యో నరశ్చాశ్వినే మాసి సఘృతాన్పూర్ణిమా దినే । దద్యాచ్ఛ్రీహరయే లాజాన్క్రీడార్థం తు వరాటికామ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి రోజున, ఎవరు శ్రీహరికి నెయ్యితో కలిపిన లాజులు లేదా ఆట కోసం వ్రాటికను సమర్పిస్తారో,
భక్త్యా యాతి హరేః స్థానం పునరావృత్తివర్జితః । న దద్యాద్యో నరో మోహాత్తస్మిన్న తుష్టిదో హరిః
వారు భక్తితో హరిదేవుని లోకాన్ని చేరుతారు, తిరిగి జన్మించరు. కాని ఎవరు మోహంతో దానం చేయకపోతారో, వారికి హరిదేవుడు సంతోషించడు.
వరాటికాం యావతీం యో హరయే పౌర్ణిమాదినే । తావద్దినం హరేః స్థానం చాశ్వినే సంవసేద్ధ్రువమ్
పౌర్ణమి రోజున ఎవరు హరిదేవునికి ఎంత వరాటికలు సమర్పిస్తారో, ఆశ్వయుజ మాసంలో హరిదేవుని లోకంలో అంత రోజులు నివసించగలుగుతారు.
కరవీరపురే హ్యాసీత్పురా శూద్రోఽపి నిర్ద్దయః । కాలద్విజో ద్విజశ్రేష్ఠ నామ్నా పాపీ భయంకరః
కరవీరపురంలో ఒకప్పుడు కాలద్విజుడు అనే దయలేని శూద్రుడు ఉండేవాడు, ద్విజశ్రేష్ఠా! అతడు పాపిష్టి, భయంకరుడు.
స్వకార్యనిరతః సోఽపి స్వామికార్యప్రణాశకః । ఏకదా పంచతాం యాతో యమదూతా భయంకరాః
అతడు తన పనిలోనే మునిగిపోయి, యజమాని పనిని నాశనం చేసేవాడు. ఒకరోజు అతడు మరణించగా, భయంకరమైన యమదూతలు వచ్చారు.
ఆగతాస్తం సమానేతుం యమస్యతు నికేతనమ్ । బద్ధ్వా నిన్యుశ్చ తం దృష్ట్వా పృష్టవాన్సచివం యమః
యముని ఇంటికి అతడిని తీసుకెళ్లేందుకు వారు వచ్చి, బంధించి తీసుకెళ్లారు. యముడు చూసి తన మంత్రిని అడిగాడు.
యమ ఉవాచ । అస్య కిం విద్యతేఽమాత్య కర్మాపి చ శుభాశుభమ్ । కథయస్వ సమూలం తు చిత్రగుప్త విచక్షణ
యముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ చిత్రగుప్తా, ఈ మనిషి చేసిన మంచి, చెడు పనులన్నీ పూర్తిగా చెప్పు.'
చిత్రగుప్త ఉవాచ। అసౌ పాపీ దురాచారః స్వామికార్యప్రణాశకః । నాస్తి పుణ్యం చాణుమాత్రం నరకే పరిపచ్యతామ్
చిత్రగుప్తుడు అన్నాడు: 'ఈ పాపిష్టి, దురాచారి, యజమాని పనిని నాశనం చేసినవాడు. ఇతనికి కొంతమాత్రం పుణ్యమూ లేదు. నరకంలో బాగా కడిగి పడేయాలి.'
శతమన్వన్తరం రాజన్నాగయోనౌ చ నిష్ఠురః । పాషాణే జన్మ చాసాద్య గృహే స్థాతుం నిరంతరమ్
ఓ రాజా! వంద మన్వంతరాల పాటు ఇతడు పాముగా క్రూరంగా ఉండాలి. ఆ తరువాత రాయిగా జన్మించి ఇంట్లో నిరంతరం ఉండాలి.
సూత ఉవాచ । తావత్కాలం తతో విప్ర నిరయే స పపాత హ । తతోఽప్యశ్మగృహే నాగయోనౌ జాతః సుదుఃఖితః
సూతుడు అన్నాడు: 'ఆ కాలం అంతా అతడు నరకంలో పడిపోయాడు, ఆ తరువాత రాయిలా ఉన్న ఇంట్లో పాముగా జన్మించి తీవ్రమైన బాధ అనుభవించాడు.'
