పురాసీద్దండకో నామ్నా చౌరో లోకభయప్రదః । బ్రహ్మస్వహారీ మిత్రఘ్నో యుగే ద్వాపరసంజ్ఞకే
పూర్వం 'దండకుడు' అనే ఒక దొంగ ఉండేవాడు. అతడు లోకాన్ని భయపెట్టేవాడు. బ్రాహ్మణుల సొమ్ము దోచేవాడు, స్నేహితులను చంపేవాడు. అది ద్వాపరయుగంలో జరిగింది.
అసత్యభాషీ క్రూరశ్చ పరస్త్రీగమనే రతః । గోమాంసాశీ సురాపశ్చ పాఖండజనసంగభాక్
అతడు అబద్ధాలు చెప్పేవాడు, క్రూరుడూ, పరస్త్రీ సంబంధాల్లో మునిగిపోయేవాడు, ఆవు మాంసం తినేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, అపవిత్రులతో కలిసేవాడు.
వృత్తిచ్ఛేదీ ద్విజాతీనాం న్యాసాపహారకస్తథా । శరణాగతహంతా చ వేశ్యావిభ్రమలోలుపః
అతడు బ్రాహ్మణుల జీవనాధారాన్ని నాశనం చేసేవాడు, అప్పులు దోచేవాడు, శరణార్థులను చంపేవాడు, వేశ్యలతో మోహితుడై ఉండేవాడు.
ఏకదా స ద్విజశ్రేష్ఠ కస్యచిద్విష్ణుమందిరమ్ । జగామ హరణార్థాయ విష్ణోర్ద్రవ్యం స మూఢధీః
ఒకసారి, ద్విజశ్రేష్ఠా! అతడు మూర్ఖుడై, విష్ణువు ఆలయంలోకి దొంగతనం చేయడానికి, విష్ణువు సొమ్ము కోసం వెళ్లాడు.
అథ ద్వారి ప్రవిశ్యాసావంఘ్రిః కర్ద్దమసంయుతః । ప్రోచ్ఛితః సకలం నిమ్నే భూమౌ దేవగృహస్య చ
ఆ తరువాత, ద్వారాన్ని దాటి, అతని పాదాలు మట్టితో మురికైపోయాయి. దేవాలయపు నేలలోని మట్టిని మొత్తం తీయసాగాడు.
తేనైవ కర్మ్మణా భూమిర్నిమ్నరిక్తా బభూవ హ । లోహస్య చ శలాకాభ్యాం ముద్ఘాట్యత్వరరంముదా
ఆ పని వల్ల ఆ నేల లోతుగా ఖాళీ అయింది. ఇనుప కడ్డీలతో ఆనందంగా తవ్వి తెరిచాడు.
ప్రవివేశ హరేర్గేహం వితానవరశోభితమ్ । రత్నకాంచనదీపాఢ్యం పరిధ్వస్త మహత్తమమ్
అతడు హరిదేవుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ అద్భుతమైన పందిర్లు, రత్నాలు, బంగారు దీపాలతో అలంకరించబడి, మహత్తరంగా మెరిసిపోతున్నది.
నానాపుష్పసుగంధాఢ్యం నానాపాత్రసమాకులమ్ । సువాసితస్య తైలస్య గంధేన పరిపూరితమ్
అక్కడ వివిధ పుష్పాల సుగంధం పరిమళిస్తోంది, ఎన్నో పాత్రలు ఉన్నాయి, సువాసన తైలపు పరిమళంతో ఆ గది నిండిపోయింది.
అనేనహారకేణాథ పర్య్యంకే సుమనోహరే । శాయితో రాధయా సార్ద్ధం దృష్టః పీతాంబరోఽచ్యుతః
అక్కడ ఆ దొంగ, రాధతో కలిసి అతి అందమైన మంచంపై పడుకుని ఉన్నాడు. పసుపు వస్త్రధారి అచ్యుతుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ప్రణమ్య రాధికానాథం నిష్పాపః సోఽభవత్తదా । నేష్యామ్యథ న నేష్యామి అనేన కిం భవేన్మమ
రాధాదేవి ప్రభువుకు నమస్కరించిన వెంటనే అతడు పాపరహితుడయ్యాడు. 'తీసుకెళ్లాలా లేదా? దీని వల్ల నాకు ఏమి లాభం?' అని ఆలోచించాడు.
