యత్రయత్ర కులే చైవ ఏకో భవతి వైష్ణవః । కులం తస్య యదా పాపైర్యుక్తం తన్మోక్షగామి వై
ఏ కుటుంబంలో అయినా ఒక్క వైష్ణవుడు ఉన్నా, ఆ కుటుంబం ఎంత పాపంతో కూడి ఉన్నా, చివరకు మోక్షాన్ని పొందుతుంది.
హింసాదంభకామక్రోధైర్వర్జితాశ్చైవ యే నరాః । లోభమోహపరిత్యక్తా జ్ఞేయాస్తే వైష్ణవా ద్విజ
ఓ బ్రాహ్మణా, హింస, మాయ, కామం, కోపం లేని వారు, లోభం, మోహం విడిచినవారు — వారే నిజమైన వైష్ణవులు.
పితృభక్తా దయాయుక్తాః సర్వప్రాణిహితే రతాః । అమత్సరా వైష్ణవా యే విజ్ఞేయాః సత్యభాషిణః
తండ్రిపట్ల భక్తి కలిగి, దయతో నిండినవారు, అన్ని జీవుల హితంలో ఆనందించే వారు, అసూయ లేని వారు, నిజాయితీగా మాట్లాడేవారు — వీరే వైష్ణవులు.
విప్రభక్తిరతా యే చ పరస్త్రీషు నపుంసకాః । ఏకాదశీవ్రతరతా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తి కలిగి, పరస్త్రీలను దూరంగా ఉంచే వారు, ఏకాదశి వ్రతాన్ని పాటించే వారు — వీరే వైష్ణవులు.
గాయంతి హరినామాని తులసీమాల్యధారకాః । హర్యంఘ్రిసలిలైః సిక్తా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
హరినామాన్ని పాడేవారు, తులసి మాల ధరించే వారు, హరి పాదజలంతో స్నానంచేసే వారు — వీరే వైష్ణవులు.
శ్రోత్రయోర్మస్తకే యేషాం తులస్యాః పర్ణముత్తమమ్ । కర్హిచిద్దృశ్యతే విప్ర విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
ఓ బ్రాహ్మణా, ఎవరి చెవుల్లో లేదా తలపై తులసి ఆకులు కనిపిస్తాయో, వారిని వైష్ణవులుగా తెలుసుకోవాలి.
పాఖండసంగరహితా విప్రద్వేషవివర్జితాః । సించేయుస్తులసీం యే చ జ్ఞాతవ్యా వైష్ణవా నరాః
పాక్షండులతో సాంగత్యం చేయని వారు, బ్రాహ్మణులను ద్వేషించని వారు, తులసిని నీటితో స్నానపరచేవారు — వారే వైష్ణవులు.
పూజయంతి హరిం యే చ తులస్యా చార్చయంతి యే । కన్యాదానరతా యే చ యే వై హ్యతిథిపూజకాః
హరిని పూజించే వారు, తులసితో పూజ చేసే వారు, కన్యాదానం చేయడంలో ఆసక్తి ఉన్నవారు, అతిథులను గౌరవించే వారు —
శృణ్వంతి విష్ణుచరితం విజ్ఞేయా వైష్ణవా నరాః । యస్య గృహే సుప్రతిష్ఠేత్శాలగ్రామశిలాపి చ
విష్ణువు చరిత్రను వినేవారు, వారి ఇంట్లో శాలగ్రామ శిలను ప్రతిష్టించి పూజించే వారు — వీరే వైష్ణవులు.
మార్జయంతి హరేః స్థానం పితృయజ్ఞప్రవర్తకాః । జనే దీనే దయాయుక్తా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
హరి స్థలాన్ని శుభ్రపరిచే వారు, పితృయజ్ఞాలు చేసే వారు, బీదవారిపై దయ చూపే వారు — వీరే వైష్ణవులు.
పరస్వం బ్రాహ్మణద్రవ్యం పశ్యంతి విషవచ్చ యే । హరినైవేద్యం యేఽశ్నన్తి విజ్ఞేయా వైష్ణవా జనాః
ఇతరుల సొత్తు, బ్రాహ్మణుల ద్రవ్యాన్ని విషంగా భావించే వారు, హరికి నైవేద్యం సమర్పించి తినేవారు — వీరే వైష్ణవులు.