ఏకదా చాశ్వినే మాసి పౌర్ణమాసీదినే ద్విజ । లాజాన్వరాటికా నాగో బిలాత్ప్రాక్షేపయద్బహిః
ఒకసారి ఆశ్వయుజ మాస పౌర్ణమి రోజున, ఓ బ్రాహ్మణా, ఆ పాము తన బిలం నుంచి లాజలు, వరాటికను బయటకు వేసింది.
పతితా సా హరేరగ్రే పాపమస్య స్వయం హరిః । తూర్ణం తు నాశయామాస దయాలుర్దుఃఖనాశకః
ఆ సమర్పణ హరిదేవుని ముందుకు పడింది. దయగల, బాధలను పోగొట్టే హరిదేవుడు వెంటనే అతని పాపాన్ని నాశనం చేశాడు.
కదాచిత్ప్రాప్తకాలస్తు పంచత్వం స జగామ హ । యమదూతాస్తమానేతుం చాగతా బహుశో ద్విజ
కాలం వచ్చినప్పుడు అతడు మరణించాడు. అప్పుడే, బ్రాహ్మణా, యమదూతలు అతడిని తీసుకెళ్లడానికి చాలామంది వచ్చారు.
బద్ధ్వా నేతుం యదా చక్రుర్యమస్య సదనం ప్రతి । తదాగతా విష్ణుదూతాః శంఖచక్రగదాధరాః
అతడిని బంధించి యముని ఇంటికి తీసుకెళ్లబోయే సమయానికి, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన విష్ణుదూతలు అక్కడికి వచ్చారు.
పాశం ఛిత్త్వా రథే దివ్యే తమాశుగతకిల్బిషమ్ । తత్ర చారోపయామాసుః యమదూతాః పలాయితాః
వారు పాశాన్ని కోసి, అతడిని పాపరహితుడిగా చేసి, దివ్యరథంలో ఎక్కించారు. యమదూతలు అక్కడి నుంచి పారిపోయారు.
తతో నికేతనం విష్ణోర్నాగస్తైర్వేష్టితో యయౌ । తత్ర తస్థౌ హరేరగ్రే పునరావర్త్తివర్జితః
తర్వాత ఆ పాము వారి మధ్యలో విష్ణు లోకానికి వెళ్లింది. అక్కడ హరిదేవుని ముందు పునర్జన్మ లేకుండా నిలిచింది.
భక్త్యా యో హరయే దద్యాల్లాజాంశ్చ సఘృతాన్ద్విజ । వరాటికాం తస్య పుణ్యం న జానే కిం భవేద్ధ్రువమ్
ఎవరు భక్తితో హరిదేవునికి నెయ్యితో కలిపిన లాజలు, వరాటికను సమర్పిస్తారో, బ్రాహ్మణా, వారికి లభించని పుణ్యం ఏముంటుందో నాకు తెలియదు.
య ఇమం శృణుయాద్విప్ర చాధ్యాయం పాపనాశనమ్ । తస్య నశ్యంతి పాపాని శ్రీహరేః కృపయాపి చ
ఈ పాపాలను నాశనం చేసే అధ్యాయాన్ని ఎవరు వినినా, బ్రాహ్మణా, వారి పాపాలు శ్రీహరిదేవుని కృపతో నశిస్తాయి.
శౌనకఉవాచ। మాహాత్మ్యం బ్రూహి సర్వజ్ఞ శృణ్వతాం పాపనాశనమ్ । సర్వప్రాణిహితార్థాయ తులస్యా అనుకంపయా
శౌనకుడు అన్నాడు: 'పాపాలను నాశనం చేసే తులసీ మహిమను, అన్ని జీవుల మేలుకోసం, వినేవారికి దయతో వివరించు.'
సూత ఉవాచ। తులస్యాః పరిసరే యస్య కాననం తిష్ఠతి ద్విజ । గృహస్య తీర్థరూపత్వాన్నాయాంతి యమకింకరాః
సూతుడు అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా, ఎవరి ఇంట్లో తులసీతో కూడిన తోట ఉంటుందో, ఆ ఇల్లు తీర్థంగా మారుతుంది. అక్కడకు యమదూతలు చేరరాదు.'
