సూత ఉవాచ । శృణు శౌనక వక్ష్యామి శృణ్వతాం పాపనాశనమ్ । యేన విష్ణోః కృపా స్యాద్వై వృజినక్షయకారిణీ
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ శౌనకా! విను, నేను ఇప్పుడు చెబుతాను. ఇది వినేవారికి పాపాలను నశింపజేస్తుంది. దీనివల్ల విష్ణుదేవుని కృప కలిగి, దోషాలు తొలగిపోతాయి.
పౌర్ణమాస్యాం తు యో విప్ర భక్తిభావసమన్వితః । కుర్య్యాన్నానావిధానేన సపర్య్యాం శ్రీజగద్విభోః
పౌర్ణమి రోజున, ఎవరు భక్తితో నిండిన హృదయంతో జగద్విభూదైన ప్రభువుకు అనేక విధాలుగా పూజ చేస్తారో,
కలుషం తస్య నశ్యేత కోటిజన్మార్జితం మునే । తస్మిన్శ్రీరమణస్యాస్య కృపా జాతా భవేద్ధ్రువమ్
వారి కోటి జన్మలుగా కూడిన పాపాలు నశిస్తాయి, ఓ మునీశ్వరా! శ్రీరాముని కృప వారికి తప్పక కలుగుతుంది.
ద్వాదశ్యామన్నదానం యో భక్త్యా కుర్యాద్ద్విజాతయే । తస్య నశ్యంతి పాపాని తమాంసీ వారుణోదయే
ద్వాదశి రోజున, ఎవరు భక్తితో ద్విజాతికి అన్నదానం చేస్తారో, వారి పాపాలు ఉదయించే సూర్యకాంతిలో చీకటి పోయినట్లుగా నశిస్తాయి.
యో నరః శ్రీహరిం కుర్యాత్స్నపనం పయసా ద్విజ । తత్ప్రీతిః శ్రీహరేః సద్యో ద్వాదశ్యాం శర్కరాదిభిః
ఎవరు, ఓ బ్రాహ్మణా, ద్వాదశి రోజున పాలు, శర్కర మొదలైనవి తీసుకొని శ్రీహరిని స్నానపుచేస్తారో, వారికి వెంటనే హరిదేవుని అనుగ్రహం కలుగుతుంది.
మంత్రం వినా తు యో విప్ర దద్యాచ్ఛ్రీహరయే కిల । పాషాణసదృశం పుష్పం దాతా యాతి అధోగతిమ్
కాని, ఓ బ్రాహ్మణా, ఎవరు మంత్రం లేకుండా శ్రీహరికి పుష్పం ఇస్తారో, లేదా రాయి వలె నిర్జీవంగా ఇస్తారో, వారు దిగువ స్థితికి వెళ్ళిపోతారు.
క్ష్మాసురాయ చ మూర్ఖాయ పాషాణసదృశం తు యత్ । దద్యాద్దానం నరో యో వై తస్య పుణ్యం న విద్యతే
అర్హతలేని లేదా అజ్ఞానికి రాయి వలె ఉన్న దానం ఎవరు ఇస్తారో, వారికి పుణ్యం కలగదు.
విద్యాహీనో ద్విజో మోహాద్దానం గృహ్ణాతి మూఢధీః । కాలానలం యథా జీర్ణం తేన స నిరయం వ్రజేత్
విద్యలేని ద్విజుడు మూర్ఖత్వంతో దానం స్వీకరిస్తే, పాత అగ్నిని మింగినవాడిలా, అతడు నరకానికి పోతాడు.
యథా దారుమయో హస్తీ మృగశ్చిత్రమయో యథా । విద్యాహీనో ద్విజో విప్ర త్రయస్తే నామధారకాః
మరపు చెక్కతో చేసిన ఏనుగు, చిత్రంతో వేసిన జింక ఎలా ఉంటాయో, అలాగే విద్యలేని ద్విజుడు కూడా పేరుకే ద్విజుడు.
యథాధ్వనిస్థితం వారి పవనార్కేణ శుద్ధ్యతి । భక్త్యా తు పార్షదం దృష్ట్వా తస్య నశ్యతి కల్మషమ్
రహదారిపై ఉన్న నీరు గాలి, సూర్యకాంతితో శుద్ధమవుతుంది. అలాగే, భక్తితో పరమభక్తుని దర్శనం చేస్తే, మన పాపాలు పోతాయి.