వేదశాస్త్రానురక్తా యే తులసీవనపాలకాః । రాధాష్టమీవ్రతరతా విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
వేదాలు, శాస్త్రాల పట్ల భక్తి కలిగి, తులసి తోటలను కాపాడే వారు, రాధాష్టమి వ్రతాన్ని పాటించే వారు — వీరే వైష్ణవులు.
శ్రీకృష్ణపురతో యే చ దీపం యచ్ఛంతి శ్రద్ధయా । పరనిందాం న కుర్వంతి విజ్ఞేయాస్తే చ వైష్ణవాః
శ్రీకృష్ణుని ముందుగా భక్తితో దీపం వెలిగించే వారు, ఇతరులను నిందించని వారు — వారే నిజమైన వైష్ణవులు అని తెలుసుకో.
సూత ఉవాచ- పృష్టో జైమినినా వ్యాస ఇత్యుక్తః స యథాక్రమమ్ । మయేదం కథ్యతే బ్రహ్మన్యత్ప్రసంగాద్గురోః శ్రుతమ్
సూతుడు చెప్పాడు — జైమినికి అడిగినప్పుడు వ్యాసుడు క్రమంగా సమాధానం చెప్పాడు. ఆ పరమాత్మ విషయమై నా గురువు దగ్గర నేను విన్నదాన్ని ఇప్పుడు మీకు వివరంగా చెబుతున్నాను.
అధ్యాయం శ్రద్ధయా యుక్తం యే శృణ్వంతి నరోత్తమాః । సర్వపాపవినిర్ముక్తా యాంతి విష్ణోః పరం పదమ్
ఈ అధ్యాయాన్ని భక్తితో వినే ఉత్తములు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై, విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
సూత ఉవాచ- శృణు శౌనక వక్ష్యామి చాన్యధర్మ్మం పురాతనమ్ । వ్యాసజైమినిసంవాదం శ్రోతౄణాం పాపనాశనమ్
సూతుడు చెప్పాడు — శౌనకా! నేను మళ్లీ ఒక పురాతన ధర్మాన్ని, వ్యాసుడు-జైమిని సంభాషణను చెబుతాను. ఇది వినేవారి పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
జైమినిరువాచ- కర్మ్మణా హి గురో కేన మందిరం జగతీపతేః । యాతి తత్కథయస్వాద్య నరః పాపీ చ మే ప్రభో
జైమిని చెప్పాడు — గురువుగారు! ఏ కార్యం వల్ల, ఈ లోకాధిపతియైన ప్రభువు ఆలయానికి, పాపి అయిన మనిషికూడా చేరగలడో దయచేసి చెప్పండి.
వ్యాస ఉవాచ- శ్రీకృష్ణమందిరే యో వై లేపనం కురుతే నరః । సర్వపాపవినిర్ముక్తః శ్రాంతో యాతి హరేర్గృహమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు — శ్రీకృష్ణుని ఆలయంలో ఎవరు లేపనం చేస్తారో వారు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తులై, శ్రమతో హరిదేవుని ఇంటికి చేరుతారు.
యశ్చాంబులేపనం కుర్యాత్సంక్షేపాచ్ఛృణు జైమినే । తస్యపుణ్యమహం వచ్మి మందిరే జగతీపతేః
మరియు ఎవరు మట్టి లేపనం చేస్తారో, జైమినీ! ఆలయంలో అలాంటి వారి పుణ్యాన్ని నేను ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.
తత్ర యావంతి పశ్యంతి రజాంసి చ ద్విజోత్తమ । తావత్కల్పసహస్రాణి స వసేద్విష్ణుమందిరే
ద్విజోత్తమా! అక్కడ ఎంత ధూళిని చూస్తారో, అంత కాలపరిమాణం — అనగా వేల కల్పాల పాటు — వారు విష్ణువు ఆలయంలో నివసిస్తారు.
