శుక్లపక్షస్య పూర్వాహ్ణే ప్రశస్తే చోత్తరాయణే । గత్వారణ్యం నియమవాంస్తపః కుర్యాత్సమాహితః
శుక్లపక్షంలో, ఉదయం సమయానికి, ఉత్తరాయణంలో శుభమయమైన సమయంలో, నియమంగా ఉండి, అరణ్యంలోకి వెళ్లి, ఏకాగ్రతతో తపస్సు చేయాలి.
ఫలమూలాని పూతాని నిత్యమాహారమాహరేత్ । యదాహారో భవేత్తేన పూజయేత్పితృదేవతాః
ప్రతి రోజూ పవిత్రమైన పండ్లు, కందులు తినాలి. లభించిన ఆహారంతో పితృదేవతలను పూజించాలి.
పూజయేదతిథిం నిత్యం స్నాత్వా చాభ్యర్చయేత్సురాన్ । గృహాదాదాయ చాశ్నీయాదష్టౌ గ్రాసాన్సమాహితః
ప్రతి రోజూ అతిథిని సత్కరించాలి, స్నానం చేసి దేవతలను పూజించాలి. ఇంటి నుండి తీసుకొచ్చిన ఆహారాన్ని, ఏకాగ్రతతో, ఎనిమిది ముద్దలు మాత్రమే తినాలి.
జటాశ్చ బిభృయాన్నిత్యం నఖరోమాణి నోత్సృజేత్ । స్వాధ్యాయం సర్వథా కుర్యాన్నియచ్ఛేద్వాచమన్యతః
ఎప్పుడూ జటలు వేసుకొని ఉండాలి, నఖాలు, జుట్టు కత్తిరించకూడదు. ఎల్లప్పుడూ స్వాధ్యాయం చేయాలి, మాటను పరిమితం చేయాలి.
అగ్నిహోత్రం చ జుహుయాత్పంచయజ్ఞాన్సమాచరేత్ । ఉత్పన్నైర్వివిధైర్మేధ్యైః శాకమూలఫలేన వా
అగ్నిహోత్రాన్ని సమర్పించాలి, ఐదు యజ్ఞాలు చేయాలి. పుట్టిన వివిధ రకాల శుద్ధమైన కూరగాయలు, కందులు, పండ్లతో ఆ హవిస్సు సమర్పించాలి.
చీరవాసా భవేన్నిత్యం స్నాయాత్త్రిషవణం శుచిః । సర్వభూతానుకంపశ్చ ప్రతిగ్రహవివర్జితః
ఎప్పుడూ చీర వస్త్రం ధరించాలి, రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేయాలి, శుద్ధిగా ఉండాలి, అన్ని జీవుల పట్ల దయ చూపాలి, దానం తీసుకోవడం వదిలేయాలి.
దర్శేన పౌర్ణమాసేన యజేత నియతం ద్విజః । ఋత్విష్ట్యాగ్రయణే చైవ చాతుర్మాస్యాని కారయేత్
ద్విజుడు ప్రతి నెల అమావాస్య, పౌర్ణమి యజ్ఞాలు నియమంగా చేయాలి. ఋతువుల ప్రకారం, చతుర్మాస్యయాగాలు కూడా చేయాలి.
ఉత్తరాయణం చ క్రమశో దక్షిణాయనమేవ చ । వాసంతశారదైర్మేద్ధ్యైరుత్పన్నైః స్వయమాహృతైః
ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణంలో వసంతం, శరదృతువుల్లో పుట్టిన, తానే సేకరించిన శుద్ధమైన పదార్థాలను ఉపయోగించాలి.
పురోడాశాంశ్చరూంశ్చైవ విధివన్నిర్వపేత్పృథక్ । దేవతాభ్యః పితృభ్యశ్చ దత్త్వా మేధ్యతరం హవిః
పురోడాశాలు, చరులు వేర్వేరుగా, విధిగా సమర్పించాలి. దేవతలకు, పితృదేవతలకు అత్యంత శుద్ధమైన హవిస్సు ఇవ్వాలి.
శేషం సముపభుంజీత లవణం చ స్వయంకృతమ్ । వర్జ్జయేన్మద్యమాంసాని భౌమాని కవకాని చ
మిగిలిన ఆహారాన్ని తినాలి, తానే తయారుచేసిన ఉప్పు మాత్రమే వాడాలి. మద్యం, మాంసం, భూమిలో పుట్టిన పదార్థాలు, పుట్టగొడుగులు తినకూడదు.