యో నరశ్చాశ్వినే మాసి సఘృతాన్పూర్ణిమా దినే । దద్యాచ్ఛ్రీహరయే లాజాన్క్రీడార్థం తు వరాటికామ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో పౌర్ణమి రోజున, ఎవరు శ్రీహరికి నెయ్యితో కలిపిన లాజులు లేదా ఆట కోసం వ్రాటికను సమర్పిస్తారో,
భక్త్యా యాతి హరేః స్థానం పునరావృత్తివర్జితః । న దద్యాద్యో నరో మోహాత్తస్మిన్న తుష్టిదో హరిః
వారు భక్తితో హరిదేవుని లోకాన్ని చేరుతారు, తిరిగి జన్మించరు. కాని ఎవరు మోహంతో దానం చేయకపోతారో, వారికి హరిదేవుడు సంతోషించడు.
వరాటికాం యావతీం యో హరయే పౌర్ణిమాదినే । తావద్దినం హరేః స్థానం చాశ్వినే సంవసేద్ధ్రువమ్
పౌర్ణమి రోజున ఎవరు హరిదేవునికి ఎంత వరాటికలు సమర్పిస్తారో, ఆశ్వయుజ మాసంలో హరిదేవుని లోకంలో అంత రోజులు నివసించగలుగుతారు.
కరవీరపురే హ్యాసీత్పురా శూద్రోఽపి నిర్ద్దయః । కాలద్విజో ద్విజశ్రేష్ఠ నామ్నా పాపీ భయంకరః
కరవీరపురంలో ఒకప్పుడు కాలద్విజుడు అనే దయలేని శూద్రుడు ఉండేవాడు, ద్విజశ్రేష్ఠా! అతడు పాపిష్టి, భయంకరుడు.
స్వకార్యనిరతః సోఽపి స్వామికార్యప్రణాశకః । ఏకదా పంచతాం యాతో యమదూతా భయంకరాః
అతడు తన పనిలోనే మునిగిపోయి, యజమాని పనిని నాశనం చేసేవాడు. ఒకరోజు అతడు మరణించగా, భయంకరమైన యమదూతలు వచ్చారు.
ఆగతాస్తం సమానేతుం యమస్యతు నికేతనమ్ । బద్ధ్వా నిన్యుశ్చ తం దృష్ట్వా పృష్టవాన్సచివం యమః
యముని ఇంటికి అతడిని తీసుకెళ్లేందుకు వారు వచ్చి, బంధించి తీసుకెళ్లారు. యముడు చూసి తన మంత్రిని అడిగాడు.
యమ ఉవాచ । అస్య కిం విద్యతేఽమాత్య కర్మాపి చ శుభాశుభమ్ । కథయస్వ సమూలం తు చిత్రగుప్త విచక్షణ
యముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ చిత్రగుప్తా, ఈ మనిషి చేసిన మంచి, చెడు పనులన్నీ పూర్తిగా చెప్పు.'
చిత్రగుప్త ఉవాచ। అసౌ పాపీ దురాచారః స్వామికార్యప్రణాశకః । నాస్తి పుణ్యం చాణుమాత్రం నరకే పరిపచ్యతామ్
చిత్రగుప్తుడు అన్నాడు: 'ఈ పాపిష్టి, దురాచారి, యజమాని పనిని నాశనం చేసినవాడు. ఇతనికి కొంతమాత్రం పుణ్యమూ లేదు. నరకంలో బాగా కడిగి పడేయాలి.'
శతమన్వన్తరం రాజన్నాగయోనౌ చ నిష్ఠురః । పాషాణే జన్మ చాసాద్య గృహే స్థాతుం నిరంతరమ్
ఓ రాజా! వంద మన్వంతరాల పాటు ఇతడు పాముగా క్రూరంగా ఉండాలి. ఆ తరువాత రాయిగా జన్మించి ఇంట్లో నిరంతరం ఉండాలి.
సూత ఉవాచ । తావత్కాలం తతో విప్ర నిరయే స పపాత హ । తతోఽప్యశ్మగృహే నాగయోనౌ జాతః సుదుఃఖితః
సూతుడు అన్నాడు: 'ఆ కాలం అంతా అతడు నరకంలో పడిపోయాడు, ఆ తరువాత రాయిలా ఉన్న ఇంట్లో పాముగా జన్మించి తీవ్రమైన బాధ అనుభవించాడు.'