తులస్యాః కాననం విప్ర సర్వపాపహరం శుభమ్ । రోపయంతి నరాః శ్రేష్ఠాస్తే న పశ్యంతి భాస్కరిమ్
ఓ బ్రాహ్మణా, తులసి తోట పవిత్రమైనది, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది. దాన్ని నాటే ఉత్తములు ఎప్పుడూ నరకాన్ని చూడరు.
రోపణం పాలనం సేవాం దర్శనం స్పర్శనం తు యః । కుర్య్యాత్తస్య ప్రణష్టం స్యాత్సర్వపాపం ద్విజోత్తమ
ఓ ద్విజోత్తమా, తులసిని నాటడం, పెంచడం, సేవించడం, చూడడం, తాకడం—ఇవి చేసే వారికి అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి.
కోమలైస్తులసీపత్రైరర్చయంతి హరిం తు యే । కాలస్య సదనం విప్ర తే న యాంతి మహాశయాః
హరి ని మృదువైన తులసి ఆకులతో ఆరాధించే మహాత్ములు, ఓ బ్రాహ్మణా, మరణ గృహానికి వెళ్ళరు.
గంగాద్యాః సరితః శ్రేష్ఠా విష్ణు బ్రహ్మ మహేశ్వరాః । దేవైస్తీర్థైః పుష్కరాద్యైస్తిష్ఠంతి తులసీదలే
గంగా వంటి ఉత్తమ నదులు, విష్ణువు, బ్రహ్మ, మహేశ్వరుడు, పుష్కరాది తీర్థాలు—all తులసి ఆకులో నివసిస్తాయి.
యో యుక్తస్తులసీపత్రైః పాపీ ప్రాణాన్విముఞ్చతి । విష్ణోర్నికేతనం యాతి సత్యమేతన్మయోదితమ్
తులసి ఆకులతో అలంకరించబడి, ఎంత పాపి అయినా, మరణించినవాడు విష్ణువు లోకానికి చేరుతాడు. ఇది నిజమని నేను చెబుతున్నాను.
తులసీమృత్తికాలిప్తో యుక్తః పాపశతైరపి । విముంచతి నరః ప్రాణాన్స యాతి హరిమన్దిరమ్
తులసి మట్టి లేపించుకుని, వందలాది పాపాలు ఉన్నవాడు అయినా, మరణించినప్పుడు హరి మందిరానికి వెళ్ళిపోతాడు.
యో నరో ధారయేద్విప్ర తులసీకాష్ఠచందనమ్ । తస్యాఙ్గం న స్పృశేత్పాపం స యాతి పరమం పదమ్
ఓ బ్రాహ్మణా, తులసి దండను, గంధాన్ని ధరించినవాడిని పాపం తాకదు. అతడు పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
తులసీకాష్ఠమాలాం తు కణ్ఠస్థాం వహతే తు యః । అప్యశౌచోప్యనాచారో భక్త్యా యాతి హరేర్గృహమ్
తన మెడలో తులసి దండ ధరించినవాడు, అపవిత్రుడైనా, దురాచారుడైనా, భక్తితో హరి ఇంటికి వెళ్ళిపోతాడు.
ధాత్రీఫలకృతామాలా తులసీకాష్ఠసంభవా । దృశ్యతే యస్య దేహే తు స వై భాగవతో నరః
ధాత్రి ఫలంతో, తులసి కష్ఠంతో చేసిన దండ శరీరంపై కనిపిస్తే, ఆ మనిషి నిజమైన భగవత్ భక్తుడు.
తులసీదలజాం మాలాం కణ్ఠస్థాం వహతే తు యః । విష్ణూచ్ఛిష్టాం విశేషేణ స నమస్యో దివౌకసామ్
తన మెడలో తులసి ఆకులతో చేసిన దండను, ముఖ్యంగా విష్ణువుకు సమర్పించినదాన్ని ధరించినవాడు, దేవతల్లో కూడా పూజ్యుడు.