సేవాం కర్త్తుమశక్తోఽహం యతశ్చౌరోఽస్మి సర్వదా । ద్రవ్యేణ కార్యమస్తీతి తన్నేతుం కృతవాన్మనః
నేను సేవ చేయలేను, ఎందుకంటే ఎప్పుడూ దొంగగా ఉన్నాను. కాని ధనంతో ఒక పని చేయాల్సి ఉంది కాబట్టి, దాన్ని తిసుకెళ్లాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాను.
పాతయిత్వాంశుకం భూమౌ కౌశేయం కమలాపతేః । బబంధ వస్తుజాతం చ పాణౌ కృత్వా సకంపితః
కమలాపతి యొక్క పట్టు వస్త్రాన్ని నేలపై వేసి, ఆభరణాలు అన్నిటిని కడిగి, భయంతో వణుకుతూ చేతిలో పట్టుకున్నాడు.
విష్ణోర్మాయాపతేశ్చాథ తాని సర్వాణి జైమినే । కృత్వా శబ్దం సుఘోరం చ పతితాన్యథ తాని వై
విష్ణువు మాయా వల్ల, జైమినీ, ఆ వస్తువులన్నీ భయంకరమైన శబ్దం చేస్తూ కింద పడిపోయాయి.
పరిత్యజ్య సునిద్రాం చ ధావంత ఇతి కిన్వహో । ఆగతా బహుశో లోకాశ్చోరో ద్రవ్యం జవేన చ
ఊరంతా లోతైన నిద్రను వదిలేసి, 'ఇది ఏమిటి?' అని పరుగెత్తారు. చాలామంది వచ్చారు. దొంగ మాత్రం ఆ వస్తువులతో వేగంగా పారిపోయాడు.
త్యక్త్వా ధనం చ చౌరోఽపి త్రస్తః కించిజ్జగామ హ । దంశితః కాలసర్పేణ మృతోఽసౌ గతకిల్బిషః
దొంగ కూడా భయంతో ఆ ధనాన్ని వదిలేసి కొంత దూరం వెళ్లాడు. కాలసర్పం కాటు వేసి, అతడు పాపాల నుంచి విముక్తుడై చనిపోయాడు.
యమాజ్ఞయా తస్య దూతాః పాశముద్గరపాణయః । ఆగతాస్తం సమానేతుం దంష్ట్రిణశ్చర్మవాససః
యముని ఆజ్ఞతో, పాశాలు, గొడ్డళ్లు పట్టుకుని, పంజాలు ఉన్న, చర్మ వస్త్రాలు ధరించిన దూతలు అతన్ని తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు.
బబంధుశ్చర్మపాశేన నిన్యుర్దుర్గమవర్త్మనా । దృష్ట్వా తం శమనః క్రుద్ధః పప్రచ్ఛ సచివం ప్రతి
వారు చర్మపు పాశంతో కట్టేసి, కష్టమైన మార్గంలో నడిపించారు. అతన్ని చూసిన యముడు కోపంతో తన మంత్రి ని అడిగాడు.
యమ ఉవాచ- అనేన కిం కృతం కర్మ పాపం వా పుణ్యమేవ వా । సమూలం వద హే ప్రాజ్ఞ చిత్రగుప్త మమాగ్రతః
యముడు ఇలా అన్నాడు – ఇతడు ఏ పాపాలు చేశాడు? ఏ పుణ్యాలు చేశాడు? అన్నీ పూర్తిగా చెప్పు, ఓ జ్ఞానివా, చిత్రగుప్తా, నా ముందే చెప్పు.
చిత్రగుప్త ఉవాచ- సృష్టాని యాని పాపాని విధాత్రా పృథివీతలే । కృతాన్యనేన మూఢేన సత్యమేతన్మయోదితమ్
చిత్రగుప్తుడు ఇలా అన్నాడు – భూమిపై బ్రహ్మ సృష్టించిన అన్ని పాపాలు ఈ మూర్ఖుడు చేశాడు. నేను చెప్పేది నిజమే.
కింత్వాకర్ణయ లోకేశ సుకృతం చాస్య వర్త్తతే । మన్యేఽహం యమునాభ్రాతః సర్వపాపవిలోపి తత్
కానీ వినండి ప్రభూ, ఇతనికి కొంత పుణ్యం కూడా ఉంది. యమునా సోదరా, అది అన్ని పాపాలను పోగొడుతుంది అని నేను అనుకుంటున్నాను.
ధర్మరాజ ఉవాచ- కిం పుణ్యం వర్త్తతేఽమాత్య వద సారం మమాంతికే । శ్రుత్వైవం తద్విధాస్యామి యత్ర యోగ్యో భవేదసౌ
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు – ఇతనికి ఏ పుణ్యం ఉందో, మంత్రివర్యా, సారాంశంగా నా ముందే చెప్పు. విన్న వెంటనే, ఇతడు యోగ్యమైన చోటికి పంపిస్తాను.