ఏకదా చాశ్వినే మాసి పౌర్ణమాసీదినే ద్విజ । లాజాన్వరాటికా నాగో బిలాత్ప్రాక్షేపయద్బహిః
ఒకసారి ఆశ్వయుజ మాస పౌర్ణమి రోజున, ఓ బ్రాహ్మణా, ఆ పాము తన బిలం నుంచి లాజలు, వరాటికను బయటకు వేసింది.
పతితా సా హరేరగ్రే పాపమస్య స్వయం హరిః । తూర్ణం తు నాశయామాస దయాలుర్దుఃఖనాశకః
ఆ సమర్పణ హరిదేవుని ముందుకు పడింది. దయగల, బాధలను పోగొట్టే హరిదేవుడు వెంటనే అతని పాపాన్ని నాశనం చేశాడు.
కదాచిత్ప్రాప్తకాలస్తు పంచత్వం స జగామ హ । యమదూతాస్తమానేతుం చాగతా బహుశో ద్విజ
కాలం వచ్చినప్పుడు అతడు మరణించాడు. అప్పుడే, బ్రాహ్మణా, యమదూతలు అతడిని తీసుకెళ్లడానికి చాలామంది వచ్చారు.
బద్ధ్వా నేతుం యదా చక్రుర్యమస్య సదనం ప్రతి । తదాగతా విష్ణుదూతాః శంఖచక్రగదాధరాః
అతడిని బంధించి యముని ఇంటికి తీసుకెళ్లబోయే సమయానికి, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన విష్ణుదూతలు అక్కడికి వచ్చారు.
పాశం ఛిత్త్వా రథే దివ్యే తమాశుగతకిల్బిషమ్ । తత్ర చారోపయామాసుః యమదూతాః పలాయితాః
వారు పాశాన్ని కోసి, అతడిని పాపరహితుడిగా చేసి, దివ్యరథంలో ఎక్కించారు. యమదూతలు అక్కడి నుంచి పారిపోయారు.
తతో నికేతనం విష్ణోర్నాగస్తైర్వేష్టితో యయౌ । తత్ర తస్థౌ హరేరగ్రే పునరావర్త్తివర్జితః
తర్వాత ఆ పాము వారి మధ్యలో విష్ణు లోకానికి వెళ్లింది. అక్కడ హరిదేవుని ముందు పునర్జన్మ లేకుండా నిలిచింది.
భక్త్యా యో హరయే దద్యాల్లాజాంశ్చ సఘృతాన్ద్విజ । వరాటికాం తస్య పుణ్యం న జానే కిం భవేద్ధ్రువమ్
ఎవరు భక్తితో హరిదేవునికి నెయ్యితో కలిపిన లాజలు, వరాటికను సమర్పిస్తారో, బ్రాహ్మణా, వారికి లభించని పుణ్యం ఏముంటుందో నాకు తెలియదు.
య ఇమం శృణుయాద్విప్ర చాధ్యాయం పాపనాశనమ్ । తస్య నశ్యంతి పాపాని శ్రీహరేః కృపయాపి చ
ఈ పాపాలను నాశనం చేసే అధ్యాయాన్ని ఎవరు వినినా, బ్రాహ్మణా, వారి పాపాలు శ్రీహరిదేవుని కృపతో నశిస్తాయి.
శౌనకఉవాచ। మాహాత్మ్యం బ్రూహి సర్వజ్ఞ శృణ్వతాం పాపనాశనమ్ । సర్వప్రాణిహితార్థాయ తులస్యా అనుకంపయా
శౌనకుడు అన్నాడు: 'పాపాలను నాశనం చేసే తులసీ మహిమను, అన్ని జీవుల మేలుకోసం, వినేవారికి దయతో వివరించు.'
సూత ఉవాచ। తులస్యాః పరిసరే యస్య కాననం తిష్ఠతి ద్విజ । గృహస్య తీర్థరూపత్వాన్నాయాంతి యమకింకరాః
సూతుడు అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా, ఎవరి ఇంట్లో తులసీతో కూడిన తోట ఉంటుందో, ఆ ఇల్లు తీర్థంగా మారుతుంది. అక్కడకు యమదూతలు చేరరాదు.'