పురాసీద్దండకో నామ్నా చౌరో లోకభయప్రదః । బ్రహ్మస్వహారీ మిత్రఘ్నో యుగే ద్వాపరసంజ్ఞకే
పూర్వం 'దండకుడు' అనే ఒక దొంగ ఉండేవాడు. అతడు లోకాన్ని భయపెట్టేవాడు. బ్రాహ్మణుల సొమ్ము దోచేవాడు, స్నేహితులను చంపేవాడు. అది ద్వాపరయుగంలో జరిగింది.
అసత్యభాషీ క్రూరశ్చ పరస్త్రీగమనే రతః । గోమాంసాశీ సురాపశ్చ పాఖండజనసంగభాక్
అతడు అబద్ధాలు చెప్పేవాడు, క్రూరుడూ, పరస్త్రీ సంబంధాల్లో మునిగిపోయేవాడు, ఆవు మాంసం తినేవాడు, మద్యం తాగేవాడు, అపవిత్రులతో కలిసేవాడు.
వృత్తిచ్ఛేదీ ద్విజాతీనాం న్యాసాపహారకస్తథా । శరణాగతహంతా చ వేశ్యావిభ్రమలోలుపః
అతడు బ్రాహ్మణుల జీవనాధారాన్ని నాశనం చేసేవాడు, అప్పులు దోచేవాడు, శరణార్థులను చంపేవాడు, వేశ్యలతో మోహితుడై ఉండేవాడు.
ఏకదా స ద్విజశ్రేష్ఠ కస్యచిద్విష్ణుమందిరమ్ । జగామ హరణార్థాయ విష్ణోర్ద్రవ్యం స మూఢధీః
ఒకసారి, ద్విజశ్రేష్ఠా! అతడు మూర్ఖుడై, విష్ణువు ఆలయంలోకి దొంగతనం చేయడానికి, విష్ణువు సొమ్ము కోసం వెళ్లాడు.
అథ ద్వారి ప్రవిశ్యాసావంఘ్రిః కర్ద్దమసంయుతః । ప్రోచ్ఛితః సకలం నిమ్నే భూమౌ దేవగృహస్య చ
ఆ తరువాత, ద్వారాన్ని దాటి, అతని పాదాలు మట్టితో మురికైపోయాయి. దేవాలయపు నేలలోని మట్టిని మొత్తం తీయసాగాడు.
తేనైవ కర్మ్మణా భూమిర్నిమ్నరిక్తా బభూవ హ । లోహస్య చ శలాకాభ్యాం ముద్ఘాట్యత్వరరంముదా
ఆ పని వల్ల ఆ నేల లోతుగా ఖాళీ అయింది. ఇనుప కడ్డీలతో ఆనందంగా తవ్వి తెరిచాడు.
ప్రవివేశ హరేర్గేహం వితానవరశోభితమ్ । రత్నకాంచనదీపాఢ్యం పరిధ్వస్త మహత్తమమ్
అతడు హరిదేవుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ అద్భుతమైన పందిర్లు, రత్నాలు, బంగారు దీపాలతో అలంకరించబడి, మహత్తరంగా మెరిసిపోతున్నది.
నానాపుష్పసుగంధాఢ్యం నానాపాత్రసమాకులమ్ । సువాసితస్య తైలస్య గంధేన పరిపూరితమ్
అక్కడ వివిధ పుష్పాల సుగంధం పరిమళిస్తోంది, ఎన్నో పాత్రలు ఉన్నాయి, సువాసన తైలపు పరిమళంతో ఆ గది నిండిపోయింది.
అనేనహారకేణాథ పర్య్యంకే సుమనోహరే । శాయితో రాధయా సార్ద్ధం దృష్టః పీతాంబరోఽచ్యుతః
అక్కడ ఆ దొంగ, రాధతో కలిసి అతి అందమైన మంచంపై పడుకుని ఉన్నాడు. పసుపు వస్త్రధారి అచ్యుతుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ప్రణమ్య రాధికానాథం నిష్పాపః సోఽభవత్తదా । నేష్యామ్యథ న నేష్యామి అనేన కిం భవేన్మమ
రాధాదేవి ప్రభువుకు నమస్కరించిన వెంటనే అతడు పాపరహితుడయ్యాడు. 'తీసుకెళ్లాలా లేదా? దీని వల్ల నాకు ఏమి లాభం?' అని ఆలోచించాడు.