యమస్య వచనం శ్రుత్వా సభయశ్చిత్రగుప్తకః । కృత్వా హస్తాంజలిం ప్రాహ చాత్మనః స్వామినే ద్విజ
యముని మాటలు విని, చిత్రగుప్తుడు భయంతో చేతులు జోడించి, తన యజమానికి ఇలా చెప్పాడు.
చిత్రగుప్త ఉవాచ- హరణార్థం హరేర్ద్రవ్యం గతోఽసౌ పాపినాం వరః । ప్రోజ్ఝితః కర్ద్దమో రాజన్పాదయోర్ద్వారతో హరేః
చిత్రగుప్తుడు ఇలా అన్నాడు – హరిదేవుని ధనాన్ని దొంగిలించేందుకు ఇతడు వెళ్లాడు, ఓ పాపులలో శ్రేష్ఠుడా. రాజా, హరిదేవుని ద్వారం వద్ద ఉన్న మట్టిని ఇతడు తన పాదాలతో తొలగించాడు.
బభూవ లిప్తా సా భూమిర్బిలచ్ఛిద్ర వివర్జితా । తేన పుణ్యప్రభావేణ నిర్గతం పాతకం మహత్ । వైకుంఠం ప్రతియోగ్యోఽసౌ నిర్గతస్తవ దండతః
ఆ భూమి పూర్తిగా శుభ్రంగా, రంధ్రాలు లేకుండా మారింది. ఆ పుణ్య ప్రభావంతో అతని గొప్ప పాపం పోయింది. నీ శిక్ష నుండి విముక్తుడై, వైకుంఠానికి వెళ్ళటానికి ఇతడు యోగ్యుడు.
వ్యాస ఉవాచ- శ్రుత్వా స వచనం తస్య పీఠం కనకనిర్మితమ్ । దదౌ తస్మై చోపవిష్టస్తత్ర పూజ్యోయమేనసః
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు – ఆ మాటలు విని, అతనికి బంగారు పీఠాన్ని ఇచ్చి, అక్కడ కూర్చోబెట్టి, పాపం లేని వాడిగా గౌరవించాడు.
ననామ శిరసా తం వై ప్రోవాచ వినయాన్వితః । యమ ఉవాచ- పవిత్రం మందిరం మేఽద్య పాదయోస్తద్ధి రేణుభిః
తన తల వంచి వినయంగా మాట్లాడాడు. యముడు ఇలా అన్నాడు – నేడు నీ పాద ధూళితో నా మందిరం పవిత్రమైంది.
కృతార్థోఽస్మి కృతార్థోఽస్మి కృతార్థోఽస్మి న సంశయః । ఇదానీం గచ్ఛ భో సాధో హరేర్మందిరముత్తమమ్
నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది, నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది, నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది, ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇప్పుడు, ఓ సద్గుణవంతుడా, హరిదేవుని ఉత్తమ మందిరానికి వెళ్ళు.
నానాభోగసమాయుక్తం జన్మమృత్యునివారణమ్ । వ్యాస ఉవాచ- ఇత్యుక్త్వా ధర్మరాజోఽసౌ స్యందనే స్వర్ణనిర్మితే
అనేక రకాల ఆనందాలు కలిగి, జనన మరణాలు లేని స్థితి. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు – అలా చెప్పి, ధర్మరాజు బంగారు రథంలో వెళ్లిపోయాడు.
రాజహంసయుతే దివ్యే తమారోప్య గతైనసమ్ । సమస్తసుఖదం స్థానం ప్రేషయామాస చక్రిణః
చక్రధారి అతన్ని రాజహంసలతో కూడిన దివ్యవాహనంపై కూర్చోబెట్టి, అన్ని సుఖాలు ఇచ్చే ఆ స్థలానికి పంపించాడు.
ఏవం ప్రవిష్టో వైకుంఠే తత్ర తస్థౌ సుఖం చిరమ్ । లేపనం యే ప్రకుర్వంతి భక్త్యా తు హరిమందిరమ్
అలా వైకుంఠంలో ప్రవేశించినవాడు, అక్కడ ఎంతో కాలం ఆనందంగా ఉండిపోయాడు. హరి ఆలయంలో భక్తితో అభిషేకం చేసే వారు కూడా అలాగే ఉంటారు.