భూస్తృణం శష్పకం చైవ శ్లేష్మాతక ఫలాని చ । న ఫాలకృష్టమశ్నీయాదుత్సృష్టమపి కేనచిత్
భూమి, గడ్డి, ముళ్ళు, శ్లేష్మాతక వృక్ష ఫలాలు తినకూడదు. ఎవరైనా వదిలేసిన, లాగిన పదార్థాలు తినకూడదు.
న గ్రామజాతాన్యార్తోపి పుష్పాణి చ ఫలాని చ । శ్రావణేనైవ విధినా వహ్నిం పరిచరేత్సదా
ఎంత కష్టమైనా గ్రామాల్లో పుట్టిన పువ్వులు, పండ్లు తినకూడదు. శ్రావణ మాసంలో నియమంగా అగ్నిని సేవించాలి.
న ద్రుహ్యేత్సర్వభూతాని నిర్ద్వంద్వో నిర్భయో భవేత్ । న నక్తం కించిదశ్నీయాద్రాత్రౌ ధ్యానపరో భవేత్
ఏ జీవికి హాని చేయకూడదు, ద్వంద్వాలు, భయం లేకుండా ఉండాలి. రాత్రి ఏదీ తినకూడదు, రాత్రిపూట ధ్యానంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి.
జితేంద్రియో జితక్రోధస్తత్త్వజ్ఞానవిచింతకః । బ్రహ్మచారీ భవేన్నిత్యం న పత్నీమపి సంశ్రయేత్
ఇంద్రియాలను జయించాలి, కోపాన్ని వదిలేయాలి, తత్త్వజ్ఞానాన్ని ధ్యానించాలి. ఎల్లప్పుడూ బ్రహ్మచారి గా ఉండాలి, భార్యను కూడా సమీపించకూడదు.
యస్తు పత్న్యా వనం గత్వా మైథునం కామతశ్చరేత్ । తద్వ్రతం తస్య లుప్యేత ప్రాయశ్చిత్తీయతే ద్విజః
ఎవరైనా భార్యతో కలిసి అరణ్యంలోకి వెళ్లి, కామంతో సంయోగం చేస్తే, అతని వ్రతం భంగమవుతుంది. ఆ ద్విజుడు ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
తత్ర యో జాయతే గర్భో న స స్పృశ్యో ద్విజాతిభిః । న హి వేదేధికారోస్య తద్వంశేప్యేవమేవ హి
అక్కడ జన్మించిన గర్భాన్ని ద్విజులు తాకకూడదు. వేదాధికారమూ అతనికి ఉండదు, అతని వంశానికీ లేదు.
భూమౌ శయీత సతతం సావిత్రీజప్యతత్పరః । శరణ్యః సర్వభూతానాం సద్విభాగపరః సదా
ఎప్పుడూ నేలపై పడుకోవాలి, సావిత్రి మంత్రాన్ని జపించడంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయం కలిగించాలి, సద్విభాగానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
పరివాదం మృషావాదం నిద్రాలస్యే చ వర్జయేత్ । ఏకాగ్నిరనికేతః స్యాత్ప్రోక్షితాం భూమిమాశ్రయేత్
పొగడుడు, అబద్ధం, మత్తు, అలసత్వాన్ని వదిలేయాలి. ఒకే అగ్ని ఉండాలి, స్థిర నివాసం ఉండకూడదు, శుద్ధమైన భూమిపై నివసించాలి.
మృగైః సహ చరేద్దాంతస్తైః సహైవ చ సంవసేత్ । శిలాయాం శర్కరాయాం వా శయీత సుసమాహితః
అతడు అడవి జంతువులతో కలిసి తిరగాలి, వాటితోనే ఉండాలి. శిలపై గానీ, రాళ్లపై గానీ, ఏదైనా మీద శ్రద్ధగా పడుకోవాలి.
సద్యః ప్రక్షాలకో వా స్యాన్మాససంచయికోపి వా । షణ్మాసనిచయో వాపి సమానిచయ ఏవ వా
వాడు వెంటనే స్నానం చేసేవాడైనా, నెల రోజుల పాటు కూడబెట్టేవాడైనా, ఆరు నెలలు కూడబెట్టేవాడైనా, లేక ఏడాది పాటు కూడబెట్టేవాడైనా ఉండవచ్చు.
