిం వా దోషం కిం తదకుర్వతః
శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు — సూతా! కార్తీక మాస మహిమను నాకు వివరించు. ఆ వ్రతానికి ఫలితం ఏమిటి? దాన్ని చేయని వారికి దోషం ఏమిటి?
సూత ఉవాచ- పురైకదా మునిశ్రేష్ఠ వ్యాసం సత్యవతీసుతమ్ । జైమినిః పృష్టవానేతదారేభే కథితం మునిః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఒకసారి, మునిశ్రేష్ఠుడా, జైమినీ మహర్షి సత్యవతీ కుమారుడైన వ్యాసుని అడిగాడు. అప్పుడు వ్యాసుడు ఈ కథను ప్రారంభించాడు.
వ్యాస ఉవాచ- తిలతైలం మైథునం యః శుభదే కార్త్తికే త్యజేత్ । బహుజన్మకృతైఃపాపైర్ముక్తో యాతి హరేర్గృహమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — కార్తీక మాసంలో ఎవరైనా నువ్వుల నూనెను, సాంప్రదాయ సంబంధాన్ని వదిలిపెడితే, అనేక జన్మల్లో చేసిన పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, హరిదేవుని లోకానికి చేరుతాడు.
మత్స్యం చ మైథునం యో వై కార్త్తికే న పరిత్యజేత్ । ప్రతిజన్మని సంమూఢః శూకరశ్చ భవేద్ధ్రువమ్
కార్తీక మాసంలో చేపలు తినడం లేదా సాంప్రదాయ సంబంధాన్ని వదలని వాడు ప్రతి జన్మలో మూర్ఖుడై, ఖచ్చితంగా పంది అవుతాడు.
కార్త్తికే తులసీపత్రైః పూజయేద్వై జనార్దనమ్ । పత్రేపత్రేఽశ్వమేధస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః
కార్తీక మాసంలో తులసి దళాలతో జనార్దనుని పూజించినవాడు, ప్రతి దళానికీ అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కార్త్తికే మునిపుష్పైర్యః పూజయేన్మధుసూదనమ్ । దేవానాం దుర్లభం మోక్షం ప్రాప్నోతి కృపయా హరేః
కార్తీక మాసంలో మునిపుష్పాలతో మధుసూదనుని పూజించినవాడు, హరి కృపతో దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
కార్త్తికే మునిశాకం వై యోఽశ్నాతి చ నరోత్తమః । సంవత్సరకృతం పాపం శాకేనైకేన నశ్యతి
కార్తీక మాసంలో మునిశాకాన్ని తినేవాడు, ఒక్క ఆకుతోనే సంవత్సరాంతరంగా చేసిన పాపం నశిస్తుంది.
ఫలం తస్య నరోఽశ్నాతి చోర్జే యో వై హరిప్రియే । ప్రదత్త్వా తు హరేర్బ్రహ్మన్వృజినం కోటిజన్మజమ్
హరికి ప్రీతికై ఉర్జ మాసంలో ఆ పండును తినేవాడు, బ్రాహ్మణా, హరికి సమర్పించిన తరువాత కోటి జన్మల్లో చేసిన పాపాలనూ తొలగించుకుంటాడు.