నక్తం చాన్నం సమశ్నీయాద్దివా చాహృత్య శక్తితః । చతుర్థకాలకో వా స్యాత్కిం వాప్యష్టమకాలికః
అతడు రాత్రిపూట భోజనం చేయవచ్చు, లేకపోతే తన శక్తికి అనుగుణంగా పగలు ఆహారం తెచ్చుకోవచ్చు. నాలుగో సమయాన భోజనం చేయవచ్చు, లేదా ఎనిమిదో సమయాన కూడా చేయవచ్చు.
చాంద్రాయణవిధానైర్వా శుక్లేకృష్ణే చ వర్జయేత్ । పక్షేపక్షే సమశ్నీయాద్యవాగూం క్వథితాం సకృత్
లేకపోతే చాంద్రాయణ వ్రత నియమాల ప్రకారం, శుక్లపక్షం, కృష్ణపక్షంలో ఉపవాసం చేయాలి. ప్రతి పక్షంలో ఒక్కసారి మాత్రమే ఉడికించిన యవ పాయసం తినాలి.
పుష్పమూలఫలైర్వాపి కేవలైర్వర్తయేత్సదా । స్వాభావికైః స్వయంశీర్ణైర్వైఖానసమతే స్థితః
అతడు ఎప్పుడూ పువ్వులు, మూలాలు, పండ్లు మాత్రమే తిని జీవించవచ్చు. అవి సహజంగా నేలపై పడినవే కావాలి; వైఖానస విధానంలో స్థిరంగా ఉండాలి.
భూమౌ వా పరివర్తేత తిష్ఠేద్వా ప్రపదైర్దినమ్ । స్థానాసనాభ్యాం విహరేన్న క్వచిద్ధైర్య్యముత్సృజేత్
భూమిపై తిరుగుతూ ఉండవచ్చు, లేకపోతే రోజంతా పాదాల మీద నిలబడి ఉండవచ్చు. నిల్చోవడం, కూర్చోవడం చేస్తూ సంచరించాలి; ఎక్కడా సహనం వదలకూడదు.
గ్రీష్మే పంచతపాశ్చ స్యాద్వర్షాస్వభ్రావకాశికః । ఆర్ద్రవాసాశ్చ హేమంతే క్రమశో వర్ద్ధయేత్తపః
వెన్నెల కాలంలో అయిదు అగ్నుల తపస్సు చేయాలి. వర్షాకాలంలో గుహల్లో నివసించాలి. శీతాకాలంలో తడిగా ఉండే వస్త్రాలు ధరించాలి. ఇలా క్రమంగా తపస్సు పెంచాలి.
ఉపస్పృశేత్త్రిషవణం పితృదేవాంశ్చ తర్పయేత్ । ఏకపాదేన తిష్ఠేత మరీచిం వా పిబేత్సదా
రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేయాలి; పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి. ఒక్క కాలిపై నిలబడాలి, లేక ఎప్పుడూ సూర్యకిరణాలు పానము చేయాలి.
పంచాగ్నిధూమగో వా స్యాదూష్మగః సోమపోపి వా । పయః పిబేచ్ఛుక్లపక్షే కృష్ణపక్షే తు గోమయమ్
అతడు అయిదు అగ్నుల పొగలో ఉండేవాడైనా, వేడి ఆహారం తినేవాడైనా, సోమపానం చేయేవాడైనా ఉండవచ్చు. శుక్లపక్షంలో పాలు తాగాలి, కృష్ణపక్షంలో గోమయం తాగాలి.
శీర్ణపర్ణాశనో వా స్యాత్కృచ్ఛ్రైర్వా వర్తయేత్సదా । యోగాభ్యాసరతశ్చ స్యాద్రుద్రాధ్యాయీ భవేత్సదా
వాడు ఎండిన ఆకులు తినేవాడైనా, కఠినమైన తపస్సులతో జీవించేవాడైనా ఉండవచ్చు. యోగాభ్యాసంలో నిమగ్నుడై, ఎప్పుడూ రుద్రపఠనం చేయాలి.
అథర్వశిరసోధ్యేతా వేదాంతాభ్యాసతత్పరః । యమాన్సేవేత సతతం నియమాంశ్చాప్యతంద్రితః
అథర్వశిరస్సు అధ్యయనం చేయాలి; వేదాంత సాధనలో నిమగ్నుడై ఉండాలి. ఎప్పుడూ నియమాలను పాటించాలి, యమాలను శ్రద్ధగా ఆచరించాలి.
అథ చాగ్నీన్సమారోప్య స్వాత్మని ధ్యానతత్పరః
తర్వాత అగ్నులను తనలోనే స్థాపించి, ధ్యానంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి.